ХАБАРИ ДОҒ
Чоршанбе, Июл 29 2020

    Шумораи умумии нафақагирон дар ҷумҳурӣ ба ҳолати 1 июли соли равон ба 722 688 нафар расида, андозаи нафақаи миёна дар ҷумҳурӣ 300,15 сомониро ташкил медиҳад. Талабот барои маблағгузории нафақа дар 6 моҳи соли равон 1415,7 млн. сомониро ташкил дода, ба ҳолати 9 июли соли ҷорӣ 1 259,0 млн. сомонӣ ба ин самт равона карда шудааст. Дар ин бора зимни нишасти матбуотӣ Дилмурод Давлатзода, директори Агентии суғуртаи ичтимоӣ ва нафақаи назди Ҳукумати ҶТ хабар дод. 

   Аз ҳисоби маблағҳои мутамаркази Агентӣ бинобар таъмин нагардидани қисми даромади буҷети суғуртаи иҷтимоӣ ва нафақа, барои маблағгузории саривақтии нафақа ва кумакпулиҳои иҷтимоӣ ба вилоятҳо ва шаҳру ноҳияҳои ҷумҳурӣ 323,4 миллион сомонӣ ҷудо гардидааст. Барои хизматрасонӣ ба нафақагирон ба Бонки давлатии амонатгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон «Амонатбонк» 7,8 млн.сомонӣ гузаронида шудааст.

 

Чоршанбе, Июл 29 2020

Бо гузашти чанд сол ӯ бори аввал ба хобам даромад. Ҳамон хеле, ки дида будамаш – нуронӣ, солхӯрда ва бо чеҳраи бозу асили тоҷикона... Намедонам, ҳоло ӯро зинда гӯям ё... Чунки чанд сол аст, аз ӯ хабаре надорам. Аз ин рӯ, ӯро зинда ёдовар мешавам.

Дар бораи ӯ аз ӯзбекҳои мӯйсафеди муқими Амрико шунида будам. Шумораи телефони ӯро ҳам аз онҳо пайдо карда, чандин маротиба телефонӣ сӯҳбат кардам. Аз шунидани садои ман ӯ ба ваҷд меомад, овозаш меларзид, шод мешуд, зеро таи чанд соли ҷудоӣ аз меҳан, касе бо вай бо забони модариаш сӯҳбат накарда буд. Ҳамеша ӯ маро ба хонааш- меҳмонӣ  даъват мекард. Вале ҳеҷ вақт намешуд, ба суроғаш биравам, билохира рӯзе онро пазируфтам ва аз баҳри кору борам баромада, ба дидораш роҳ пеш гирифтам, ки тирамоҳи соли 1997 буд. Баъди тай намудани тахмин 400 километр ба шаҳри Ютика расидам…

Сари кӯчае марди синаш тахминан аз 70 сола каме зиёдтар, маро интизор буду ҳар мошини наздикаш омадаро бо диққат назар мекард. Ҳарчанд ӯро боре ҳам надида будам, вале аз чеҳраи асили тоҷиконааш зуд шинохтамаш.  Мо бо табассум сӯи якдигар ҳаракат карда, чун расми аҷдодамон ҳамдигарро ба оғуш гирифта, салому аллейк ва аҳволпурсӣ намудем. Ӯро ҳаяҷон фаро гирифта буд, аз чашмонаш ашк ҷорӣ шуд... Дар равиши гуфтугӯ гаштаву баргашта аз ман мепурсид, ки «маро мефаҳмӣ?». Чунки ба қавли худаш тайи солҳои дурӣ бо кам касон тоҷикона сӯҳбат намудаасту қариб забонро фаромӯш кардааст. Ман ӯро хуб мефаҳмидам, гоҳ-гоҳ ҳаяҷонзада мешуд ва баъзан калимаҳои англисро истифода мекард... Аз ӯ пурсидам, ки «кадом шамол вайро ба ин сӯи уқёнус овард?». Ӯ оҳи чуқур кашиду  қиссаи худро кард... 

