ХАБАРИ ДОҒ
Чоршанбе, Фев 12 2020

5.02.1926. Дар қатораи самти Маскав-Рига ба ҷони дипломати шӯравӣ Теодор Нетте сӯиқасд карданд. Нетте дар ин сӯиқасд ҷон бохт, аммо мукотибаи муҳими дипломатиро ҳифз кард.

7.02.1952. Дар Маскав мурофиаи пӯшидаи аъзоёни маҳфили адаби-сиёсии мактаббачагони масквагӣ баргузор гардид. Аъзоёни ин маҳфил, ки ҳанӯз ба балоғат нарасида буданд, варақаҳо бобати ғайри демократӣ будани системаи интихоботии шӯравиро паҳн мекарданд. Се нафар аз аъзоёни ин гурӯҳро ба қатл маҳкум карданд, 10 нафар ба 25 сол ва 3 нафари дигар ба 10 соли зиндон маҳкум шуданд.

7.02.1964. Дар СССР рӯзномаи "Правда" бори аввал тахмин зад, ки дар пушти пардаи сӯиқасд ба ҷони Сергей Киров дар соли 1934 Иосиф Сталин қарор дорад ва Кировро ба дастури ӯ ба қатл расониданд.

8.02.1925. Дар шаҳри Ленинград 7 корманди давлатии шӯравӣ барои фасод ва ришвахорӣ дар соҳаи истеҳсоли пӯст ба қатл маҳкум гардиданд.

8.02.1955. Дар СССР маршал Николай Булганин Раиси Шӯрои Вазирон таъин карда шуд ва раиси пешини ин ниҳод Гергий Маленков вазири нерӯгоҳҳои барқӣ таъин гардид.

8.02.1991. Дар СССР бо қарори президенти кишвар Михаил Горбачев ширкати давлатии телевизион ва радио (ВГТРК) таъсис дода шуд. Ба ин ширкати нав Леонид Кравченко сарварӣ мекард. 

9.02.1919. Ҳукумати нави Украина дар брест бо Олмон созишномаи сулҳро ба имзо расонид, ки тибқи он нерӯҳои артиши олмонӣ Украинаро тасарруф мекарданд.

9.02.1923. Рӯзи таваллуди Авиатсияи мусофирбари шӯравӣ. Дар ин рӯз Шӯрои Меҳнат ва Мудофиа қарор "Бобати таъсиси Шӯрои авиатсияи мусофирбар"-ро ба тасвиб расонид ва тайёраҳои мусофирбари шӯравӣ ба фаъолият шурӯъ карданд.

9.02.1953. Дар пойтахти Исроил шаҳри Тел-Авив ба дохили сафорати СССР бомба партоб намуданд, ки дар натиҷаи он се нафар корманди сафорат ҷароҳат бардоштанд. Ин амали террористӣ сабаб шуд, ки СССР муносибати дипломатиашро бо Исроил қатъ кунад.

Чоршанбе, Фев 05 2020

  

29.02.1932. Дар СССР дар заводи автомобилбарории Горкий, аввалин мошини боркаши шӯравӣ "ГАЗ-АА" сохта шуд. Аваллин мошини боркаши СССР якуним тонна борро интиқол дода, миёни мардум бо номи "полуторка" машҳур гардида буд.

30.02.1933. Дар Олмон интихоботи парлумонӣ доир гардид ва ҳизби миллӣ- сотсиалистӣ дар он пирӯз гашт. Дар натиҷа роҳбари ин ҳизб Адолф Гитлер канслери Олмон таъин карда шуд.

31.02.1918. Дар пойтахти Русияи Шӯравӣ шаҳри Петроград, корпуси 1-уми Артиши Сурхи Коргари-Деҳқонӣ (РККА) таъсис дода шуд.

31.02.1919. Дар саҳни ҳавлии қалъаи Петропавловски Петроград, чор князи бузурги хонадони Романовҳо парронда шуданд. Ин князҳо барои болшевикон хатарнок буданд ва метавонистанд иддаои ҳукумат кунанд.

31.02.1924. Анҷумани II-юми Шӯроҳои СССР аввалин Сарқонуни СССР-ро ба тасвиб расонид.

1.02.1918. Патриархи калисои православии Русия Тихон ҳукумати Шӯравиро ҳукумати куфр эълон кард. Болшевикон барои ин кор Тихонро баъди чанде ба қатл расониданд.

1.02.1923. Дар шаҳри Петроград соати 10 субҳ бо суроғаи соҳили Фонтанка хонаи № 76, аввалин кассаи амонатӣ дар Русияи Шӯравӣ ифтитоҳ ёфт. Кассаҳои амонатӣ асоситарин нуқтаи амонтагузории шаҳрвандони шӯравӣ ба шумор мерафтанд ва то парокандашавии СССР фаъолият доштанд.

