ХАБАРИ ДОҒ
Чоршанбе, Март 10 2021

Тазоҳуроти тағораҳои чаппа

Бори аввал 8 март дар ҳаводиси соли 1901 зикр гардидааст. Дар ин рӯз занони хонанишини Амрико бо дегҳо ва тағораҳои чаппакардашуда, ба кӯчаҳои шаҳри Чикаго рехтанд. Ин занон бо ин роҳ мехостанд таваҷҷӯҳи ҷомеъа ва ҳукуматро ба мушкилоти худ ҷалб кунанд. Ин занон талаб доштанд, ҳуқуқҳои сиёсиашон бо мардон баробар карда шуда, ба онҳо иҷозаи кор дар истеҳсолот ва хизмат дар артиш дода шавад. Баъд аз 7 сол 28 феврали соли 1908 занони амрикоӣ талабҳои худро такрор карданд, аммо ин бор дар саросари кишвар. Дар ин рӯз бо даъвати ташкилоти сотсиал-демократии Ню-Йорк зиёда аз 15000 зан ба кӯчаҳо баромаданд. Ин бор бар талаботи қаблӣ, инчунин коҳиши рӯзи корӣ ва додани ҳуқуқи интихобот ба занон ҳамроҳ гардиданд. Соли 1909 Ҳизби сотсиалистии Амрико Рӯзи миллии занонро эълон кард. То соли 1913 ин рӯз, ҳар якшанбеи охирини моҳи феврал ҷашн гирифта мешуд. Соли 1909 ин якшанбе ба 28 феврал рост омада буд. 

Клара Цеткин

Асосгузори Рӯзи байналмиллалии занон бошад, комуннисти немис, зани ислоҳотхоҳ Клара Цеткин ба шумор меравад. Ӯ роҳбари гурӯҳи занонаи Ҳизби сотсиал-демократии Олмон буд ва бори аввал пешниҳод намуд, рӯзи муайянеро барои занон ихтисос диҳанд. Моҳи августи соли 1910 дар пойтахти Дания, шаҳри Копенгаген кунгураи 8-уми Интернатсионали 2 баргузор гардид. Дар чаҳорчуби ин Кунгура, инчунин Конфронси 2-и байналмиллалии сотсиалистии занон доир гардид, ки дар он намояндагони занони сотсиалист аз ИМА ва Аврупо ширкат варзиданд. Дар ин Конфронс Клара Цеткин пешниҳод намуд, рӯзи байналмиллалии занонро таъсис диҳанд. Клара гуфт, ки дар ин рӯз занон метавонанд вохӯрию роҳпаймоӣ ташкил кунанд ва ҷомеъаро ба мушкилоти худ ҷалб намоянд. Ба андешаи ин коммунисти немис, ҷашни ҳарсола, ки дар сар то сари ҷаҳон дар 1 рӯз ҷашн гирифта хоҳад шуд, занони кишварҳои гуногунро муттаҳид мегардонад ва онҳо дар якҷоягӣ метавонанд барои ҳуқуқҳояшон мубориза баранд. Умуман ҳадафи асосии ҷашн, мубориза барои озодӣ ва баробарҳуқуқии занони коргар ба шумор мерафт.

19 март рӯзи байналмиллалии занон

Бори аввал Рӯзи байналмиллалии занонро соли 1911 дар Олмон, Австрия, Дания ва Шветсария 19 март ҷашн гирифтанд. Ин санаро сотсиалисти олмонӣ Елена Гринберг ба хотири инқилоби моҳи мартии соли 1848 дар Пруссия, пешниҳод намуд. Соли 1912 Рӯзи занонро дар ҳамин кишварҳо 12 май ҷашн гирифтанд. Соли 1913 бошад, дар Фаронсаву Россия занон 2 март ҷашн доштанд ва ба гирдиҳамоӣ баромаданд. Дар Австрия, Чехия, Венгрия, Шветсария ва Ҳолланд 9 март ва дар Олмон бошад 12 март рӯзи занон ҷашн гирифта шуд. Яъне ҳоло 1 рӯзи муайян барои ҷашни занон вуҷуд надошт. Танҳо соли 1914 Рӯзи байналмиллалии занон санаи 8 март дар 8 кишвар: ИМА, Бритониё, Австрия, Дания, Олмон, Ҳолланд, Россия ва Шветсария ҷашн гирифта шуд. 8 марти соли 1957 кормандони корхонаҳои дӯзандагии Ню-Йорк барои ҳуқуқҳои худ ба кӯчаҳои шаҳр баромаданд. Дар натиҷаи ин рӯйдодҳо дар ИМА аввалин иттифоқи касабаи занона таъсис дода шуд, ки дар оянда барои ҳуқуқи занон мубориза мебурд. Соли 1975 бошад СММ 8 мартро чун Рӯзи байналмиллалии занон қабул кард ва ҳамон солро, Соли байналмиллалии занон эълон намуд.