Фирори нобарор

... Исми ӯ Абдулваҳҳоб аст, аммо баъзан Абдул ҳам мегӯяндаш ва зодаи Кӯлоби бостонӣ буда, 52 сол (то соли 1997) инҷониб дур аз зодгоҳаш дар Амрико  зиндагӣ мекард. Солҳои бистуми асри гузашта падарашро НКВД бурду дигар ӯ барнагашт. Дар хонаи касе зиндагӣ мекард, ки то ҳол намедонад, ӯ барояшон кӣ мешуд. Аммо дар хотираш ҳаст, ки он шахс зиндагии хуб дошту соҳиби ду зан буд. Рӯзе он мард ба хона омада мефармояд, ки чизу чораро ҷамъ бикунанд, фардо шаб ба Афғонистон мераванд. Дар ҳақиқат, шаби оянда роҳи кишвари ҳамсояро пеш гирифтанд ва қабл аз убури марз дар яке аз деҳаҳои наздисарҳадӣ хонаи кадом хешашон таваққуф намуданд. Он мард модару бародари ӯ ва як зани худро ҳамроҳ гирифта гуфтааст: «Аввал ман рафта дар онҷо ҷой тайёр мекунаму баъд омада шуморо ҳам мебарам, ман зуд бар мегардам». Онҳо марзро убур карданд. Абдулваҳҳоби кӯчак ҳамроҳи ҳамсари дуюму бачаҳои дигари ӯ онҷо мунтазир шуданд, аммо аз он мард дигар дарак нашуд. Пас се моҳ шахсе аз он тараф баргашта хабар овард, ки баъди як ҳафтаи аз марз гузаштан он мард мариз шуду фавтид.

Абдулваҳҳоби бекасу кӯй дари хонаи мардум, дар чойхонаву бозору мағозаҳо мардикорӣ карда, зиндагӣ мекард. Ҳамон вақт дар шаҳри Кӯлоб муассисаи «Тоҷикселпром» будааст, ки ӯро ба кор гирифтанд. Дар чойхонае вай чойнику пиёлаи истифодабурдаи рӯи мизоҳоро ҷамъ менамуд. Маъоши якумро ҳам гирифту бори аввал барои худ сару либос харид. Ҳамин хел рӯзҳояш сипарӣ мешуданд. Гоҳ гоҳе дар хонаҳои мардум мардикорӣ мекард. Рӯзе вайро дар чойхона марди русе назди худ хонда гуфт:

- Ҳамин хел барои ҳама мардикорӣ карда мегардӣ? Биё, ман туро ба аскарӣ мефиристам,  онҷо зиндагиро ёд мегирӣ, соҳиби ягон касбу кор мешавӣ, савод меомӯзӣ.

Тоҷики «Власовчӣ»

Абдулваҳҳоб розӣ шуд. Баъди чанд вақте ба суроғааш даъватнома омаду ӯро ба аскарӣ бурданд. Ин соли 1937 буд. Чанд муддат дар шаҳри Донетск машғулиятҳои низомӣ омӯхт. Ҷанг бо Финландия сар шуд ва ӯро ба ҷанг  фиристонданд. Баъди хатми ҷанг бо Финладия қисми онҳоро ба Бессарабия бурданд. Дар ҳамин вақт Ҷанги Бузурги Ватанӣ оғоз шуд ва боз ӯро ба набард фиристонданд. Ӯ дар ҳайати артиши генерал Власов меҷангид. Артиши онҳо дар муҳосира афтод, фармондеҳашон фармуд, сарбозон силоҳи худро ба замин гузошта таслим шаванд. Ва ӯ асир шуд. Азбаски захмӣ буд, ӯро барои муолиҷа ба госпитале, ки дохили лагери асирон буд хобонда муолиҷа намуданд. 

Баъди чанде лагери онҳо аз тарафи артиши иттифоқчиён озод карда шуд. Ҷанг ҳам ба охир расид. Ҳама асирон ба ҳар тараф барои идомаи зиндагии худ рафтанд. Овозае буд, ки аскарони сурхи асир агар ба ватанашон баргарданд, ба ҷазои сахте дучор хоҳанд шуд. Ин буд, ки Абдулваҳҳоб ва чанд тоҷики дигар ҳаросида, онҷо монданд. Даҳ сол ӯ дар лагери асирони озодшуда зиндагӣ кард. Тайи ин муддат бо як зани олмонӣ, ки зодаи Австрия буд, ошно шуда, хонадор гардиданд. 

