ХАБАРИ ДОҒ
Чоршанбе, Сен 22 2021

19.09.1941. Дар рафти ҶБВ гурӯҳи 2-и тонкии немисҳо, дар наздикии мавзеи Лохвитсӣ бо гурӯҳи 1-и тонкӣ пайваст ва дар натиҷа нерӯҳи фронти ҷанубу-ғарбии Артиши Сурх ба муҳосира афтида, немисҳо пойтахти Украина-шаҳри Киевро тасарруф карданд.

19.09.1985. Заминҷунбии сахт дар пойтахти Мексика-шаҳри Мехико. Заминларза бо қувваи 8,1 балл ба вуқӯъ пайваста, дар натиҷа зиёда аз 9000 одам ҳалок ва 30.000 маҷрӯҳ шуданд.

20.09.1918.Нерӯҳои мусаввитии Озарбойҷон бо кумаки англисҳо ҳокимияти Шӯроҳоро дар Боку сарнагун карда, роҳбарияти ин ҳукуматро, ки аз 26 комиссар иборат буданд, ба қатл расониданд.

21.09.1973. Дар СССР Академияи Вазорати Корҳои Дохила таъсис дода шуд.

21.09.1993.Президенти Русия Борис Елтсин бо қарори махсуси худ, фаъолияти Шӯрои Олии ин кишварро қатъ кард ва ШОро пароканда намуд.

22.09.1989.Дар РСС Қазоқистон забони қазоқӣ, забони давлатии ин ҷумҳурӣ эълон карда шуд.

22.09.1991. Дар РСС Тоҷикистон баъди гирдиҳамоии мардумӣ фаъолияти Ҳизби коммунист мамнӯъ шуд. Ин мамнӯъият танҳо 1 рӯз идома ёфта, 23 сентябр парлумони кишвар раиси ШО Қадриддин Аслоновро аз вазифа сабукдӯш кард ва фаъолияти ҲК аз нав қонунӣ шуд.

23.09.1989. Дар РСС Озарбойҷон забони озарӣ, забони давлатии Озарбойҷон эълон карда шуд.

23.09.1991. РСС Арманистон Эъломияи соҳибистиқлолии худро ба имзо расонид.

24.09.1990. Аъзои Бюрои сиёсӣ ба котиби генералии ҲК Михаил Горбачев барои гузаштан ба иқтисодӣ бозорӣ салоҳиятҳои фавқулодда доданд.

25.09.1962.Роҳбари Куба Фидел Кастро иброз намуд, ки СССР дар қаламрави Куба барои флоти моҳигирии худ базаи мухсус месозад. Маҳз ин амалкарди СССР боиси сар задани ташаннуҷ миёни ИМА ва СССР шуд, ки бо буҳрони Кариб маъруф аст.

26.09.1968.Рӯзномаи “Правда” мақолаи бузургеро таҳти унвони «доктринаи Брежнев» чоп кард, ки тибқи он истиқлолияти кишварҳои сотсиалистӣ қисман маҳдуд карда мешуд.

26.09.1983.Полковники шӯравӣ Станислав Петров ҷанги атомии эҳтимолиро пешгирӣ намуд. Дар шаби навбатдории ин афсар компютерҳои шӯравӣ партоби мушакҳои атомиро аз ҷониби ИМА ба қайд гирифтанд, аммо полковники доно ба компютер бовар накард.

Чоршанбе, Сен 15 2021

 

14.09.1917. Ҳукумати муваққат Русияро ҷумҳурӣ эълон намуд. Инчунин дар ин рӯз торумори ниҳоди полис, ҳабси аъзои Шӯрои вазирон қонуни гардонида шуда, бадарға бекор ва тамоми маҳбусони сиёнӣ озод карда шуданд. Ҳукумати муваққат инчунин ҷорӣ кардани озодиҳои сиёсӣ ва даъвати Маҷлиси Муассисонро дар кишвар ваъда кард.

14.09.1929. Футболбозони дастаи “Динамо”-и Киев аввалин бозии байналмилалии футболро доир карданд. Футболбозони шӯравӣ бо дастаи яккачини коргарони Австрияи Поёнӣ бозида, бо ҳисоби 4:3 ба фоидаи футболбозони австриягӣ анҷомид.

14.09.1936. Дар машварати махфии НКВД СССР, роҳбарияти ин ниҳод қарор дод, ки кормандони худро ба таври оммавӣ ба Испания, барои ширкат дар ҷанги шаҳрвандӣ фиристад. Тарафи СССР то охир аз ҷумҳурихоҳони испанӣ ҳимоят кард, аммо бо вуҷуди ин ҷумҳурихоҳон дар Испания шикаст хӯрданд.