Занҳои сархӯр

Моҳи феврали 1917 марҳилаи муҳим дар таърихи иди занон гардид. 23 феврали (8 март бо солшумории григорианӣ) соли 1917 занони Петроград ба майдонҳои шаҳр рехтанд ва ин таркише гардид, ки инқилоби февралиро дар Россия оғоз бахшид ва сари давлатро хӯрд. Баъди 4 рӯз подшоҳ Николаи 2 бо қарори худ, ба занон ҳуқуқи интихобот қойил шуд.

Чоршанбе, Март 03 2021

Гвардияи сурх

   Баъди гирифтани қудрат, болшевикон кӯшиш мекарданд ҳамаи нишонаҳои давлати собиқи подшоҳиро аз миён бардоранд. Артиши кӯҳна низ ба андешаи онҳо бояд нест карда мешуд. Ба андешаи пайравони Маркс дар рафти инқилоби сотсиалистӣ, пролетариат бояд артиши кӯҳнаро бо мардуми мусаллаҳ ҷойгузин мекард. Оммаи мардуми мусаллаҳ мебоист худаш аз дастовардҳои инқилобиаш муҳофизат мекард. Болшевикон созмон додани ин гуна дастаҳои мусаллаҳро ҳанӯз пеш аз пирӯзии инқилоб оғоз карда буданд. Ин дастаҳои лашкариёни инқилобӣ Гвардияи сурх ном гирифт. Аммо бархурдҳои аввали ҷангӣ бо немисҳо собит намуд, ки ин дастаҳои  мардуми мусаллаҳ, наметавонанд бо артиши доимии таълимдида муқовимат кунанд ва болшевикон қарор доданд, артиши доимии худро созмон диҳанд.

Артиши комиссарон

   Бори аввал дар бобати Артиши сурхи коргару деҳқонӣ дар “Декларатсияи ҳуқуқи мардуми мазлуми заҳматкаш”, ки аз ҷониби болшевикон моҳи январи соли 1918 қабул гардид, гуфта мешуд. Артиши нави болшевикон, пеш аз ҳама чун ташкилоти синфии коргарон ва деҳқонон созмон дода шуда, интернатсионализм низ яке аз арзишҳои умдаи ин артиш ба шумор мерафт.Тибқи ин арзиш ба Артиши сурхи коргару деҳқонӣ на танҳо шаҳрвандони РСФСР, балки меҳнаткашони хориҷӣ низ  шомил мегардиданд. Интихобӣ будани ҳайати фармондеҳӣ низ яке аз хусусиёти дигари артиши нав ба шумор мерафт. Дар чанд моҳи аввали мавҷудияти ин артиши нав, қумандонҳо интихобӣ буданд, аммо моҳи апрели соли 1918 болшевикон интихоби қумандонҳоро лағв карданд ва дигар қумандонҳоро ниҳоди давлатии дахлдор таъин менамуд.       

