ХАБАРИ ДОҒ
Чоршанбе, Июн 16 2021

Суҳбатҳое, ки имрӯз дар телевизионҳои мо намоиш дода мешаванд, қолаби мусоҳиба надоранд. Яъне, журналист ба ҳамсуҳбаташ савол медиҳаду хушку холӣ мунтазири ҷавоб мемонад. Бо саволу ҷавоб таҳия гаштани барнома дар жанри мазкур, ин дар қолаби худаш истифода нашудани мусоҳиба аст. Чун асоси суҳбат баҳс аст, бартарияти журналист бояд дар аввал истад, журналистро мебояд, мубоҳисаро барангезад, мусоҳибро такон диҳад, бикшояд ва назари алтернативиеро ба тамошобин пешкаш созад. 

Суҳбат ва мусоҳиба бояд фарқ кунанд 

Суҳбат дар муқоиса бо Мусоҳиба васеътар аст. Дар суҳбат қолаби муайяни низомдор риоя нашавад ҳам, ҷолибияташ дар мубоҳиса аст. Дар суҳбат масъалаи баррасишаванда бо луқмапартоӣ ва табодули назари журналист баррасӣ мешавад. Масалан журналист аз ҳамсуҳбат суолеро мепурсад ва дар ҷавоби ҳамсуҳбаташ ҳуқуқ дорад эрод гирад. Яъне ӯ метавонад баръакси ҷавоби ҳамсуҳбат риштаи баҳсро сӯи дигар кашад. Ана ҳамин махсусияти болозикр имрӯзҳо дар қолаби мусоҳиба риоя намешавад. 

  ТВ «Варзиш»1 қадам пеш аст!

Намунаи барҷастаи суҳбатро имрӯз дар ТВ «Варзиш» дидан мумкин аст. Барномаҳои "Вожаварз", "Майдони баҳс", "Еврогол", "Иртибот" ва амсоли ин барномаҳо ба таври баҳс сабт мегарданд. Дар ҳар яки ин барномаҳо суҳбат бо тамоми талаботҳояш риоя карда мешавад. Чигунае, ки дар боло зикр кардем асоси суҳбатро бояд баҳс ташкил диҳад ва табиист, ки баҳс бе мухолифат вуҷуд дошта наметавонад. 

Ҷолибият дар чист? 

Барномаҳое дар жанри суҳбат таҳия мешаванд, ки аз ягон ҷиҳат ба бинанда ҷолиб нест. Барномаи " Ҳукм "-и ТВ Сафина аз қабили чунин барномаҳо буда метавонад. Он дар жанри суҳбат ба навор гирифта мешавад, аммо ин барнома бе иштироки журналист сурат гирифта, танҳо меҳмонони даъватшуда бо ҳам суҳбат меороянд. Набудани журналист дар барномаи мазкур ва мавзӯи мавриди суҳбат қарор дошта бе баҳс ҷараён ёфтанаш, гувоҳи он аст, ки ин барнома ягон ҷолибияти хоса надорад.

Дар суҳбат бояд тазод, бархӯрди нуқтаи назари мухолиф, инкишофи фикр аз рӯи нақшаи пешакии сенария вуҷуд дошта бошад. Тартиб додани сенария яке аз унсурҳои асосӣ барои дар сатҳи касбӣ сабт гаштани барнома мебошад. Ин ҷузъиёт  имкон медиҳад, ки конфликт бо роҳи интихоби далелҳои шайъӣ ва боэътимод, муҳимияти баҳс, ҷолибияти санадҳо ҳал карда, ба доираи бинандагон таъсири амиқ расонида шавад.  

Аудитория чӣ мехоҳад?