2.02.1918. Бо Декрети Шӯрои Комиссарони Халқ (ШКХ) дар Русияи Шӯравӣ калисо аз давлат ва мактаб аз калисо ҷудо карда шуд.

2.02.1943. Торумори нерӯҳои олмонӣ тавассути Артиши Шӯравӣ дар муҳорибаи Сталинград. Муҳорибаи Сталинград яке аз задухурдҳои шадиди ҶБВ ба шумор меравад ва маҳз дар ин муҳориба бори аввал дар рафти ҷанги ҷаҳонии дуввум нерӯҳои олмонӣ муҳосира гардиданд. Ин рӯз дар Русия чун Рӯзи шарафи ҷангӣ ҷашн гирифта мешавад.

2.02.1956. СССР барои бори аввал дар ҷаҳон озмоиши мушаки стратегиро дар озмоишгоҳи Семипалатински РСС Қазоқистон амалӣ намуд.

3.02.1918. Русияи Шӯравӣ бо декрети КМИ тамоми қарзҳои давлатии дохилӣ ва берунии ҳукумати подшоҳӣ ва Ҳукумати муваққатро бе эътибор эълон намуд.

Чоршанбе, Янв 29 2020

 

22.01.1905. Оғози инқилоби аввали рус. Дар ин рӯз (9 январ бо тақвими пешин) издиҳоми мардум дар назди Қасри зимистонии Петербург, аз ҷониби нерӯҳои ҳукуматии Русия тирборон гардид. Ин ҳодиса дар таърихнигории шӯравӣ бо "Якшанбеи хунин" маъруф гардида, таконбахши инқилоби соли 1905 мебошад. 

23.01.1924. Аъзоёни Бюрои сиёсии ВКП(б) қарор доданд, ҷисми Владимир Ленинро дар Мавзолеи махсус маҳфуз нигаҳ дошта, ба хок насупоранд.

23.01.1991. Дар СССР ислоҳоти пулӣ роҳандозӣ гардид. Бо қарори ҳукумат 50 ва 100 рубл аз муомила бароварда шуда, аз дасти мардум ҷамъ гардиданд. Ин ислоҳот боиси муфлисшавии аҳолии зиёди СССР гардид.

24.01.1918. Шӯрои Комиссарони Халқ (ШКХ) бо Декрети худ дар Русияи шӯравӣ тақвими аврупоиғарбиро ҷорӣ намуд ва афроде, ки шаби 31 январ ба хоб рафта буданд, 14 феврал бедор шуданд. Ба ин тариқ, соли 1918-ро метавон кӯтоҳтарин сол дар таърихи Русия унвон намуд.

24.01.1922. КМИ-и РСФСР қонуни лағви шиносномаҳо ва дигар асноди ба қайдгирии шаҳрвандонро ба тасвиб расонид. Тибқи қонуни нав, тамоми шаҳрвандон ҳуқуқ пайдо карданд бе мамониат дар ҳудуди РСФСР рафтуомад кунанд. Ба қайдгирии шаҳрвандон бо ҳар ҳуҷҷати муаянкунандаи шахсият иҷозат дода мешуд.

24.01.1924. Дар СССР шаҳри Петроград ба Ленинград тағйири ном кард.

24.01.1927. Дар СССР Ташкилоти мусоидат бо мудофиа, сохтмони нерӯҳои ҳавоӣ ва кимиёӣ (ОСОАВИАХИМ) таъсис дода шуд.

24.01.1976. Рӯзномаи "Ситораи Сурх" (“Красная Звезда”) сарвазири Бритониё Маргарет Тэтчерро "зани оҳанин" унвон кард ва ин тахаллус барои ҳамеша ба Тэтчер мансуб гардид.

25.01.1955. Раёсати Шӯрои Олии СССР Қарор "Бобати қатъи ҳолати ҷангӣ миёни СССР ва Олмонро" ба тасвиб расонид. 

26.01.1953. Дар Брюссел конфронси таъсисии Шӯрои ҳамкориҳои гумрукӣ доир гардид. Конфронс Ташкилоти байналмиллалии гумрукро таъсис дод, ки имрӯз 150 кишварро дар бар мегирад. Аз соли 1983 ин рӯз дар ҷаҳон чун Рӯзи байналмиллалии кормандони гумрук ҷашн гирифта мешавад.

26.01.1980. Кишвари Канада дар қатори ИМА бозиҳои Олимпии Маскавро таҳрим намуд.