 Вежагии дигари Артиши сурх, вуҷуди дуҳокимиятӣ дар он ба шумор мерафт. Дар ҳар қисми низомӣ дар қатори қумандон, комиссаре низ ҳузур дошт. Болшевикон баъди шикастҳои аввал дар ҷанги гражданӣ ба натиҷа расиданд, ки бе ҷалби қумандонҳои ҳирфаӣ наметавонанд артиши хубу ҷангандае дошта бошанд. Аммо афсарони артиши собиқ қариб ҳама ашрофзода буда, ба синфи коргару деҳқон ҳеҷ рабте надоштанд. Ин 2 табақаи ҷомеа бо ҳам дар тазоди ошкор қарор дошта, душмани синфии ҳамдигар ба шумор мерафтанд. Бо вуҷуди ин, болшевикон вуруди афсарони собиқро ба артиши навтаъсиси худ иҷоза доданд ва барои назорати онҳо тобистони соли 1918 Бюрои умумирусиягии комиссарони ҳарбиро таъсис намуданд. Ин ташкилот соли 1919 Раёсати сиёсӣ РВСР ном гирифт ва як ҷузъи мустақили КМ РКП(б) ба шумор мерафт. Комиссарон дар артиши нав бевосита аз ҳизби болшевикӣ (РКП(б)) намояндагӣ мекарданд ва миёни ҷанговарону ҳайати фармондеҳӣ кори сиёсӣ-тарғиботӣ мебурданд. Билохира болшевикон дар ин кор муваффақ шуданд ва аллакай тирамоҳи соли 1918 Артиши сурхи коргару деҳқонӣ ба 1 артиши оммавӣ табдил дода шуда, шумораи сарбозони он то охири ҷанги гражданӣ, 1,5 млн ҷанговарро ташкил медод.  

Рутбаҳои ҳарбӣ

   Дар оғоз болшевикон, дар Артиши коргару деҳқонӣ рутбаҳои ҳарбӣ ва пагонҳоро чун мероси низоми собиқ барҳам доданд. Аскарон ба қумандонҳо танҳо тибқи мансаби ишғолкардаашон муроҷиат мекарданд. Масалан, қумандони дивизияро комдив, корпусро комкор меномиданд. Аммо баъди чанде болшевикон ин тафовутро низ аз миён бардоштанд ва 22 сентябри соли 1935 Сталин аз нав дар Артиш рутбаҳои ҳарбиро ҷорӣ кард.   

Панҷшанбе, Фев 25 2021

 

19 феврали соли 1954 раёсати Шӯрои Олии СССР бо қарори худ вилояти Қримро аз  РСФСР бароварда ба ҳайати РСС Украина шомил гардонид. Шароит ва аз ҳама муҳим натиҷаи ин амалкард, то ба ҳол баҳси зиёдеро миёни мувварихин ба бор овардааст.

Радаи Провослав

   Моҳи марти соли 2014 президенти Россия Владимир Путин, ҳангоми баромади худ дар Қрим иддао кард, ки ташаббускори асосии ба ҳайати РСС Украина додани Қрим шахсан Никита Хрушев буд. Ба андешаи Путин, Хрушев мехост бо ин кор аз тарафдории роҳбарияти Украина дар муборизаи ояндааш барои ҳукумат бархурдор гардад ва ё гуноҳи худро барои репрессияҳои оммавии солҳои 30-юм дар ин ҷумҳурӣ сабук гардонад. Аммо бархе дигар дар ин маврид назари мухолиф доранд. Ба андешаи онҳо, додани Қрим ба Украина як ҳадяи шоҳонаи Хрушев ба РСС Украина ба шарафи 300 солагии таъсиси Радаи Пераславл (ҳамроҳшавии Украина ба Русия) буд. Ҷонибдорони ин ақида бар ин назаранд, ки Хрушев баъди чанд қадаҳ шароб Қримро ба Украина ҳадя кард. Аммо ин амр дар ҳеҷ санади расмии ҳизбӣ ё шӯравии он давра зикр нагардида аст. 

“Триумвират”-и шӯравӣ

   Аз тарафи дигар, Никита Хрушев соли 1953 ҳанӯз аз ҳокимияти мутлақ дар СССР бархурдор набуд. Он шабу рӯз, дар кишвари Шӯроҳо як навъ “триумвират” ҳокимият мекард. Дар асл се нафар раиси Раёсати Шӯрои Олии СССР К. Ворошилов, ки расман сарвари давлат ба шумор мерафт, раиси Шӯрои Коммисарони Халқ (шабеҳи сарвазири имрӯза) Г. Маленков ва котиби аввали КМ ҲКИШ Н. Хрушев зимоми қудратро дар СССР дар даст доштанд. Яъне ҳамаи қарорҳои муҳим дар Иттиҳоди Шӯравӣ аз ҷониби ин 3 нафар ва аъзоёни дигари Бюрои сиёсӣ ба тарзи коллегиалӣ қабул ва татбиқ мегардиданд. Бинобар ин, Никита Хрушев ба ҳеҷ ваҷҳ наметавонист шахсан худаш бе ризояти ҳамсабақон ин қарори муҳимро имзо кунад. Ва дар ҳеҷ санади расмӣ дар бобати додани Қрим ба Украина низ, имзои Хрушев вуҷуд надорад. Бешак ин ташаббус аз ҷониби Никита Сергеевич сар зад, аммо Хрушев мебоист бо овардани далоили қатъӣ ризояти ҳамсабақони худро  ба даст меовард. 