14.09.1954. Дар полигони Тоцки вил.Оренбург нерӯҳои Артиши Шӯравӣ машқҳои ҳарбӣ доир карданд. Ин машқҳо дар шароити таркиши воқеии бомбаи атомӣ гузаронида шуда, дар онҳо наздики 45.000 сарбози шӯравӣ ширкат варзиданд.

15.09.1924. Дар Бессарабияи ҷанубӣ (ҳоло Молдавия), ки он шабу рӯз ба ҳайъати Руминия шомил мешуд, шӯриши мардумӣ сар зад. Шӯришгарон талаб мекарданд, Бессарабия аз Руминия ҷудо ва ба СССР шомил шавад.

15.09.1933. Генрих Ягода ба Иосиф Сталин хабар дод, ки дар Ленинград «ҷамъияти ҳамҷинсгароён» ошкор карда шуд. Чекистони шӯравӣ дар 1 рӯз зиёда аз 150 ҳамҷинсгароро ба ҳабс гирифтанд.

15.09.1935. Дар Олмон қонунҳои нав қабул гардида, “қонунҳои Нюрнберг” ном гирифтанд ва тибқи он яҳудиёни олмонӣ аз шаҳрвандии ин кишвар маҳрум карда шуданд. Нишони давлатии Олмон бошад тибқи ин қонунҳо свастик (нишонаи 4 чиликмонанди нӯгҳояш хамида) шуд.

16.09.1918. Дар Русия ордени Байрақи Сурх таъсис дода шуд. Он яке аз аввалин мукофотҳои кишвари Шӯроҳо буду ба иштирокчиёни ҷанг супорида мешуд.

Чоршанбе, Сен 08 2021

6.09.1928. Иттиҳоди Шӯравӣ ба созишномаи Бриан-Келлога ҳамроҳ гардид. Тибқи ин созишнома тамоми кишварҳо мебоист зиддиятҳо ва мушкилоту нофаҳмиҳои худро бо роҳи осоишта ҳаллу фасл мекарданд.

6.09.1936. Дар СССР унвони фахрии «Артисти халқии СССР» таъсис дода шуд. Соҳибони аввалини ин унвон К.С.Станиславский, В.И.Немирович-Данченко, В.Качалова ва И.Москвин гардиданд. Бори охир бошад ин унвонро с.1991 Алла Пугачёва ва Олег Янковский соҳид гардиданд.

6.09.1940. Дар Иттиҳоди Шӯравӣ бо қарори Раёсати ШО «Кумитаи халқии назорати давлатӣ» таъсис дода шуд.

6.09.1991. Иттиҳоди Шӯравӣ истиқлолияти давлатии ҷумҳуриҳои назди Балтик - Эстония, Латвия ва Литваро расман эътироф кард.

8.09.1934. Кӯҳнавардони шӯравӣ Виталий Аблаков, Чернуха ва Лукин ба яке аз қуллаҳои қаторкӯҳи Олой нимпайкараи Ленинро насб карданд. Ин қуллаи то ин вақт бе ном ба таври табиӣ номи доҳии пролетарҳои ҷаҳонро соҳиб ва қуллаи Ленин номида шуд.

8.09.1941.Артиши олмонӣ дар рафти ҶБВ ба наздикии Ленинград расид ва шаҳрро ба муҳосира гирифт. Муҳосираи Ленинград 3 сол тӯл кашида, дар натиҷаи он қариб 1 миллион сокинони шаҳр ба ҳалокат расиданд.

8.09.1970.Дар Иттиҳоди Шӯравӣ низомномаи мактабҳои таҳсилоти миёна ҷорӣ карда шуд.

9.09.1933. Дар пойтахти СССР, шаҳри Маскав нашриёти «Адабиёти кӯдакона» роҳандозӣ гардид.

9.09.1970. Дар СССР истеҳсоли мошинҳои сабукравӣ «Жигули» - ВАЗ- 2101 ба роҳ монда шуд.

9.09.1991. Ҷумҳурии Шӯравии Сотсиалистии Тоҷикистон истиқлолияти давлатии худро эълон кард. Ин рӯз дар кишвари мо чун рӯзи истиқлолият ҷашн гирифта мешавад.

10.09.1918. Нерӯҳои армияи 5-уми Артиши Сурх таҳти фармони П.Славен дар рафти ҷанги шаҳрвандӣ шаҳри Қазонро ишғол намуданд. Ин аввалин пирӯзии Артиши Сурх дар рафти ҷанги шаҳрвандии Русия ба шумор меравад.