Бинанда аз тамошои суҳбати телевизионӣ бояд кайфияти барномаро эҳсос кунад, вале мутаассифона имрӯзҳо дар телевизионҳои кишвар барномаҳои ҷолиб нест. Лозим ба ёдоварист, ки бояд муаллифи созмондеҳи суҳбат барои ташкили намоиш аз ҷузъиёти гуногуни баҳамории сухан истифода намояд. Вай бояд пеш аз ҳама мавзӯи ҷаззоб интихоб кунад, иштирокчиёни бо салоҳиятро  гирд оварад, роҳи ҳаллу фасл, банду басти барномаро ëбад. Табиист, чунон ки ишора рафт, суҳбат бе нақшаи сенарӣ вуҷуд дошта наметавонад. Ба вежа дар ТВ, ки сӯҳбат, баҳс, мубоҳиса бе наворҳои қаблии оид ба мавзуъ бардошта, тамоман хушк, пуч ва бемаънӣ менамоянд!

Муҳаммадҷон Обидов, 

донишҷӯи соли 3-юми факултети журналистикаи ДМТ

 

 

Чоршанбе, Июн 09 2021

Аз 19-ум то 25-уми майи соли 2021 дар шаҳри Душанбе озмуни ҷумҳуриявии театрҳои касбӣ «Парасту-2021» баргузор гардид, ки дар он 11 театрҳои касбии ҷумҳурӣ бо намоишномаҳои худ ширкат варзиданд.

Театри давлатии ноҳияи Данғара ба озмун намоишномаи Иброҳим Усмонов «Даҳ рӯзи генерал Шерак»-ро дар таҳияи коргардони ҷавон Саломуддин Додарбеков пешниҳод намуд. Ин драма дар мавзӯи таърихи начандон дури кишвари мо, фоҷиаи ба сари миллати мо омодаи солҳои 90-уми асри гузашта, муборизаи кормандони қудратии кишвар бар зидди терроризм ва қаҳрамонии 1 нафар ҳаммиллати мо, ки дар сохтори қудратӣ фаъолият дошт, эҷод гардидааст.

Намоишномаи «Даҳ рӯзи генерал Шерак» рӯзи 22 май  дар театри ба номи А.Лоҳутӣ пешкаши тамошобинон гардид. Қайд кардан ба маврид аст, ки пеш аз оғози намоишнома толор аз тамошобин лаболаб шуд. Қисми зиёди тамошобинон дар берун монданд. Намоишнома оғоз гардид ва ҳама дар ҳаяҷон буданд. Чунки воқеаҳои мудҳиши солҳои 90-ум пеши назар меомад. Тамошобинон ашк мерехтанд. Насли наврас диданд, ки фарзандони сарсупурдаи миллат бо чӣ гуна талошу заҳматҳо дар сарзамини азизи мо сулҳро барқарор намуданд. Дар ҳақиқат коргардони намоишнома Саломуддин Додарбеков ин асарро дар сатҳи баланд таҳия намудааст. Баъди ба охир расидани намоишнома қарсаки тамошобинон ба авҷи фалак печид. Тамоми толор аз ҳунарпешаҳои маъруфи тоҷик Убайдулло Раҷабов, Саодат Азизова, Сабоҳат Қосимова, Сайрам Исоева, Марям Исоева, Шералӣ Абдулқайсов сар карда, то тамошобини толор ба саҳна баромада, ҳунармандони театрро бо намоишномава бозии хуб гулборон мекарданд. Ҳатто тамошобини оддӣ мегуфтанд, ки Шоҳҷоизаи озмун насиби театри ноҳияи Данғара мегардад.

Мувофиқи низомномаи озмун мавзӯи намоишномаҳо бояд ба 30-солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон бахшида мешуд. Аз чӣ сабаб  бошад, ки ҳакамони озмун ҳамаи инро нодида гирифта ноадолатона ягон ҷойро ба театри ноҳияи Данғара лоиқ надонистанд. Бо шунидаи мо театршинос,  мунаққиди маъруфи тоҷик Маҳмадулло Табаров нисбати хулосаи аъзои ҳакамони озмун норозигӣ баён намудааст.

Аз Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон хоҳиш менамоем, ки дар чунин озмунҳои бонуфуз ҳайати ҳакамонро аз шахсиятҳои ҳақиқатбину ҳақиқатҷӯ интихоб намоянд.