Фиребхӯрдагон

   Моҳи ноябри соли 1953 Хрушев ба Қрим сафари корӣ анҷом дод. Ба гуфти домодаш, рӯзноманигор Алексей Аджубей, ки ӯро дар ин сафар ҳамроҳӣ мекард, Хрушев аз ин, ки дар ин сарзамини ҷанубӣ дар савдои давлатӣ меваву сабзавот мавҷуд набуд, ҳайратзада гашт. Муҳоҷирон аз навоҳии марказии Россия низ ҳангоми вохӯриҳо бо Хрушев аз он шикоят мекарданд, ки онҳоро маҷбур мекунанд ба ҷои картошка, ангур парвариш кунанд ва онҳо бо ин кор ошноӣ надоранд. Ба гуфти Аджубей онҳо сари роҳи мошини Хрушевро мегирифтанд ва аз зиндагии сахти худ шикоят мекарданд ва дар ҷавоб ба саволи Хрушев, ки мегуфт “пас чаро омадед” ҷавоб медоданд, ки онҳоро фиреб доданд. 

Боғ ба ҷои картошка

   Инчунин буҳрон соҳаи иҷтимоии Қримро низ фаро гирифта буд. Дар нимҷазираи Қрим дар авохири соли 1953 танҳо 3 мағозаи нонфурӯши, 18 мағозаи гӯшт, 8 мағозаи шир, 2 мағозаи фурӯши матоҳо, 9 мағозаи пойафзолфурӯшӣ, 5 мағозаи масолеҳи сохтмонӣ ва 28 мағозаи китобфурӯшӣ вуҷуд дошту халос. Фурӯши сабзавот ва картошка бошад дар савдои давлатӣ пурра қатъ гардида буд. Ба андешаи бархе маҳз ин ҳолати ногувори Қрим, Хрушевро водор кард барои барқароргардонии ин минтақа, онро ба Украина, ки ба ин вилоят ҳудудан наздик буд ва аз нигоҳи иқтисодӣ низ нисбатан устувор ба шумор мерафт, пайваст кунад.

Панҷшанбе, Фев 18 2021

 

“Ветнами Иттиҳоди Шӯравӣ”

    Даргирӣ миёни нерӯҳои ҳукуматии Афғонистон ва гурӯҳҳои муҷоҳиддини афғон, ки бо Ҷанги Афғонистон дар таърихнигорӣ маъруф аст, аз авохири соли 1978 шурӯ шуд. СССР дар ин ҷанг, Ҳизби Халқи Демократии Афғонистонро дастгирӣ карда, ба Афғонистон лашкар кашид. Ҷанги СССР дар Афғонистон 10 сол идома дошт ва барои абарқудрати шарқӣ фарҷоми нохубе ба бор овард, то ҷое, ки иддае онро “Ветнами Шӯравӣ” ҳам унвон намудаанд. 

Бозии бузург

   Мавқеи геополитикии Афғонистон, ки дар маркази қитъаи Авруосиё ҷойгир гардида, ду қорраи ин қитъа-Осиёи Ҷанубӣ ва Марказиро бо ҳам мепайвандад, ин кишварро ба яке аз кишварҳои калидии минтақа табдил додааст. Афғонистон дар қарни XIX ба майдони мубориза миёни Британия ва Россия табдил ёфт ва ин 2 кишвар мекӯшиданд дар он нуфуз дошта бошанд. Ин мубориза, ки бо  “Бозии бузург” маъруф аст, солҳои тӯлонӣ идома дошт. 

   Баъди Инқилоби болшевикӣ дар соли 1919 Амонуллохон Афғонистонро кишвари мустақил эълон кард ва ҷанги 3-юми афғону-англис шурӯ шуд. Дар ин шароит, Россияи Шӯравӣ аввалин кишваре буд, ки истиқлолияти Афғонистонро ба расмият шинохт. Соли 1929 СССР бори аввал ба Афғонистон нерӯи низомӣ ворид кард. Қисмҳои Артиши Сурх барои тарафдорӣ аз Амонуллохони сарнагуншуда, ба Афғонистон ворид гардиданд ва як сол баъд (1930), бо баҳонаи торумори марказҳои таҷаммӯи босмачиҳо, қисмҳои савораи Артиши Сурх, бори дуввум вориди хоки Афғонистон шуда буданд.  