11.09.1988. Дар РСС Эстония забони эстонӣ забони давлатӣ эълон карда шуд.

Чоршанбе, Сен 01 2021

22.08.1943. Дар Иттиҳоди Шӯравӣ омӯзишгоҳҳои суворовӣ таъсис дода шуданд. Ин омӯзишгоҳҳо афсарони ояндаи Артиши Шӯравиро омода мекарданд.

22.08.1944. Дар тамоми муассисаҳои таълимии Япония бо сабаби вазъи шадиди ҷангӣ, таълиму тадрис қатъ ва хонандагон барои кор ба заводу фабрикаҳо сафарбар карда шуданд.

22.08.1990. Дар РСС Қазоқистон қазоқӣ забони давлатии кишвар эълон гардид.

22.08.1991. Дар Русия парчами сафеду кабуду сурх ба ҷои парчами сурх, парчами давлатӣ эълон карда шуд.

23.08.1942. Оғози мудофиаи Сталинград. Дар ин рӯз артиши олмонӣ дар рафти амалиёти Қафқоз ба остонаҳои Сталинград расида, муҳориба барои шаҳр шурӯъ шуд.

23.08.1943. Ғалабаи Артиши Сурх дар муҳорибаи Курск. Баъди шикаст дар муҳорибаи Курск артиши олмонӣ дигар натавонист ҳеҷ амалиёти густардаи таҳоҷумӣ анҷом диҳад ва фақат дар мудофиа қарор дошт.

23.08.1959. Ҳукумати ИМА дар 400 мактаби кишвараш таълими забони русиро ҷорӣ намуд.

23.08.1989. Дар арафаи 50-солагии имзои созишномаи шӯравию олмонӣ мардуми Литва, Латвия ва Эстония ба нишони эътироз занҷираи зиндае барпо карданд. Ин намоиши эътирозӣ “Роҳи Балтика” ном гирифт ва дар он наздики 2 миллион одам ширкат варзид. Занҷираи зинда ба масофаи 600 км тӯл кашида, дарозтарин занҷираи зинда дар ҷаҳон маҳсуб меёбад.

23.08.1991. Президенти Русия Борис Елтсин баъди шикасти ГКЧП фаъолияти Ҳизби коммунист ва нашри рӯзномаи «Правда»-ро дар қаламрави Русия манъ кард.

24.08.1991. Украина соҳибистиқлолии худро эълон намуд ва аз ҳайъати СССР берун рафт.

24.08.1991. Дар Маскав охирин узви ГКЧП ба ҳабс гирифта шуданд. Михаил Горбачев ба сессияи фавқулоддаи Шӯрои Олии Русия даъват шуд. Дар сессия президенти СССР кӯшид, вакилонро дар ҳаққонияти роҳи сотсиалистӣ ва пирӯзии коммунизм бовар кунонад, аммо вакилон ба ҳарфи ӯ дигар гӯш надоданд. Ахир, президенти СССР ваколатҳои котиби генералии ҲКро аз сараш соқит ва КМро даъват намуд, худ пароканда шавад.

25.08.1941. Артиши шӯравӣ-англисӣ Эронро аз шимолу ҷануб ишғол ва Ризохони Паҳлавиро аз тахт сарнагун карданд.

Чоршанбе, Авг 25 2021

17.08.1958. Роҳбари Чини коммунистӣ Мао Цзе Дун эълон кард, ки дар Чин сиёсати «ҷашиҳи бузург» амалӣ мегардад.

17.08.1965. Дар Иттиҳоди Шӯравӣ системаи мудофиаи гражданӣ роҳандозӣ гардид. Акнун тамоми аҳолӣ муваззаф буданд, ки нормаҳои ГТОро бисупоранд.

17.08.1965. Оғози амалиёти Старлет («Starlite») дар ҷанги Ветнам. Он аввалин амалиёти низомии артиши ИМА дар хушкӣ дар рафти ҷанги Ветнам буд.

18.08.1918. Дар Русияи Шӯравӣ «Иттиҳоди умумирусиягии журналистони шӯравӣ» таъсис дода шуд. Иттиҳод баъдан филиалҳои худро ба 15 ҷумҳурии шӯравӣ интиқол дод ва он ҷо ҳам созмони рузноманигорон таъсис дода шуданд.

18.08.1920. Кунгураи ИМА ислоҳоти 19-умро ба Сарқонуни ИМА таъйид кард, ки тибқи он занҳо ҳуқуқи овоздиҳиро соҳиб гаштанд.

19.08.1945. Артиши Сурх, артиши Квантунии японҳоро дар Манҷурия шикаст дода, водор ба таслимшавӣ кард.

