ХАБАРИ ДОҒ
Ҷумъа, Март 18 2022

 

 

13.03.1917. Дар Петроград аввалин шумораи «Ахбороти Шӯрои Петроград” (“Известия Петроградского совета”) аз чоп баромад. Баъдан нашрия ба рӯзномаи «Известия» тағйири ном кард ва яке аз пурнуфузтарин рӯзномаҳо дар собиқ СССР шуд, ки ҳоло низ дар Русия бо ҳамин ном интишор меёбад.

13.03.1938. Дар макотиби Иттиҳоди Шӯравӣ таълими ҳатмии забони русӣ ба ҳайси як фанни алоҳида ҷорӣ карда шуд.

13.03.1964. Дар СССР бо Қарори Шӯрои Олӣ Вазорати Бехатарии Давлатӣ ба Кумитаи Бехатарии Давлатӣ тағйири ном кард. Ин Кумита зери тобеъияти Шӯрои Вазирон қарор гирифта буд.

14.03.1917.Шӯрои вакилони Петроград (Петросовет) бо фармони №1-и худ тартиботи демократиро дар Артиши рус ҷорӣ намуд.

14.05.1990. Аввалин интихоботи президентӣ дар СССР. Дар интихобот М.Горбачёв котиби аввали ҲК пирӯз шуда, барои 5 сол президенти СССР интихоб карда шуд.

14.05.1991. Дар Иттиҳоди Шӯравӣ аввалин ҳизбҳои ғайрикоммунистӣ расман ба қайд гирифта шуданд.

15.03.1933. Адолф Гитлер Олмонро Рейхи 3-ум эълон карда, дар империяи нав тамоми матбуоти чапгаро ва хӯроки кошерӣ (хӯроке, ки аз маҳсулоти хӯрокии яҳудиҳо ва тибқи аҳкоми Таврот омода мешуд) манъ карда шуданд.

15.03.1946. Дар СССР Шӯрои Комиссарони Халқӣ ба Шӯрои Вазирон тағйири ном карда, тамоми комиссариатҳои халқӣ ба вазорат табдил дода шуданд.

16.03.1917. Князи бузург Михаил Александрович (бародари Николайи 2) аз тахту тоҷи Русия ба фоидаи Маҷлиси Муассисон даст кашид. Бо ин кор даврони 300-солаи ҳукуматдории сулолаи Романовҳо дар ин кишвар хотима ёфт.

16.03.1937.Дар НКВД СССР шӯъбаи мубориза ба зидди дуздии моликияти сотсиалистӣ (ОБХСС-Отдел по борьбе с хищениями социалистической собственности) ифтитоҳ ёфт. Ин Шӯъба алайҳи ҷиноёти ҷанбаи иқтисодӣ дошта мубориза мебурд.

17.03.1991. Дар СССР раъйпурсии мардумӣ (референдум) доир шуд. Дар раъйпурсӣ аксарияти мардум барои бақои СССР овоз доданд. Дар баробари ин, дар раъйпурсии РСФСР бошад, 70% овоздиҳандагон барои роҳандозии мансаби президенти РСФСР овоз доданд.

Чоршанбе, Март 09 2022

 

7. 03.1930. Дар СССР Қарор дар бораи умумигардонии замин, ҳайвоноти хонагӣ ва асбобу анҷоми колхозчиён ба тасвиб расид.

7.03.1935. Дар Иттиҳоди Шӯравӣ бо қарори Ҳизби Коммунист ҳамаи асарҳои Лев Тротский, Григорий Зиновев ва Лев Каменев аз китобхонаҳо бардошта шуданд.

7.03.1936. Артиши Фюрери олмонӣ ба вилояти Рур ворид шуданд. Ин вилоят, ки дар сарҳади Олмону Фаронса қарор дошт, тибқи Созишномаи сулҳи Версал ба ҳайати Фаронса даромад. Фюрер бо ворид шуданаш ба Рур сулҳи Версалро вайрон кард ва аввалин хиштро дар зербинои ҷанги нав гузошт.

7.03.1954.Хоккейбозони шӯравӣ бори нахуст мақоми чемпиони ҷаҳонро касб карданд. Дар бозии ниҳоӣ хоккейбозон бо хоккейбозони Канада қувва озмуда, бо ҳисоби 7:2 мунтахаби Канадаро шикаст доданд.

7.03.1967. Дар СССР ҳафтаи кории 5-рӯза бо 2 рӯзи истироҳат ҷорӣ карда шуд.

8.03.1910. Бо қарори Интернатсионали Сотсиалистӣ, ки дар Копенгагени Донморк мустақар буд, рӯзи 8 март Рӯзи Байналмилалии Занон эълон гардид.