Инқилоби савр

   27 апрели соли 1978 дар Афғонистон инқилоби мардумӣ ба вуқӯъ пайваст ва Ҳизби халқӣ-демократӣ (НДПА) сари қудрат омад. Ин Ҳизб Афғонистонро Ҷумҳурии Демократӣ эълон карда, кӯшиш намуд, дар кишвар ислоҳотеро роҳандозӣ кунад. Мутаассифона, роҳандозии ислоҳоти ҷадид, ба мухолифати сахти нерӯҳои исломгаро рӯ ба рӯ шуд ва дар кишвар ҷанги шаҳрвандӣ аланга зад. СССР дар ин ҷанг аз НДПА тарафдорӣ мекард. 

   8 маи соли 1978 ҳукумати Афғонистон тавассути сафири СССР дар Кобул расман ба ҳукумати шӯравӣ муроҷиат карда, аз СССР хост фавран ба Афғонистон мушовирони шӯравиро равона кунад. Нимаи дуввуми моҳи маи соли 1978 аввалин гурӯҳи мутахассисони шӯравӣ, ки бештарашон кормандони КГБ буданд ба Афғонистон фиристода шуданд. 30 июни соли 1978 бо қарори Шӯрои Вазирони СССР, Намояндагии КГБ СССР дар назди ниҳодҳои амниятии Афғонистон таъсис дода шуд. 18 марти соли 1979 барои ҳалли масъалаи Афғонистон, дар КМ КПСС комиссияи Бюрои сиёсӣ бобати Афғонистон таъсис гашт. Ба ин комиссия М. Суслов, А. Громико, Д. Устинов, Ю. Андропов, Б. Понамарёв ва И. Архипов шомил гардиданд.  

Шӯриши Ҳирот

   Моҳи марти соли 1979 дар Ҳирот шӯриши зиддиҳукуматӣ оғоз гардид ва дар рафти пахши ин шӯриш, ҳукумати Афғонистон бори аввал аз Иттиҳоди Шӯравӣ хост, ки нерӯҳои низомиашро вориди хоки Афғонистон кунад. Дар маҷмӯъ ҳукумати Тараккӣ ва Амин зиёда аз 20 бор аз СССР чунин дархост карда буданд. Аммо комиссияи афғонистонии КМ КПСС ба Бюрои сиёсӣ гузориш дод, ки дахолати мусаллаҳонаи СССР ба Афғонистон пасомадҳои манфӣ дорад ва ин хоҳиши афғонҳо рад карда шуд. 19 марти соли 1979 дар нишасти Бюрои сиёсии КМ КПСС Леонид Брежнев мегӯяд:

Чоршанбе, Фев 10 2021

 

 Ҳайдар Қосимов 7 марти соли 1922 дар деҳаи Полезаки ноҳияи Ғарм ба дунё омадааст. Ҳайдари ҷавон дар қатори ҳамдеҳагонаш, миёнаи солҳои 30-юми қарни ХХ ба водии Вахш муҳоҷир гардид. Оилаи онҳо дар колхози Севахши ҷамоати деҳоти Туғай Саройи ноҳияи Октябр (н.Вахши кунунӣ) сокин шуд. 

 Ҳайдар мактаби ибтидоиро дар ҳамин колхоз хатм карда, соли 1938 ба ҳайси ҳисобдори (бухгалтер) бригадаи тракторӣ ба МТС-и ноҳияи Октябр ба кор даромад. Баъди чанде фаъолияти меҳнатиашро дар Артели хоҷагии қишлоқи “Сохтмони Вахш”-и ноҳияи Октябри (н.Вахши кунунӣ) вилояти Сталинобод идома дод. Маҳз аз ҳамин артел моҳи декабри соли 1941 Ҳайдарро ба сафи Артиши Сурх даъват карданд. Ҳайдар Қосимов аз оғози ҶБВ ба фронт рафт ва дар муҳорибаи Сталинград ширкат варзид. Баъди Сталинград Ҳайдар Қосимов ба сафи Ҳизби коммунист шомил гардида, рутбаи сержантӣ гирифт. Ин шермарди тоҷик дар ротаи 2-юми миномётии полки тирандозии 229-уми дивизияи тирандозии 8-уми корпуси тирандозии 15-ум хизмат кард. Корпуси 15-уми тирандозӣ бошад дар Фронти Марказӣ амал мекард. Баъди Сталинград корпуси 15-уми тирандозӣ дар амалиёти озодсозии Украина ширкат варзида, қаҳрамони мо маҳз дар ҳамин амалиёт мардонагӣ ба харҷ дода, сазовори унвони Қаҳрамони Иттиҳоди Шӯравӣ гардид. 