 

Қобилҷон Давлатов, 

Ҳунарпешаи театри н.Данғара, 

тел: 908-11-21-11

 

Чоршанбе, Июн 02 2021

19.05.2021. Соат ба вақти Душанбе 13:23 дақиқа. Бо Ҳусейн Эмомович Раҳмонов дилшиноси маъруфи кишвар, номзади илми тибб ва духтур-кардиологи беҳамто, «обед» рафтем ва тасодуфан чашми ман ба нимпайкараи қади роҳи Садриддин Айнӣ уфтод. Шармандаам, вале ман то ин замон намедонистам, ки ин ҷо хона-музейи устод Айнист. Хулласи калом, баъди чошт меҳмони Айнӣ шудем…

Аз Бухоро то Сталинобод

19.05.2021. Соат ба вақти Душанбе 13:33 дақиқа. Шердил Каримов-ходими пешбари ин осорхона, ки 1 ҷавони зиндадил, доно ва ҳушманде будааст, моро хайрамақдам гуфтаву вориди осорхонаи адабии Айнӣ намуд ва сар аз таваллуди устод дар Соктаре, кору бораш дар Бухорову Самарқанд то Сталинобод қиссаҳо кард… Барои шунавидани моҷарои сари устод омада, ту, хонандаи ин сутур, оре, маҳз туе, ки фикр дорӣ, «СМ маро низ дар назар дорад?», бояд ҳатман ба ин осорхона раваду қиссаҳои мароқангези Шердилро бишнавад. Равед! Мо рафтем ва бурд кардем. Мо Метавонем!

Осорхонае, ки хурд мешавад…

19.05.2021. Соат ба вақти Душанбе 14:37 дақиқа. Осорхонаро чарх задем. Шунидан кай бувад монанди дидан. Зимнан аксу тасвираҳои онро пешкашат кардем, ки қабл аз хондани ин сутури ҳақир, онҳоро навакак дидӣ, хонандаи азиз.

Вале моро чизи дигаре ба ташвиш овардаву зиқ кард. Ва ин ҳам бошад, хурду кӯчак шудани Осорхонаи устод, ки метавон онро таваллудҷои Давлати Тоҷикон, хонаи яке аз асосгузорони РСС Тоҷикистон хонд.

Проблема ин аст, ки аз 3 тарафи осорхона баландошёнаҳои маъруф бар «новостройка» онгуна мавқеи хонаро танг кардаанд, ки дур нест рӯзе, онро тамоман маҳв кунанд. Кӯшишҳо буданд. Пулғафсе, ки аз пушти осорхона бино месозад, ҳавлии устодро гирифт, вале бо дахолати Радиои Озодӣ, ки омадаву гузориш карданд (РТВ давлатӣ ку???), хайрийят, ки сухан ба гӯши соҳиб расиду сарватманд ҳушдор гирифт, ки «Ба хонаи устод нарас!!!» ва ақибнишинӣ кард. Вале то кай?

Метарсам, сахт метарсам, ки сарватмандони ҷадид, мисли ҷадидони бухороӣ сари таърихи пойтахтро нахӯранд ва боз ҳам ба ин осорхона дастдарозӣ накунанд!!!

Зимнан, барои ҷилавгирӣ аз вандализми хонасозҳо БОЯД қароре қабул кард, то осорхонаҳои хурду кӯчаки Душанбе, ки мисли лаъл дар нигини таърихдории РСС Тоҷикистонанд, дар сартосари пойтахт ҳифз шаванд, то сарватманди муосире дар 2 ҷаҳон низ ба онҳо дастдарозӣ накунад. Мисле, ки дар Санкт-Петербург чунин қарор содир шудааст. Бовар дорам, танҳо дар ҳамин сурат мо метавонем онҳоро ҳифз ва таърихи зиндаи миллатро дар амн нигоҳ дорем.

Мо Метавонем!

С.Мизроб

Махсус барои хонандаи ҳушманди СССР

 

Чоршанбе, Май 26 2021

Нахустин каломе, ки пайравони ислом ҳангоми мулоқот ба забон меоваранд,  “Ассалому алайкум” мебошад, яъне “Сулҳ ба хонадони шумо!”. Ин аст даъвати ислом. Парвардигори олам дар бисёре аз ояҳои хеш мардумро ба анҷом додани амали солеҳ ва некукорӣ даъват намудааст. Амали солеҳ-яъне амале, ки сулҳ меофарад.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     Ва амали солеҳ баҷой ор ва накӯкорӣ кун чуноне, ки эҳсон кардааст Худованд ба ту ва фасод макун дар рӯи замин. Албатта Худо дуст намедорад муфсидонро. (Сураи Қасас ояти 77).