Дар лагер як коммисиюне фаъолият мекард, ки асиронро мувофиқи хоҳиши худашон ба дигар кишварҳои дунё барои зиндагии минбаъда мефиристоданд. Ӯ сокини шаҳри Ню Йорки ИМА шуд.

Ҳамшаҳриҳои худро пайдо кард. 4 нафар шуданд. Худи ӯ, Исмоили бухороӣ, Аҳлиддини  ғармӣ ва Почо аз Истаравшан, ки ҳама тоҷик буданд. Баъдан боз чанд тоҷики дигар низ пайдо шуда, шумораашон 12 нафа расид. Аз будани якдигар  қуввату тавоноӣ пайдо намуданд. Акнун ба хонаи ҳамдигар рафтуомад мекардагӣ шуданд. Дар ғаму шодӣ мунису ғамхори ҳам буданд. Оиладор шуда соҳиби фарзанду набера гашта, баъзеашон қудо ҳам гардиданд. Абдулваҳҳоб соҳиби ду писар гашт. Тайи чанд сол аз ҳолу аҳволашон касе хабар надошт. Онҳо ҳам дар бораи Тоҷикистон чизе намедонистанд. Акнун ба тақдири худ тан дода буданд. Роҳи бозгашт ба Шуравӣ барояшон баста буд. Аммо ҳамеша дар ёди Ватан буданду  дар орзуи дидани он месӯхтанд...  Дар ҳама кор аз Аҳлиддин, ки байнашон шахси қадбаланду  тану туши паҳлавонӣ дошт, маслиҳат мепурсиданд. Миёнашон маслиҳату васияте буд, ки агар ба касе муяссар гардаду ба Тоҷикистон равад, ҳатман аз хоки Ватан ҳамроҳи худ биёрад ва рӯи қабри гузаштаҳо пошад. Бо мурури замон, бо калону соҳиби кору маълумот шудани фарзандонашон ҳама ба ҳар тарафи Амрико кӯчиданд.

Насими Тоҷикистон

...Рӯзе дар масҷид ба дасти Абдулваҳҳоб маҷалае расид, ки рӯи саҳафоти он акси манзараҳои кӯҳистони Тоҷикистон ва мардуми он таҷассум ёфта буд. Абдулваҳҳоб мисли кӯдаки ба дасташ шириние афтода, шодикунон онро зуд нусхабардорӣ карда, ба ҳамсояву дӯстонаш нишон медод ва бо ифтихор «ин расми сарзамини ману мардуми ман аст», мегуфт ва қиссаҳо аз диёраш мекард. Ин «бозёфт» дар дили ӯ алангаи дидори зодгоҳашро барангехт. Хушбахтона, баъди эълони «бозсозӣ»-и Горбачёв, Абдулваҳҳоб аз тариқи Салиби Сурх хешу ақрабои худро пайдо кард, аммо мутаасифона касе аз ҳамроҳонаш он вақт зинда намонда буд. Дидори дигарбораи Ватан, табиату мардуми он танҳо ба ӯ насиб гардид. 

Ба ватан, ба Тоҷикистон

Нимаи дуюми солҳои 80-и асри гузашта, Абдулваҳҳоб бо тушае роҳ ба сӯи сарзамини аҷдодияш гирифт. Рӯзи дуюми сафар тайёра субҳи барвақт ба майдони ҳавоии Душанбешаҳр расид. Ба зону нишаста, замини муқаддаси диёрашро саҷда карда, онро се дафъа бӯсид ва баъдан се дафъаи дигар бо кафи дастонаш заминро палмосида, ба дидагонаш молида, роҳ сӯи шаҳри Кӯлоб гирифт. Таи ду моҳ онҷо монд. Аз ҷойҳои бачагиаш гузашта дидан кард. Ба талу теппаҳои атрофии шаҳр баромада манзараҳои гирду атрофии онро бо завқ тамошо мекард. Шаҳр тамоман дигар шуда буд, ободии зиёдеро дид. Кӯчаву хонаҳои ҳозиразамон, мардуми хушбахт. Аммо табдили иқлим ба ӯ нафорид,  ки тез - тез бемор мешуд. Илова бар ин маризии завҷааш ӯро ба ташвиш меовард. Ин буд, ки боз ба Амрико баргашт. 