8.03.1921.Дар Маскав Анҷумани Х-уми ВКП (б) доир гардид. Дар ин Анҷуман қарор дода шуд, дар СССР Сиёсати нави иқтисодӣ (НЭП) роҳандозӣ гардад.

8.03.1950.СССР эълон намуд, ки дорои силоҳи атомӣ мебошад.

9.03.1940.Сарбозони финнӣ дар рафти ҷанги шӯравию финн, ки дар СССР бо ҷанги зимистона маъруф аст, бори аввал, бо тонкҳои шӯравӣ шишаҳои дорои моеъи оташангезро истифода намуданд. Ин шишаҳо баъдан бо «коктейли Молотов» маъруф гардиданд ва аскарони шӯрави низ дар ҷанг бо Олмон аз ин шишаҳо васеъ истифода мебурданд.

9.03.1953. Дар Маскав маросими дафни Иосиф Сталин баргузор шуд. Рӯзи маросим дар пойтахт анбӯҳи зиёди мардум ҷамъ гардид ва анбӯҳи мардум ба ҳамдигар фишор овард. Дар натиҷа зиёда аз сад нафар дар фишордиҳиҳо ба ҳалокат расиданд.

10.03.1939. Оғози Анҷумани XVIII-и ВКП(б). Ин Анҷуман бо он маъруф гардид, ки дар он ғалабаи сотсиализм дар СССР эълон карда шуд.

Чоршанбе, Март 02 2022

 26.02.1917. Баъди намоишҳои эътирозӣ дар Петроград подшоҳ Николайи 2 фармон дод, ки эътирозро бо зӯр пахш кунанд ва Думаи давлатии Русия низ пароканда карда шуд. Лек соати 12-и рӯз гирдиҳамоиҳои нав оғоз ёфтанд, ки онро низ аскарони подшоҳӣ бо зӯр пароканда карданд. Дар ҷавоб коргарон дар шаҳр даст ба шӯриш зада, дар кӯчаҳо сангар гирифтанд. Дар Петроград корпартоии оммавӣ шурӯъ шуд ва чанде аз қисмҳои низомӣ низ ба шӯришгарон пайвастанд.

26.02.1924. Бо қарори КМИ СССР шаҳри Грозний барои муборизаи қаҳрамононаи меҳнаткашони шаҳр зидди душманони инқилоб ва барқароркунии саноати нафтӣ бо ордени Байрақи Сурх мукофотонида шуд.

26.02.1944. Зиёда аз 600 тайёраи бомбаандози шӯравӣ ба пойтахти Финляндия-шаҳри Хелсинкӣ ҳамла карданд. Он аз ҳама ҳамлаҳои бузурги ҳавоиест, ки нерӯҳои ҳавоии СССР дар рафти Ҷанги Бузурги Ватанӣ анҷом доданд.

26.02.1990. Дар пойтахти СССР-шаҳри Маскав Ватслав Гавел (президенти Чехословакия) ва Михаил Горбачёв созишнома оид ба баровардани нерӯҳои ҳарбии СССР аз Чехословакияро ба имзо расониданд. Артиши Шӯравӣ аз Чехословакия бароварда шуд.

27.02.1917. Шӯришгарон дар Петроград Аслиҳахона (Арсенал) ва Қасри Зимистонаро тасарруф карданд. Ҳукумати подшоҳӣ дар Русия сарнагун карда шуд. Зимоми қудратро дар кишвар «Кумитаи муваққатии Думаи Давлатӣ» ба ӯҳда гирифт ва дар шаҳр бошад Кумитаи иҷрояи Шӯроҳои вакилони коргарон ва аскарони Петроград таъсис ёфт.

27.02.1937. Дар пленуми КМ ВКП(б) аъзои собиқи Бюрои сиёсӣ Николай Бухарин ва Алексей Рыков аз ҷониби комиссари халқии корҳои дохила Николай Ежов ба хиёнат алайҳи ҳизб муттаҳам шуданд. Дар ҳамон пленум онҳоро аз ВКП(б) хориҷ карда, ба ҳабс гирифтанд.

28.02.1917.Оғози инқилоби февралӣ дар Маскав. Дар ин рӯз дуюмин шаҳри Русияро ошӯбҳои коргарӣ фаро гирифтанд ва қудрат дар ин шаҳр низ ба дасти шӯришгарон даромад.