Солеҳ, Салоҳ, Салом, Сулҳ, ин вожаҳо дорои решаи муштарак мебошанд ва беҳтарин амали солеҳе, ки сулҳ меофарад ин некиву накӯкорӣ ва адлу инсоф мебошад.

“Ҳамоно Худо амр мекунад ба адлу инсоф ва накӯкорӣ... (Сураи Наҳл, ояти 90).

Парвардигори олам тавассути ин ояҳои пандомези хеш ҷомеаи инсониро ба адлу инсоф даъват менамояд. Қуръон, ки манбаи асосии таълимоти ислом мебошад мардумро даъват менамояд,  то ҷомеае дар асоси адолат, инсоф ва ахлоқ бисозед, ки ҳосили он сулҳ бошад. Ин аст, ки маҷмуаи аъмоли нек дар Қуръон ба номи амали солеҳ хулоса мешаванд. 

Террор ва ислом

Мутаассифона, тайи чанд соли охир дар расонаҳои ахбори умумии Ғарб исломситезон, ки аз мазмун ва моҳияти даъвати ислом бехабаранд, мехоҳанд дини мубини барҳақи исломро ҳамчун дини ҷангҷӯ, ошӯбгар ва террорӣ ба ҷомеаи ҷаҳонӣ муаррифӣ намоянд. Ҳадафи ниҳоии ин расонаҳо эҷоди нафрат нисбати мусалмонон мебошад. Вале ислом пайравонашро ба сулҳу оштӣ, адлу инсоф ва накӯкорӣ ташвиқ намуда, зулму истисмор ва ҷангҳои  таҷовузиро қотеона маҳкум менамояд.

“Агар майл кунад ба сулҳу оштӣ, ту ҳам (ай Муҳаммад с.а.в) майл кун ба сулҳу оштӣ ва таввакул кун бар Худо. Ҳамоно Худованд шунавову доност. (Сураи Анфол, ояти 61).

Қуръон дар ҳеҷ яке аз ояҳои худ мардумро ба ҷангҳои таҷовузӣ даъват накардааст. Ва он ояҳое, ки дар мавриди ҷиҳод нозил шудаанд хосияти дифоӣ дошта, Худованд аҳли эмонро ба мубориза бар зидди зулму ҷаҳолат ва пирӯзии ҳақ бар ботил даъват намудааст, то дар ҷомеъа адолат ҳукмфармо бошад. Бинобар ин ислом ҷангеро, ки хосияти мудофиавӣ дораду барои ҳифзи ҷону молу номуси инсон аст, маҳкум намекунад. 

   “Ва биҷангед дар роҳи Худо бо онҳое, ки ҷанг мекунанд бо шумо  ва аз ҳад магузаронед, ҳамоно Худо дӯст намедорад аз ҳад гузаронандагонро”. (Сураи Бақара, ояти 190).    

Гӯруҳҳои ифротие, ки барои ҳимояи манфиатҳои сиёсӣ ва иқтисодии хеш номи муқаддаси исломро суиистифода бурда, даст ба амалҳои зишти террористӣ мезананду номи исломро доғдор мекунанд, бо ислом иртиботе надоранд, вале ғарбиҳо аз руй амали зишти онҳо таълимоти исломро муҷрими ин ҳама қатлу куштор мекунанд, ҳол он, ки ислом қатли инсони бегуноҳро қотеъона маҳкум мекунад.  Худованд дар сураи Моъида ояи 35 мефармояд: 

“ҳарки бикушад каси бегуноҳеро, гуё, ки куштааст тамоми мардуми рӯи заминро ва ҳарки сабаби наҷоти инсоне шавад, гуё зинда сохта тамоми мардумро.” 