Ҳайдар ва Рокассовский

  Қисми низомии Ҳайдар Қосимов дар самти Киев амал мекард ва дар ин самт 1  садди табиии бузург-дарёи Днепр вуҷуд дошта, кори Артиши ҳуҷумкунандаро бисёр мушкил мекард. Аз тарафи дигар, Артиши олмонӣ ба ин садди табиӣ умеди зиёд дошт ва онро чун гавҳараки чашм мудофиа мекард. Взводи миномётчиҳо, ки Қосимов ҳам шомили он буд, зери оташи сахти душман бо 2 заврақ аз дарё гузашта, дар соҳили ғарбии Десна мавқеъ гирифтанд. Немисҳо мебоист ба ҳар василае ин платсдармро бартараф мекарданд. Командири взвод кушта шуд ва Қосимов фармондеҳии ҷанговарони боқимондаро ба ӯҳда гирифт. Билохира баъди задухӯрди шадид Қосимов бо 1 ҷанговар зинда монд, вале муқовиматро қатъ накард. Он ҷанговар тири миномёт меовард ва Ҳайдар онро ба нишон мефиристод. Баъди чанде ҷанговари боқимонда ҳам ба ҳалокат расид ва Қосимов танҳо монд. Аммо баъди ин ҳам, ин диловари тоҷик майдони размро тарк накарда, ҳангоми овардани тири миномёт тири душман миномоёти ӯро аз кор баровард. Ҳайдар бо автомату норинҷакҳояш муҳорибаро идома дода, билохира захмӣ гардида, аз ҳуш рафт. 

   Қосимов баъди табобат дубора ба майдони ҷанг баргашт ва дар наздикиҳои дарёи Припят бори дигар марди майдон будани худро ба ҳама собит кард. Дар характеристикаи ҷангии ин қаҳрамони тоҷик гуфта мешавад: 

“Рафиқ Қосимов, дар задухурдҳои дарёи Припят бо миномёти худ анбори силоҳ ва теъдоди зиёди сарбозони душманро нобуд кард. Фармондеҳи полки тирандозии 229-ум, подполковник Шишков ва фармондеҳи кулли нерӯҳо, генерали армия Рокассовский сержант Ҳайдар Қосимовро барои қаҳрамонӣ ва мардонагӣ, сазовори унвони Қаҳрамони Иттиҳоди Шӯравӣ медонанд”.  

Ин характеристика ба Маскав фиристода шуд ва 16 октябри соли 1943 Раёсати Шӯрои Олии СССР онро муҳокима карда, ба Ҳайдар Қосимов унвони Қаҳрамони Иттиҳоди Шӯравиро ато кард. 

Чоршанбе, Фев 03 2021

 

Фидел Кастро, ки дар тамоми дунё бо тахаллуси “Коменданте” маъруф аст, зиёда аз 50 сол зимоми қудратро дар Куба дар даст дошт. Бобати зиндагӣ ва фаъолияти сиёсии ӯ зиёд навиштаанд, вале ба Кастро баҳои воқеъӣ додан бисёр душвор аст, чаро ки як қисмати ҷомеаи башарӣ ӯро қаҳрамон ва як қисмати дигар-хунхортарин диктатори башарият меҳисобанд. Аммо 1 нукта побарҷост: мисли Сталини “диктатор” ӯ бо кисаи тиҳӣ ва сурат-ҳисобҳои хориҷӣ дунёро тарк гуфт...