28.02.1921. Дар Кронштадт (қароргоҳи нерӯҳои баҳрӣ) матросҳо алайҳи ҳукумати болшевикӣ шӯриданд. Сабаби аслии шӯриш ҷанги шаҳрвандӣ, гуруснагӣ ва норозигӣ аз Ҳукумати Шӯроҳо шуд. Шиори матросҳо «Ҳама қудрат ба Шӯроҳо, на ба ҳизбҳо!!!» шуд. Ба Маскав муяссар гардид, ки дар зарфи 18 рӯз шӯришро пароканда кунад.

1.03.1991. Дар Иттиҳоди Шӯравӣ шахтёрони шаҳри Донбасс корпартоӣ эълон карданд.

Чоршанбе, Фев 23 2022

 

20.02.1978. Раёсати Шӯрои Олии СССР қарор баровард, ки Котиби генералии Ҳизби Коммунист, Раиси Раёсати Шӯрои Олии СССР, Раиси Шӯрои мудофиаи СССР, маршали Иттиҳоди Шӯравӣ Л.И.Брежнев бо ордени олитарини ҳарбӣ - «Ғалаба» қадр шавад. Ордени «Ғалаба» аз ҷониби ҳукумати шӯравӣ с.1943 барои мукофотонидани сарлашкарони беҳтарини ҷанг роҳандозӣ шуд. Дар тӯли ҷанг танҳо 17 тан сарлашкарони беҳтарини шӯравӣ ва хориҷӣ бо ин орден қадр шуданд ва Брежнев ба зумраи сарлашкарони ҷанг шомил намешуд, яъне ба статуси ордени «Ғалаба» мувофиқат намекард.

21.02.1918. Шӯрои Комиссарони Халқи РСФСР бо декрети худ ба ВЧК ҳаққи бе суд баррасии як қисм корҳои ҷиноиро иҷозат дод. ВЧК ҳақ пайдо кард, ки бе мурофиаи судӣ ба маҳкумшудагон ҳукми қатл эълон кунад.

21.02.1920. Раёсати Шӯрои Олии Хоҷагии Халқ Комиссияи давлатиро оид ба электрикунонии Русия (ГОЭЛРО) созмон дод.

21.02.1935. Дар пойтахти СССР-шаҳри Маскав, аввалин фестивали синамои (кинофестивал)-и байналмилалӣ доир шуд, ки дар он синамосозони тамоми дунё гирд омада буданд.

22.02.1921. Дар СССР бо Декрети ШКХ, дар назди Шӯрои Меҳнат ва Мудофиа (СТО), Комиссияи умумилоиҳавӣ (Госплан) таъсис дода шуд. Аз ин ба баъд  иқтисоди аввалин кишвари Шӯроҳоро комилан ин ниҳод муайян мекард. Январи с.1948 комиссия ба Кумитаи давлатии лоиҳавӣ дар назди Шӯрои Вазирони СССР тағйири ном кард, аммо моҳияташро аз даст надод.

23.02.1918. Дар СССР даъвати оммавии ихтиёриён ба Артиши Сурхи тозатаъсис оғоз гардид. Сабаби даъвати оммавӣ ҳуҷуми навбатии артиши олмонӣ ва фирори оммавии размандагон аз Артиши подшоҳии рус буд. 23 феврал солҳои тӯлонӣ дар СССР ҳамчун Рӯзи Артиши шӯравӣ ва Флоти ҳарбӣ-баҳрии он ҷашн гирифта мешуд. Баъди пошхӯрии СССР низ дар бархе аз ҷумҳуриҳои собиқ ин рӯз гиромӣ дошта мешавад. Аз ҷумла, дар Тоҷикистон 23 феврал чун Рӯзи нерӯҳои низомӣ ҷашн гирифта мешавад.

Чоршанбе, Фев 16 2022

 

 

  12.02.1921. Артиши Сурх дар рафти ҷанги гражданӣ, вориди Гурҷистон гардид. Баъди чанде меншевикон торумор гашта, дар Гурҷистон ҳукумати болшевикӣ таъсис дода шуд.

 12.02.1940. Мақомоти шӯравӣ дар манотиқи ишғолии Полша муваззаф гардиданд, яҳудиёни немисро ба манотиқи таҳти контроли немисҳо депорт кунанд.

 12.02.1941. Тибқи амалигардонии нақшаи амалиёти «Барбароса», интиқоли оммавии нерӯҳои Артиши Рейхи саввум ба сарҳади СССР шурӯ карда шуд.

 12.02.1945. Роҳбарони муҳоҷирати сафед, ки бештарашон афсарони собиқи Артиши сафед буданд, дар Порис аз пирӯзии Артиши Сурх дар ҷанги ҷаҳонӣ истиқбол карданд.