 

Масеҳиён садҳо миллионро куштаанд

Ғарбиҳо исломро дини ҷангҷӯ ва масеҳиятро сулҳҷӯ ва дини муҳаббат меноманд. Вале динро бояд аз рӯи таълимоташ баҳо дод,  зеро пайрави 1 дин метавонад саҳван ё қасдан амалҳое анҷом диҳад, ки зиди таълимоти он дин бошад.   Масалан ҷангҳои салибӣ, ки дар тӯли 10 қарн боиси куштори 30 млн мусулмон гардид, тавассути падари рӯҳонии масеҳиёни католик-Урбани 2, дар соли 1095 милодӣ бо эълон намудани ҷанги муқаддас анҷом ёфтааст. Баъд аз кашфи Амрико зиёда аз 2 қарн қатли мардуми таҳҷоӣ тавассути сарбозоне, ки таҳти парчами салибдор амал мекарданд куштор ба дараҷае расида буд, ки дар баъзе минтақаҳо 95% аҳолии бумиро нобуд карданд. 

Ҷангҳои мустамликавии аврупоиҳо дар Осиё ва Африқо чӣ. Ҷанги якуми ҷаҳон зиёда аз 8 млн қурбонӣ, Ҷанги дуюми ҷаҳони зиёда аз 50 млн қурбонӣ боқӣ гузошт. Оё бомборони атомии шаҳрҳои Херосимо ва Нагасакӣ, ки сабабгори куштори чанд миллион ҷопонӣ шуд, магар  дастандаркоронаш пайравони масеҳият набуданд? Мо, мусламонон баъди ин ҳама дини масеҳиёнро дини террорист наменомем-ку?! Зимнан исломро дини ҷангҷӯ ва масеҳиятро сулҳҷӯ ва дини муҳаббат номидан аз руйи адолат нест. 

Зоҳиршо Саламатшоев, 

афсари собиқадори БДА

             

 

 

 

 

 

 

Чоршанбе, Май 19 2021

Солҳои 20-уми асри 20 вақте, ки ҳокимияти советӣ ба тоҷикон давлат дод, (агар чанде дар ҳудуди маҳдуд), ба ғайр аз конибодомиҳои бонангу бономус ва далеру бошуҷоат дигар тоҷикони ӯзбекистонӣ садо баланд накарданду ғурури миллӣ нишон надоданд. Сабабаш нодонӣ ва бесаводии мардуми тоҷик буд.

Бояд гӯям, ки дар якчанд ноҳияҳои ҷумҳуриямон аҳолие зиндагӣ доранд, ки худро араб медонанд. Ин арабҳо он арабҳое нестанд, ки 1200-1300 сол пеш буданд, балки арабҳое ҳастанд, ки бо тоҷикон омехта гашта, дар бари мо кору зиндагӣ доранд, мо онҳоро тоҷик медонем. Барои ҳамин навиштаам малоли хотири онҳо нашавад. 

Баъзе бародарони исломӣ мақолаю хабар навишта, ба ман хашму эътироз мекунанд, ки дину паёмбарро таҳқир кардаам. Агар навиштаҳои маро бо Қуръону ҳадисҳо муқоиса мекардед, медидед, ки ман ягон ҷумла ё гаперо нисбати Паёмбар (с.) аз хаёли худ нанавиштаам. Он чизе навиштаам, аз Қуръону ҳадисҳо ҳастанд. Магар дар Ислом ҳақро навиштан гуноҳ аст? 

Баъзеҳо даъво доранд, ки Комрони Далер дигар нанависад, навиштаҳоям бояд чоп нашаванд. Бародарон, агар газета моли шахсии шумо мебуд, ҳақ доштед, чи коре, ки хоҳед бикунед. Маслиҳати ман ба шумо агар навиштаамро нахоҳед, онро нахонед, дидед, ки мақолаи ман аст, чашмонатонро пӯшед, беҳтар аст.

Комрони Далер, ш.Бохтар, 

тел: 205-22-00-00

 

Чоршанбе, Май 12 2021

 Нуқтаҳои обнӯшӣ 1 ҷузъи ҷудонашавандаи ҳар 1 шаҳранд. Хуб мешуд агар дар тамоми боғҳои кишвар сари ҳар қадам нуқтаҳои обнӯши пайваст гардида, дар фасли гармо дастраси ба оби тозаи нӯшиданиро барои мардум осон менамуд.