Дар бозгашт васияти дӯстонашро фаромуш накарда, як каф хок ҳамроҳ гирифт. Тибқи васияти ҳамватанонаш аввал ба зиёрати оромгоҳи онҳо рафт ва миқдоре аз он хокро рӯи қабрашон  пошид. Бигзор онҳо худро дар хоки Ватан ҳис бикунанд...Қисми дигари онро дар рӯймолчае баста дохили ҷевонаш нигоҳ медошт, ки ба ман ҳам онро нишон дод.

Ватан надорӣ-ҳеҷ касӣ!!!

Ман аз ӯ пурсидам, ки таи зиёда аз 50 соле, ки дар Амрико зиндагӣ мекунад, онро чӣ гуна дарёфтааст? Меарзад, ки ман ҳам мисли ӯ инҷо монам?  Ӯ чизе гуфт, ки то ҳол он дар хотирам мондаасту ба зиндагии ояндаи ман таъсир кард. Вай гуфт:

- Додарам, Амрико мамлакати хуб аст, аммо на барои ману ту. Агар ҳаминҷо таваллуд шуда ба воя мерасидем, он гоҳ таҳҷоӣ шуда, вориди ҷомеаи он мешудем. Писару набера ва абераҳои мо амрикоӣ мешаванд, вале барои ману ту, ки нону оби Тоҷикистон калонамон кардааст, ин мушкил аст. Ман ку аз ин мушкилот қариб гузаштам. Зиёда аз 50 сол мешавад, аз Тоҷикистон дурам, ба тақдирам кайҳо тан додам. Аммо ту мактабатро тамом бикуну баргард, донишу таҷрибаи инҷо омӯхтаи худро барои ободии ватанат сарф намо. Ба гуфти худат, Тоҷикистон ҳоло шукр тинҷу мустақил ҳаст... Амрико кишвари бой аст, пули бисёр дорад, аммо он дар кӯчаҳо рехтагӣ нест. Ҳама пули ин мамлакатро  ҷамъ карда наметавонӣ, агар ҷамъаш ҳам кардӣ, Ватан ки надорӣ-ҳеҷ кас нестӣ. Муҳите, ки ту ба воя расидаӣ, он муносибати байниҳамдигарии тоҷикона, он дӯстиву рафоқат, он хешутаборӣ, он рафту омадро ту инҷо пайдо карда наметавонӣ. Пириат шояд дар хонаи пиронсолон гузарад, ки дар ин ҷо як чизи маъмулист, агарчи фарзандони зинда дорӣ. Ҷанги сабил сар шуду моро аз хонаву дар дур партофт. Чӣ мушкилоте аз сари мо нагузашт.  Ғариби дарбадар шудем, ки ин ҳасрата мисли дигар амраҳом ба гӯр мебарум...

…Аз он рӯз 16 сол сипарӣ шуд, ки ман дар Тоҷикистонаму аз пешравиаш меболам. Вале дигар аз акаи Абдулваҳҳоб хату хабаре надорам. Шумораи телефонашро ҳам гум кардам. Намедонам ӯ куҷосту дар чӣ ҳол аст? Кош, зинда бошад...

 

Нуралӣ Шоҳиён

Махсус барои СССР

 

Ҷумъа, Июл 24 2020

Ба иттилои  Ҷабборзода Гулрӯ - вазири меҳнат, муҳоҷират ва шуғли аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар давраи пандемияи Covid-19 аз кишварҳои Русия, Украина ва Туркия 778 нафар шаҳрвандони Ҷумҳурии Тоҷикистон тариқи хатсайрҳои чартерӣ ба кишвар баргардонида шуданд. Ёдовар мешавем, ки нишасти матбуотии Вазорати меҳнат, муҳоҷират ва шуғли аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон саннаи 23.07.2020 баргузор гардида буд. Дар ин нишаст ба суоли хабарнигори СССР дар мавриди тақдири созишномаи Тоҷикистону Қатар дар бораи сафарбар намудани муҳоҷирони меҳнатӣ ба ин кишвари арабӣ масъулини вазорати мазкур чунин посух гуфтанд: 

