ХАБАРИ ДОҒ
Панҷшанбе, Апр 04 2019

 
Мурод Сотиев, пуркортарин хабарнигори АМИТ «Ховар» ва сармуҳаррири рӯзномаи «Новый Хатлон» субҳи имрӯз (4.04.2019) бар асари бемории қалб дар ш.Бохтар аз олам чашм пӯшид. Гуфта мешавад, ҷанозаи марҳум ҳамин рӯз пеш аз намози пешин баргузор хоҳад шуд.

Чоршанбе, Апр 03 2019


Боре ба устоди равоншод Мирзо Файзалӣ гуфтам:
-Устод, Лутфулло Давлатов на танҳо актёр, балки филолог, биолог, физиолог, технолог... ҳам будааст.
Устод гуфт:
-Воҳ! 1 нари беҳунар мо будастем: чанг дар домани шоирӣ задастему дигар коре накардастем!
Он гоҳ дуди сигорашро чун дуди кабуди димоғи гулбастанигоре дарун кашиду бурун кашиду гуфт:
-Оҳангар будаст! Ӯ метавонад! Ман бовар дорам! Зан чӣ хел будаст? Ҳамааш ҷобаҷост, ё...?
Гуфтам:
-Бале! Нозанинзансозии ӯро ман аз оҳан дида, замзама кардам:

Зан месозад аз оҳан,
Зан менозад аз оҳан!
Аз оҳан зан месозад,
Аз оҳан зан менозад!

Аз оҳан месозад зан,
Аз оҳан меёзад зан!
Зан аз оҳан месозад,
Зан аз оҳан меёзад!

Оҳанзан хӯ мегирад,
Оҳанзан шӯ мегирад!
Шӯ мегирад оҳанзан,
Хӯ мегирад оҳанзан!

Нарзанзан аст оҳанзан,
Тарзанзан аст оҳанзан!
Оҳанзан тарзанзан аст,
Оҳанзан нарзанзан аст!

Устод гуфт:
-Зани зӯр будаст-ку?!
Гуфтам:
-Бисёр зани зӯр аст! Устод Убайдулло Раҷабови сарбарафрохта бо 1 дидан дилбохтаву ҷигаргудохтаи он забону лабону даҳону ҷаҳони бо бӯсаи тар нонавохтаи забардастзан шудаст.
Устод андар шигифт монду гуфт:
-Ба ин хел зан агар зӯри Убайдулло Раҷабов нарасад, аз ягон кас намерасад!
Он гоҳ сигори чун зарнигори борикро 1 дуд гирифту гуфт:
-Эҳ, Сайёдҷон! Ба Лутфуллоҷон бигӯ, ки барои мо 1 пахтазанак ё бирешимзанак бисозад!

Сайёд ҒАФФОР

Сешанбе, Апр 02 2019


Шаби гузашта Мушаррафа Қосимова, ҳунарпешаи шинохтаи тоҷик, ки ӯро «Модари театри тоҷик» низ ном мебурданд, дар сини 100-солагӣ дар Душанбе аз олам чашм пӯшид. Марҳум вақтҳои охир аз беморӣ ва солхӯрдагӣ ранҷ мекашид.
Чуноне ки набераи марҳум Шамсия Қосим хабар дод, ҷанозаи эшон имрӯз пеш аз намози пешин дар масҷиди «Қарамишкор» баргузор мешавад. Пеш аз он, соати 12:00 дар назди хонаашон бо суроғаи к.Бухоро 2, назди тарабхонаи «Бухоро Палас» маросими худоҳофизӣ бо ҳунарпешаи маҳбуб ба назар гирифта шудааст.

Чоршанбе, Март 27 2019



Дар саргаҳ
Дар арафаи Ҷашни матбуот Сӯҳроби Зиё, хабарнигори телевизиони ВВС маро ба мулоқоти устодаш, нависанда ва журналисти тавонои тоҷик Искандар Мирзоев, ки бояд дар Донишкадаи давлатии фарҳанг ва санъати Тоҷикистон ба номи М.Турсунзода баргузор мешуд, даъват кард. Ӯ, ки дар арафаи пошхӯрии Иттиҳоди Шӯравӣ ва оғози истиқлол зери роҳбарии Мирзоев дар рӯзномаи «Оинаи зиндагӣ» кор кардааст, мегӯяд, аз устодаш чизҳои зиёдеро омӯхтааст, аз ҷумла, барои мақолаҳои хуб журналистонро ташвиқ мекард ва ҳаққуззаҳмати бештар медод, ҳавасманд мегардонд, аммо ба афроди фиребгар ва дурӯя эҳтиром намегузошт ва мекӯшид бо онҳо ҳарчӣ зудтар худоҳофизӣ кунад. Ростӣ, то ин замон ман И.Мирзоевро ғоибона мешинохтам, танҳо навиштаҳои эшонро мехондам ва ин нуктаро дарк мекардам, ки эшон 1 шахси донишманд, ботаҷриба ва пастиву баландиҳои зиндагиро зиёд пушти сар карда аст.