Дар бораи аҳамияти об нависандаи фаронсавӣ Антуан де Сент-Экзюперӣ баъд аз фалокат дар биёбони Сахара арзиши ҳақиқии обро фаҳмида, пасон дар яке аз асарҳои худ навишта аст: «Об! Ту не маза дориву, не рангу не бӯй, туро тасвир кардан бениҳоят душвор аст, вале ту барои одамон зарур мебошӣ, баски ту худ ҳаёт ҳастӣ!”.  Аз ин лиҳоз моро мебояд, ки ба қадри об расидаву дар 1 рӯз на кам аз 2,5 литр об нӯшем. Дар баробари фурӯши садҳо намуд обҳои газдору минералӣ, дар шаҳрҳои калон сар аз 1 майи ҳар сол фаввораҳои обнӯшӣ фаъол мегарданд. Ҳоло дар пойтахт боғу мавзеъҳои истироҳатӣ зиёд шудаанд, аммо мо надидем, ки фаввораҳои обнӯшии онҳо ё ба кор дарояд ё об дошта бошад. 

Фаввораҳо ё нуқтаҳои обнӯшӣ ҷузъи ҷудонашавапндаи ҳар 1 шаҳранду бояд дар кӯчаву хиёбонҳо, боғҳо, марказҳои савдо ва ҷойҳои серодам насб шуда, мардум аз онҳо ба таври ройгон истифода баранд. Алалхусус, бо фаро расидани фасли тобистон зарурат ба чунин нуқтаҳо ба маротиб меафзояд. 

Дар зимн, мо тасмим гирифтем аз боғу гулгаштҳои пойтахт дидан намуда, миқдори фаввораҳои обнӯшӣ ва фаъолияти онҳоро назорат кунем. 

Обро дар ҳоҷатхона нӯшед!

27.04.2021. Соат ба вақти Душанбе 13:46 дақиқа. Бо ҳамкорам Маҳина Малик нахуст ба боғи “Куруши Кабир” рафта, тамоми гирду атрофи боғро пурра аз назар гузаронида, дар ягон гӯша фаввораи обнӯширо надидем. Аз кормандони боғ пурсидем, ки оё дар ин ҳудуд нуқтаҳои обнӯшӣ ҳаст, ки мо нӯши ҷон кунем.

Боғбони боғи “Куруши Кабир” Рустам ба мо посух дод, ки об ҳаст, лекин ҳоло онро маҳкам кардаем. 

- Раиси боғ ба мо ҳамрӯза таъкид менамояд, ки обро сарфакорона истифода бареду вақте, ки алафҳоро об медиҳед, обро кушоед. Бе иҷозати раис мо ҳақ надорем, ки обро сар диҳем. Агар сахт ташна бошед, ба ҳоҷатхонаи боғ рафта об нӯшед. Агар аз ҳоҷатхона об нӯшидан нахоҳед, ҳо ана аз ҳамон дӯконча об харида нӯши ҷон кунед, гуфт боғбон.

Порки хушрӯ ҳаст! Об умуман нест!!!

Бубинед, агар мо аз деҳаи дурдасти ҷумҳурӣ ба пойтахт меҳмон омада, дар киса барои харидории об пул намедоштем, маҷбур будем ба ҳоҷатхонаи боғ даромада об нӯшем. Кӣ дидааст, ки мусалмон ва он ҳам бону, аз туалет об хӯрад???

Мутаассуф, набуди фаввораҳои обнӯшӣ ва ё маҳкам будани онҳо ин проблемаи танҳо 1 боғи “Куруши Кабир” нест. Дар боғи ба номи Алишер Навоӣ, боғи ба номи устод Рӯдакӣ ва Кӯли Ҷавонон низ нуқтаҳои обнӯшӣ нест. Чаро?

Сари мавзуъ бармегардем. Мо Метавонем!

 

Омиронаи Сайёф,

Маҳини Малик,

СССР

 

саҳ 5 аз 69

Китобҳо

Flag Counter