Адвокати халқӣ

Фидел Кастро 13 августи соли 1926 дар шаҳраки Бирани Куба дар оилаи заминдори хурд ба дунё омадааст. Волидайни Кастро, ки худ одамони дарснохонда буданд, мекӯшиданд, ки фарзандонашон омӯзиши шоиста бигиранд. Фидел ва бародаронаш омӯзиши худро дар интернати католикии шаҳри Сантяго шуруъ карданд. Баъди чанде Фидел ба коллеҷи иезуитӣ-мазҳабии Белен дар Гавана шомил шуда, дар ин ҷо бо истеъдод ва ҳуши фавқуллодааш шӯҳрати ҳамагонӣ касб кард. Кастрои ҷавон ба варзиш низ рағбат дошт ва соли 1944 ӯро беҳтарин варзишгарӣ коллеҷ эътироф карданд. Фидел Кастро баъди хатми коллеҷ ба факултаи ҳуқуқи Донишгоҳи Гавана дохил шуда, соли 1950 онро бо муваффақият хатм намуд. Пас аз хатми донишгоҳ, Фидел ба аспирантура шомил гардид ва сипас рисолаи илмиашро дифоъ намуда, доктори ҳуқуқ шуд. Роҳбари ояндаи Куба маҳз дар даврони донишҷӯяш бо адабиёти инқилобӣ ошно гардида,  мутолиаи ин китобҳо дар ӯ рӯҳияи инқилобгароиро бедор намуд. 

Мегӯянд, ки он замон Фидели ҷавон ба коммунистон алоқае надошт, аммо тайёр буд ба сафи онҳо бипайвандад, агар ӯро “Сталини худ” кунанд. Фидел Кастро баъди хатми таҳсил бюрои адвокатии худашро таъсис дода, бештар ба мардуми фақир ва камбизот хизмати ҳуқуқӣ мерасонд. Комендантеи оянда аксар вақт ба мардуми камбизоат ройгон хизмати ҳуқуқӣ мерасонид ва миёни мардум бо лақаби “адвокати халқӣ” маъруф буд. 

Ифротӣ ва Инқилоб

Фаъолияти сиёсии Фидел Кастро баъди хатми таҳсилаш оғоз гардид. Дар аввали солҳои 50-ум Фидели ҷавон ба Ҳизби халқии Куба (Ортодоксҳо) пайваст ва фаъолияти сиёсиашро оғоз кард. Соли 1952 дар Куба интихоботи парлумонӣ баргузор шуда, Ҳизби халқии Куба ҳам дар ин интихобот ширкат варзид. Номзадии Кастро аз ҷониби ҳизби Ортодоксҳо барои вуруд ба парлумон мавриди баррасӣ қарор дода шуд, аммо роҳбарияти олии ҳизбӣ номзадии ӯро ба хотири ифротгароиаш тасвиб накард. 

Моҳи марти соли соли 1952 генерал Фулхесио Батиста қудрати сиёсиро ғасб кард. Табадуллоти ҳарбиён, Кастрои ҷавонро ба миёни майдони муқбориза кашид ва ӯ гурӯҳи хурдеро созмон дода, ба казармаҳои Артиши Батиста ҳамла кард. Ин воқеа, 26 июли соли 1953 рух дод. Дар ин рӯз гурӯҳи Кастро ба казармаҳои Монкадои артиш дар шаҳри Сантяго де Кубо ҳамла кард. Аммо ҳамлаи инқилобиён ба нокомӣ дучор шуд ва ҳукуматдорон гурӯҳи Кастроро торумор карданд. Худи Фидел асир гирифта шуда, ӯро дар додгоҳи трибунали ҳарбӣ ба 15 соли зиндон маҳкум намуданд. Кастро дар додгоҳ баромади оташине карда, гуфт “Таърих маро сафед хоҳад кард”. Бо вуҷуди ин, Кастро танҳо 3 сол дар зиндон монд. Ҳукумати Батиста маҷбур шуд моҳи майи соли 1956 зери фишори мардумӣ ӯро озод кунад ва Фидел ба Мексика ҳиҷрат кард.

Фидел ва Че

Дар Мексика Фидел ва бародараш Раул гурӯҳи нави инқилобиро бо номи “Ҳаракати 26 июл” таъсис доданд. Дар Мексика Раул бо инқилобчии аргентинатабор Эрнесто Че Гевара ошно шуда, баъди чанде Гевараро ба Фидел муаррифӣ кард.

саҳ 2 аз 44

Китобҳо

Flag Counter