Чоршанбе, Янв 22 2020

 16.01.1918. Дар Анҷумани III- уми Шӯроҳо, казаки донӣ Шамов шиори ""-ро қироат кард. Ин шиор баъдан ба 1 дастуруламале табдил ёфт, ки тибқи он мардуми инқилобӣ амволу дороиҳои бойҳоро ғорат мекарданд. 

16.01.1919. Дар Украина ҳокимияти Директория сари қудрат омад. Аввалин иқдоми ҳукумати нав эълони ҷанг бо Русияи шӯравӣ гардид.

16.01.1963. Роҳбари СССР Никита Хрушев эълон кард, ки кишвараш дорои бомби ҳидрогении 100-мегатонна мебошад.

16.01.1969. Ду киштии кайҳонии СССР, "Союз- 4" ва "Союз- 5" барои бори аввал дар ҷаҳон, дар фазои кайҳонӣ бо ҳам пайвастанд ва кайҳонавардон дар фазои кайҳонӣ аз як киштӣ ба киштии дигар гузаштанд.  

17.01.1921. Дар Русияи шӯравӣ Декрети ШКХ "Бобати ҳаракат дар фазои ҳавоии РСФСР ва обҳои мутаалиқ ба он" ба тасвиб расид. Ин Декрет аввалин санади қонунгузорӣ дар соҳаи ҳуқуқи ҳаракат дар фазои ҳавоӣ ба шумор меравад.

17.01.1960. Се хизматчии ҳарбии Артиши Шӯравӣ, аскарон Зиганшин, Крючковский, Поплавский ва Федотов зери туфон монданд ва бод онҳоро ба Уқёнуси Ором бурд. Аскарон болои баржаи идоранашаванда қарор доштанд. Аскарони шӯравӣ бе ҳеҷ захираи об ва озуқа 49 рӯз болои Уқёнуси Ором шино карданд. Билохира аскарбачаҳҳо тавассути нерӯҳои дифои соҳилии ИМА наҷот дода шуданд. Дар бораи ин шиноварии таърихӣ ҳатто филми тасвири ҳам бо номи "49 рӯз" ба навор гирифта шудааст.

17.01.2000. Ҳукумати Толибон дар Афғонистон соҳибистиқлолии Ичкерия (Чеченистон)-ро ба расмия шинохт. Вазорати корҳои хориҷии Русия бошад ин амалкардро дахолат ба корҳои дохилии Русия унвон кард.

18. 01.1943. Нерӯҳои Артиши Сурх муҳосираи Ленинградро рахна карданд. Ленинград аз соли 1941 дар муҳосираи нерӯҳои Артиши олмонӣ, дивизияи кабуди испониёӣ ва нерӯҳои финнӣ қарор дошт ва мардумаш аз гуруснагӣ азияти зиёд кашиданд.

18.01.1961. КМ ҲКИШ лоиҳаи Никита Хрушев бобати азнавсозии хоҷагии қишлоқи СССР-ро ба тасвиб расонид. Дар Иттиҳоди Шӯравӣ давраи "ҷуворимакка" оғоз гардида, худи Хрушевро ҳам бо лақаби "кукурузник" маъруф шуд.

19.01.1992. Дар Ҷумҳурии Осетияи Ҷанубӣ раъйпурсии мардумӣ доир гардид ва 99% и мардум барои хориҷ шудан аз қаламравӣ Гурҷистон овоз доданд.

Панҷшанбе, Янв 16 2020

8.01.1977. Дар қатораи метрои Маскав таркиш ба вуқӯъ пайваст. Дар натиҷаи ин таркиш 44 нафар осеб диданд, ки 7 нафари онҳо ба ҳалокат расиданд. Дар натиҷаи тафтиш маълум гардид, ки ин амали террористӣ буда, онро се нафар арманитабор С.Затикян, А.Степанян ва З.Багдасарян амалӣ кардаанд.

8.01.1980. Дар СССР бо Қарори махсуси Раёсати ШО таҳти №100, академик Андрей Сахаров аз тамоми мукофотҳои давлатӣ маҳрум карда шуд. Сахаровро инчунин аз унвони Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ (ӯ се ситораи қаҳрамонӣ дошт) низ маҳрум карданд. Сабаби ин амалкард, аъмоли зиддидавлатии академик унвон гардид. Худи Сахаров баъди ду ҳафта аз ин Қарор огоҳ шуд.   

9.01.1920. Нестор Махно, ки бо лақаби Батка Махно дар Украина маъруф буд, аз равона кардани нерӯҳояш бар зидди полякҳо худдорӣ кард. Махно дар ҷанги гражданӣ иттифоқчии болшевикон ба шумор мерафт ва нерӯҳояш дар канори Артиши сурх бо сафедҳо меҷангиданд. Аммо баъди ин амалкардаш болшевикон ӯро ғайриқонунӣ хонданд ва баъди чанде торумор карданд.