 12.02.1955. Дар СССР қарори Шӯрои Вазирон бобати таъсиси майдони озмоишӣ (полигон) барои озмоиши мушакҳои баллистикии байниқитъавӣ ва партоби радифҳои маснуъии Замин ба тасвиб расид. Дар натиҷа сохтмони майдони озмоишии илмӣ-таҳқиқотии №5-и Вазорати Дифои СССР (НИИП-5) шурӯ шуд, ки имрӯз бо номи космадроми Байканур маъруф аст.

 12.02.1990. Рӯзи ёдбуди қурбониёни воқеъаҳои баҳманмоҳ дар Тоҷикистон.

 13.02.1918 Дар РСФСР бо қарори Шӯрои Комиссарони Халқӣ (ШКХ) биржаҳои меҳнатӣ таъсис дода шуданд. Ин биржаҳо ташкилотҳои давлатӣ ба шумор рафта, дар бозори меҳнат амалиёти миёнаравӣ анҷом медоданд. Биржаҳо то авохири соли 1930, то замони маҳви бекорӣ дар СССР фаъолият карданд.

 13.02.1918. Артиши Сурх шӯриши зидишӯравии Корпуси полякиро дар Беларусия саркӯб кард. Ин корпус 25 ҳазор сарбоз дошт ва дар шаҳрҳои Рогачев, Жлобин ва Бобруйск мустақар гардида буд. Ба корпус генерали кордидаи поляк  Довбор-Муснитский фармондеҳӣ мекард. 

 13.02.1921. Дар Маскав роҳбари анархистони рус, олими шинохта, княз Куропаткин вафот кард. Дар рӯзи ба хоксупории княз, болшевикон тамоми анархистони русро, ки дар зиндонҳо қарор доштанд ба шарти бозгашти дубора ба зиндон озод карданд. Маросими дафни княз дар қабристони Новодевичии Маскав баргузор гардида

 

Чоршанбе, Фев 09 2022

 

7.02.1952. Дар Маскав мурофиаи судии аъзои дастаи зиддишӯравии адаби-сиёсии мактабхонони масквагӣ доир гардид. Мурофиаи мазкур пуши дарҳои баста баргузор шуд. Дар рафти мурофиа мактабхоноро бо он муттаҳам карданд, ки варақаҳои зиддишӯравиро паҳн мекарданд ва системи интихоботии шӯравиро ғайридемократӣ хитоб мекарданд. Се нафар аз аъзои дастаро ба қатл, 10 нафарро ба 25 соли зиндон ва се нафари дигар 10 сол зиндон ҳукм гирифтанд.

7.02.1964. Рӯзномаи «Правда» аввалин бор дар СССР бо чопи як матлаб, тарроҳии марги Кировро, ки соли 1934 дар Ленинград ба шакли мармуз ба ҳалокат расид,  ба Сталин нисбат дод.

8.02.1924. Аввалин парвози тайёраи мусофирбари шӯравӣ АК- 1. Ин тайёра, ки бештари қисматҳояш аз чӯб сохта шуда буданд, соли 1923 аз санҷиш гузашт ва онро ба истеҳсолоти оммавӣ тавсияи доданд. Аммо мутаасифона ҳеҷ намунаи оммавиаш сохта нашуд ва онро аз истеҳсолот бардоштанд.

8.02.1925. Дар шаҳри Ленинград ҳафт масъули миёнпояи шӯравӣ, ба хотири фасод дар соҳаи истеҳсоли пӯст, ба қатл маҳкум шуданд.

8.02.1945. Ҳавонаварди шӯравӣ М.П. Девятаев, як таёраи олмониро ғанимат гирифт ва аз лагери ҷазодиҳии фашистӣ дар Олмон фирор кард.

8.02.1955. Дар СССР, раиси Шӯрои Вазирон маршал Николай Булганин таъин гардид. Булганин дар ин вазифа Георгий Маленковро иваз кард. Маленковро Хрушев ба вазифаи пасттар, Вазири нерӯгоҳҳо таъин намуд. Он шабу рӯз дар СССР дар саҳнаи сиёсӣ ҳарбиён баромаданд ва маршал Жуков ба ҷои Буганин Вазири мудофиаи СССР таъин гардид.

9.02.1923. Рӯзи таваллуди авиатсияи мусофирбари шӯравӣ. Дар ин рӯз Шӯрои Мудофиа ва Меҳнат (СТО) бо қарори худ Шӯрои авиатсияи мусофирбарро созмон дод.

9.02.1931. Овозхони рус Федор Шаляпин Иттиҳоди Шӯравиро барои ғайриқонунӣ нашр кардани сурудҳояш  ба суд дод ва Бюрои тиҷории СССР дар Порис муваззаф шуд ба Шаляпин10 000 франк пардохт намояд.

саҳ 4 аз 53

Китобҳо

Flag Counter