“Медведица”- “Модахирс”
Устод Мирзоев ҳанӯз дар даврони ҷавонӣ ба кори журналистӣ меҳр пайдо кард. Ҳангоме ки дар курси 5-и факултаи филологияи УДТ ба номи В.И.Ленин таҳсил мекард, ба муносибати парвози нахустин инсон ба кайҳон, Юрий Гагарин мақолае навишт, ки он дар рӯзномаи №1-и он давра-«Тоҷикистони советӣ» нашр шуд. Шояд ба хотири он ки нахустин навиштаи ӯ буд, ки дар чунин нашрияи бонуфуз чоп мешуд, шабона чандин бор рӯзномаро хонда шодӣ мекард ва он шаб хоб бар ӯ падруд гуфт. Ин оғози беш аз 60 соли шабзиндадориҳои журналисти ҷавон шуд. Дар ҳамон сол масъулони рӯзномаи “Комсомоли Тоҷикистон” ба ӯ ваъда карданд, ки баъди хатми донишгоҳ ба ин идора биёяд, зеро ӯро ба кор гирифтан мехоҳанд, лек ин ваъда пуч баромад. “Тағобозӣ” он замон низ роиҷ буд ва решаҳои қавӣ дошт.
Ба Мирзоев, ки соҳиби тахассуси муаллими забону адабиёти тоҷик шуда буд, ба яке аз мактабҳои зодгоҳаш-вил.Қурғонтеппа роҳхат доданд. Аммо фикру зикраш муаллим шудан набуд, балки мехост журналист шавад. Муддати зиёд дар мактаб фаъолият накард. Нафареро ёфт, ки дар ТВ шинос доштааст. Аз оғози фаъолияти ТВ Тоҷикистон ҳамагӣ 9 моҳ сипарӣ шуда буд ва он на журналисти ботаҷриба дошт, на мутахассиси техникӣ. Ҳамроҳи ин шинос, ки ҳоло “тағо” ном бурда мешавад, ба ТВ омаданд. Сармуҳаррири ТВ Иброҳим Раҳматов, бисёр марди донишманд буд. Ӯ аз довталаби “Тағодор” имтиҳон гирифт. Матни 1 филмро, ки ба забони русӣ навишта шуда буд, дод, ки тарҷума кунад. Пешаш луғати русӣ-тоҷикиро низ гузошт. Мирзоев, ки ба фикри худаш забони русиро хеле хуб медонист, аз он истифода накард. Ӯ вожаи “Медведица”-ро “модахирс” тарҷума намуд.
“Раҳматов матни тарҷумаи маро хонда, зери ҳамин калима хатти сурх кашид!” ёд меорад устод. Азбаски дар дили худи ӯ низ шубҳа пайдо шуда буд, аз луғат аллакай ин калимаро меёбаду мефаҳмад, ки онро нодуруст тарҷума кардааст. Бо ин вуҷуд Раҳматов хандидаву Искандари ҷавонро ба кор гирифт ва хато накард. Зеро сар аз ун сол то с.2019 ТВТ бо ин фарди наҷибу хушахлоқ ва сарсупурдаи касбаш сару кор дорад... Устод 59 соли умри худро ба ТВу матбуот бахшидааст, аз ин рӯ, агар ҳар 1 сол дар зиндагии эшон 1 воқеаи хотирмон сурат гирифта бошад, 59 ҳодиса мешавад, ки ҳамаи онҳоро дар 1 мақола зикр кардан аслан номумкин аст. Аммо табиист, ки журналист, алалхусус, агар ӯ солҳои тӯлонӣ ба мисли қаҳрамони мақолаи мо дар мансабҳои масъул фаъолият карда бошад, ҳар сол шояд даҳҳо ҳодисаҳои хотирмону гуворову ногуворро пушти сар мекунад.