19.08.1945. Худи ҳамон рӯз артиши коммунистии Ветнам бо сарварии Хо Ше Мин пойтахти ин кишвар-шаҳри Ханойро ба тасарруф дароварданд.

19.08.1945. Раёсати Шӯрои Олии Иттиҳоди Шӯравӣ Низомномаи Созмони Милали Муттаҳидро тасдиқ кард.

19.08.1991. Оғози табаддулоти давлатӣ дар Маскав. Охирин кӯшиши зинда кардани СССР дар шакли ГКЧП.

20.08.1918. Дар Русияи Шӯравӣ моликияти хусусӣ ба амволи ғайриманқул бекор карда шуд ва тамоми моликияти як шаҳр давлатӣ гардид.

20.08.1918. Дар Маскав нашриёти «Адабиёти ҷаҳонӣ» таъсис дода шуд, ки ба нашру тарғиби беҳтарин чеҳраҳои адабии ҷаҳон машғул буд.

20.08.1968. Оғози амалиёти «Дунай». Артиши муттаҳидаи Созишномаи Варшава ба Чехословакия ворид карда шуд.

21.08.1945. Иёлоти Муттаҳидаи Амрико таҳвили молу коло ва дигар маснуоти мавриди ниёзро ба СССР аз рӯи қарордоди «ленд-лиз» қатъ кард. 

21.08.1986.Ҳукумати вақти СССР расман эълон кард, ки садамаи атомӣ дар нерӯгоҳи атомии Чернобил бо сабаби саҳлангорӣ ва хунукназарии кормандони Нерӯгоҳ иттифоқ уфтод.

Чоршанбе, Авг 18 2021

9.08.1928. Дар Иттиҳоди Шӯравӣ, дар бинои Сирки шаҳри Ленинград аввалин Осорхонаи сирк ва эстрада дар ҷаҳон ифтитоҳ ёфт.

9.08.1990. Шӯрои Олии РСФСР қарор «Оид ба ҳифзи истиқлолияти иқтисодии Русия»-ро қабул кард. Тибқи ин қарор Шӯрои Олии РСФСР тамоми муомилоти идора ва муассисаҳои иттиҳодӣ оид ба тилло, алмос, уран ва дигар маҳсулоти стратегӣ дар қаламрави РСФСР аз эътибор соқит мегардиданд.

9.08.1991.Федератсияи Русия ҷойнишини ҳуқуқии Иттиҳоди Шӯравӣ эътироф карда шуд.

9.08.1991. Дар Русия раиси кобинаи Вазирон Сергей Степашин истеъфо дод ва ба ҷояш шахси он ҳангом ношинос Владимир Путин таъйин карда шуд.

11.08.1921.Шӯрои Комиссарони Халқи РСФСР қарор дар бораи сиёсати нави иқтисодиро ба тасвиб расонид. Сиёсати нави иқтисодӣ (НЭП-Новая экономическая политика) баъди коммунизми ҳарбӣ ба ҳаёти иқтисодии аввалин кишвари шӯроҳо таъсири мусбат расонид ва иқтисоди кишварро рушд бахшид.

11.08.1949.Роҳбарияти СССР эълон кард, ки дигар Югославияро иттифоқчии худаш ҳисоб намекунад. 

11.08.1959.Дар Иттиҳоди Шӯравӣ фурудгоҳи байналмилалии Шереметево ифтитоҳ ёфт. Он яке аз бузургтарин фурудгоҳҳои ҳавоии аввалин кишвари шӯроҳо ба шумор мерафт ва то ҳол бо муваффақият фаъолият мекунад.

12.08.1953. Дар машқгоҳи Семипалатински РСС Қазоқистон озмоиши бомуваффақияти бомби гидрогенӣ ба вуқуъ пайваст. Ин бомб он шабу рӯз бузургтарин силоҳи кушанда дар ҷаҳон маҳсуб меёфт ва СССРро барои муддате пешсафи мусобиқаи таслиҳотӣ гардонд.

13.08.1961. Ҷумҳурии Демократии Олмон сарҳадро миёни Берлини Шарқӣ ва қисмати Ғарбии он баст. Оғози сохтмони девори Берлин.

13.08.1943. Ҳукумати шӯравӣ фармон оид ба таъсиси озмоишгоҳи №2-и АУ СССР-ро ба имзо расонид. Озмоишгоҳ дар пойтахти Тотористон-шаҳри Қазон таъсис ёфт ва ба он физикдони маъруфи шӯравӣ Игор Курчатов сарварӣ мекард.

саҳ 8 аз 53

Китобҳо

Flag Counter