“Созишномаи мазкур аввали соли ҷорӣ ба имзо расида, ратификатсия шуд. Мо гурӯҳи корӣ ташкил дода, муколамаро бо ҷониби Қатар оғоз намуда будем, ки пандемия оғоз гардид. Баъди рафъи ҳолати пандемия ин масъала дубора бозбинӣ мешавад. Дар созишнома теъдоди муҳоҷирон маҳдуд нест ва вобаста ба талаботи давлати Қатар ва омодагии касбии муҳоҷирони меҳнатӣ онҳо ба ин кишвар сафарбар мегарданд”.

Исмоилҷон Маликов СССР

 

Чоршанбе, Июл 22 2020

Давлатзода Дилмурод Ашурбек-директори Агентии суғуртаи иҷтимоӣ ва нафақаи назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон, зимни нишасти матбуотии ин ниҳод, ки 21.07.2020 баргузор гардид, вобаста ба суоли хабарнигори СССР оиди таъини нафақа гуфт, ки барои таъини маоши бознишастагӣ асосан 2 сарчашма аст: 

-Якум, аз андози иҷтимоии 25% (оне, ки корфармо пардохт менамояд) ва дуюм аз ҳисоби 1%-е, ки аз худи шаҳрванд аз маошаш ҳар моҳ пардохт месозад. Яъне ҳангоми таъини нафақа ҳам 25% ва ҳам 1% ба назари гирифта мешавад, - таъкид дошт Давлатзода Дилмурод Ашурбек.

Дар ин нишаст хабарнигори ҳафтаномаи СССР пешниҳоди хонандагони ҳафтаномаро дар мавриди баъди ба нафақа баромадан якуякбора пардохт гардидани 1% маош ба нафақагиронро ба самъи масъулин расонид. Давлатзода Дилмурод дар бобат зикр намуданд, ки нафақагир метавонад якуякбора то 1800 сомонии дар суратҳисоби нафақавӣ ҷамъшударо бигирад. 

И. Малик, СССР

 

Ҷумъа, Июл 17 2020

Нишасти матбуотии вазорати нақлиёти Ҷумҳурии Тоҷикистон бо суханронии вазири нақлиёт - Худоёрзода Худоёр оғоз гардид. Баъд аз ироаи маълумоти муфассал дар бораи фаъолияти шаш моҳи аввали соли 2020 намояндагони ин ниҳод ба суолҳои хабарнигорон посухҳои муфассал доданд. Хабарнигорони СССР дар мавриди кай оғоз гардидани корҳои таъмирӣ, васлу насби системаҳои ҳавотозакунӣ ва рӯшноии нақби “Истиқлол” ва набудани роҳҳои велосипед дар пойтахти кишвар шаҳри Душанбе аз масъулин суол намуданд. Ҷаноби Худоёрзода дар посух иброз намуданд, ки ёддошти тафоҳум байни Ҷумҳурии Исломии Эрон ва Ҷумҳурии Тоҷикистон дар мавриди таъмири минбаъдаи нақби “Истиқлол” ба имзо расида, дар парлумони кишвар тасдиқ гардидааст. Маблағи умуммии таъмир 11 млн доллари ИМА-ро ташкил медиҳад, ки 50 %-и он саҳми Ҷумҳурии Тоҷикистон аст. Корҳои лоиҳакашӣ дар ин самт идома дорад ва бо фароҳам омадани имкони мусоид корҳои сохтмони дар ин нақб оғоз мегардад. Вобаста ба суоли  2-юм масъулини вазорат қайд намуданд, ки дар бисёр лоиҳаҳои таъмир ва сохтмонӣ роҳҳо набудани роҳҳои махсус барои дучарха мавҷуд аст, ки дар оянда ислоҳ мегарданд. 