10.01.1920. Дар Женева Лигаи Миллатҳо-ташкилоти байналмиллалии давлатҳо таъсис дода шуд. Роҳбари Шӯравӣ Владимир Ленин дар ҳамон оғоз моҳияти ин ташкилотро дарк кард ва дар бобаташ навишт, ки "Лигаи Миллатҳо иттиҳод танҳо дар қоғаз аст ва дар амал бошад ин лига гурӯҳи ҳайвоноти ваҳшие беш нест". Бо вуҷуди ин, СССР соли 1934 ба ин Лига шомил шуд ва баъди 5 сол аз он хориҷ карда шуд. Фаъолияти ин ниҳод низ бо ҳамин ба охир расид.

10.01.1996. Дар рафти ҷанги аввали чечену рус, фармондеҳи чеченҳо Салмон Радуев бо дастаи махсуси худ ба Доғистон юриш бурд ва деҳаи Первомайскро ба тассаруф даровард. 

11.01.1919. Дар Русияи Шӯравӣ Продразвёрстка (супоридани ҳатмии ғаллаи зиёдатӣ ба давлат аз ҷониби деқонон) ҷорӣ карда шуд. Ин система яке аз аносури сиёсати коммунизми ҳарбӣ ба шумор рафта, то соли 1921 дар РСФСР идома дошт.

Чоршанбе, Янв 08 2020

12.01.1913.Иосиф Ҷугашвили бори аввал тахаллуси Сталинро ба кор бурд. Коба дар шаҳри Вена яке аз мақолаҳои худро бо номи "Марксизм ва масъалаи миллӣ" бо ин имзо чоп кард. Дар маънии калимаи Сталин муаррихин ихтилофи назар доранд. Ба диди тарҷумон Н.Н.Вашкевич калимаи Сталин решаи арабӣ дошта, аз "истала" маншаъ мегираду маънояш "шамшер кашидан" аст.

 12.01.1955.Оғози сохтмони Байконур. Баъди пошхӯрии СССР Байконур ба Қазоқистон дода шуд ва Русия онро то соли 2050 ба иҷора гирифт.

12.01.1989. Дар СССР баҳисобгирии умумииттиҳодии аҳолӣ гузаронида шуд. Ин охирин баҳисобгирии аҳолӣ дар аввалин кишвари Шӯроҳо шуд ва тибқи он аҳолии СССР 286 млну 717.000 нафарро ташкил дод.

13.01.1940.Киштии яхшикани шӯравӣ "Георгий Седов" баъди 812 рӯзи асорат дар яхҳои Арктика ба Мурманск баргашт. Киштӣ миёни яхҳо аз кор монда, ҳайати он тавонист онро бе кумаки беруна таъмир кунад. Баъди бозгаштан ҳамаи 15 нафар аъзои ҳайати киштӣ бо унвони фахрии Қаҳрамони Иттиҳоди Шӯравӣ қадр шуданд.

13.01.1991.Артиши Шӯравӣ бо ҳамлаи шадид бинои марказии ТВро дар Вилнюс ба тасарруф даровард. Дар Латвия ҳамасола ин рӯзро чун рӯзи мудофеони озодӣ бо тантана қайд мекунанд.

13.01.1980.СММ бо аксарияти овозҳо ворид кардани нерӯҳои Артиши Шӯравиро ба Афғонистон маҳкум кард.

14.01.1962.Дар СССР хатти лӯлаи нафтии "Дружба” ба кор сар кард, ки калонтарин хатти интиқоли нафт дар дунё буда, аз ҷониби ташкилоти "Ленгазспетсстрой" бо мақсади фиристодани нафт аз СССР ба кишварҳои сотсиалистии Аврупо сохта шуд. Масири ин хат аз Самара оғоз ва то шаҳраки Мозир расида, сипас ба 2 қисм тақсим мешуд. Қисмати шимолӣ аз ҳудуди Белоруссия, Полша, Олмон, Латвия ва Литва мегузашт ва қисмати ҷанубии он аз Украина убур намуда ба Чехословакия, Венгрия ва Хорватия мерафт. 

15.01.1930.Дар шаҳри Ленинград (ҳоло Санкт Петербург) аввалин светофори шӯравӣ дар нуқтаи пайвастшавии хиёбонҳои Невский ва Литейний барои танзими ҳаракати нақлиёти мошингард насб карда шуд.

саҳ 2 аз 34

Китобҳо

Flag Counter