Исмоилҷон Маликов, СССР

 

Чоршанбе, Июл 15 2020

 

    Давлат Сафаров иштирокчии ҷанги шаҳрвандӣ буда ба гурӯҳи дуюми шахсони имконияташон маҳдуд мансуб аст. Ӯ зимни сӯҳбат ба мо гуфт, ки тули 15 сол нафақа намегирифт ва танҳо 6 соли охир бо маблағи 260 сомонӣ бо нафақаи меҳнатӣ таъмин гардидааст. Ҳамчунин бо изҳори нигаронӣ бобои Давлат таъкид кард бо маблағи нафақа чӣ гуна метавон зиндагиро таъмин намуд, чунки танҳо 1 халта орд дар бозорҳои кишвар зиёда аз 200 сомонӣ арзиш дорад.

   Дар вилояти Хатлон шумораи нафақагирони шахсони имконияти маҳдуддошта зиёда аз 52 ҳазору 944 нафар номнавис шудаанд. Аз ин шумора зиёда аз 5 ҳазор ба гурӯҳи якум, бештар аз 24 ҳазор ба гурӯҳи дуюм ва зиёда аз 12 ҳазор ба гурӯҳи сеюми шахсони имконияташон маҳдуд шомиланд. Дар давоми 6-моҳи соли равон беш аз 14 миллион сомонӣ маблағи нафақа пардохт шудааст.  

   Давлат Сафаров мегӯяд: ташхиси тиббӣ барои мо пулакӣ буда ва дар баробари дигар нафарон бо навбат дари беморхонаро мекубему навбат мепоем. Дар ҳоле, ки дар моддаи 16-и Қонуни ҶТ “дар бораи ҳифзи иҷтимоии маъюбон” омадааст, ки “маъюбон дар асоси хулосаи ташхиси тиббию иҷтимоӣ ба табобати ройгон ва ё имтиёзноки санаторию курортӣ бе навбат гирифтани роҳхат ва рафтуомади ройгон ба маҳалӣ табобат бо тартиби муқараргардидаи Ҳукумати ҶТ ҳуқуқ доранд”. Аммо амалигардии ин моддаи қонуни мазкурро ҳамсуҳбатони мо инкор менамоянд.

   Дар баробари ин боз ҳастанд нафарони имконияти маҳдуддоштае, ки наметавонанд бо нафақаи муайянгардида зиндагиашонро пеш баранд. Насиба Чутбоева ба гурӯҳи якуми шахсони имконияти маҳдуддошта шомил буда, наздики 200 сомонӣ нафақа мегирад, ки ин маблағ барои пешбурди зиндагӣ нокифоя аст. Ӯ мегуяд, ки барои зиёд намудани нафақа муроҷиат кардан мехоҳад, вале ҳамоно имкони аз ҷой бархестанро надорад, ки ин барои боз ҳам танг шудани вазъи зиндагӣ ва бад гардидани ҳолати саломатӣ гашта истодааст.

   Нафақа барои шахсони имконияти маҳдуддошта мувофиқи моддаи 31-уми Қонуни ҶТ “дар бораи нафақаҳои суғуртавӣ ва давлатӣ” муайян карда мешавад. Тибқи иттилои масъулин дар баробари ин нафароне низ ҳастанд, ки зери ин ном нафақаи маъюбӣ мегирифтанд, ки дар соли 2019 дар вилояти Хатлон зиёда аз 57 нафари онҳо ҳангоми аз ташхиси тиббӣ гузаштан муайян шуда, нафақаашон қатъ карда шуд. Мавриди зикр аст, ки ҳарчанд тайи солҳои охир дар кишварамон ба нафарони имконияташон маҳдуд тавачҷуҳи бештар зоҳир карда мешавад. Аммо ба назари коршиносон то ба ҳол дар ин самт мушкилиҳо ҷой доранд.Чунки яке аз омилҳои паст будани нафақа ва дигаре аз нагирифтани он изҳори нигаронӣ мекунанд. 

                                                          

Мубораки Қосим, ш.Бохтар

 

 

  •  << 
  •  < 
  •  1 
  •  2 
  •  3 
  •  4 
  •  5 
  •  6 
  •  7 
  •  8 
  •  9 
  •  10 
  •  > 
  •  >> 
саҳ 1 аз 126

Китобҳо

Flag Counter