Қадаме берун аз хат
И.Мирзоев барномаҳои зиёдеро таҳия кардааст, ки аз ҷониби тамошобинон хуб қабул шуда буданд ва яке аз чунин барномаҳо “Масъулияти волидайн” ном дошт. Азбаски муаллифи ин барнома худаш буд, бояд баранда пайдо мекард. Барандае, ки ҳам истеъдоди хубӣ сухан гуфтан дошта бошад ва ҳам донишу таҷрибаи бойи ҳаётӣ. Баъди ҷустуҷӯҳои зиёд барояш 1 муаллимаи Институти педагогии ба номи Т.Шевченкоро тавсия доданд. Муаллимаро ёфт, мақсадашро фаҳмонд. Ӯ ҳам қабул кард. Муаллима барномаро дар сатҳи хеле баланд бурд, аз ин рӯ, нахустин барнома аз ҷониби тамошобинон хуб пазируфта шуд. Лек фардо субҳ ӯро ба Комитети Марказии Тоҷикистон даъват карданд. Шахси масъул пурсид, ки чаро фалон муаллимаро барандаи барномаи мазкур интихоб кардааст? Маълум шуд, ки муаллима аз шавҳараш ҷудо ва 2 фарзандаш ҳам хонавайрон шуда будааст. Шахси масъул гуфт, ин муаллима ҳуқуқи маънавӣ надорад, дар бораи таълиму тарбияи фарзанд гап занад!!! Мантиқан ин гуфтаҳо дуруст буданд. Зеро ин ҳолост, ки ҳар касе хоҳад мардумро насиҳат мекунад. Дар шӯравӣ сухан вазну сухангӯ қадр дошт! Мирзоев гӯш карду баъд гуфт, ки қабл аз сабти барнома ба ректор Қандил Ҷӯраев муроҷиат карда, дар бораи муаллима пурсид, сипас аз котиби ташкилоти ҳизбии институти мазкур маълумоти заруриро гирифт, ҳатто дар комитети ҳизбии ноҳия бо масъулон дар ин бора сӯҳбат дошт.
-Агар муаллима ҳуқуқи маънавии сӯҳбат кардан дар ин мавзӯъро надошта бошад, пас чаро ба ӯ таълиму тарбияи муаллимони ояндаро бовар кардаанд? –савол дод ба намояндаи КМ ҲК Тоҷикистон И.Мирзоев.
Нафари масъул лаҳзае сукут кард, пешониашро дошту сипас гуфт:
-Қаламу варақро гирифта баёнот нависеду дигар ин хел кор накунед.
Аз болои кори ТВ на танҳо дар КМ ҲК Тоҷикистон, балки аз Маскав ҳам назорати ҷиддӣ мекарданд. Барои мисол, агар дар ягон барнома ҳадди ақал 2 дақиқа навори нуқсдор пахш мешуд, аз Москва талаб мекарданд, ки гунаҳкор ҷазо дода шавад.

Аввалин танқид
Искандар Мирзоев, ки собиқаи калони корӣ дорад, зимни мулоқот бо донишҷӯён ҳамеша таъкид мекунад, ки журналистика касби пурифтихор, аммо басо масъулиятнок аст. Ба қавли ӯ, журналист бояд мавзӯи суҳбатро хуб донад, донишу иттилои кофӣ дошта бошад ва аз ҳама муҳим проблемаро кушода тавонад. Ба андешаи Устод, риояи ин принсип кафолати муваффақияти кори журналист аст. Чунин мисолҳо дар таҷрибаи худи ӯ низ кам набуданд. Замоне ки дар “Тоҷикистони советӣ” кор мекард, дар бораи 1 судяи ш.Қӯрғонтеппа фелетон менависад. Ин нахустин бор буд, ки дар рӯзнома судяро танқид мекарданд. Асли қазия ин буд, ки судя аз 1 фурӯшанда пора гирифта, ӯро аз занаш ҷудо мекунад. Аммо зани фурӯшанда аз ин кор ҳатто хабар надоштааст. Дар натиҷа, судя аз кор барканор шуд. Ӯ адвокат шуд, аммо баъди чанд сол бо пора ба даст афтид. Ба ҷаласаи судӣ, ки дар ноҳияи кунунии А.Ҷомӣ мегузашт, Мирзоевро даъват карданд. Ӯ аз муҳаррир Қаландаров маслиҳат пурсид. Қаландаров ҳамеша ба тобеони худ таъкид мекард, ки агар мавзӯи баҳснок ва ҷанҷолиеро инъикос кунанд, бояд 10 факт ҷамъ кунанд ва аз онҳо танҳо 6-тояшро истифода бурда, 4-тои дигарашро барои эҳтиёт монанд.
Ҳамин тариқ, Қаландаров ба прокурори ҷумҳурӣ занг зада пурсид, ки агар кормандаш ба суди н.А.Ҷомӣ наравад, чӣ паёмаде сурат гирифта метавонад? Прокурори ҷумҳурӣ посух дод, ки дар ин сурат Мирзоевро гунаҳкор мекунанд. Ӯро ба ҳайси шоҳид даъват карда буданд. Раиси суд аз собиқ судя пурсид, ки оё ӯ шоҳидро мешиносад? Ба тарафи ӯ нигоҳ карду гуфт, ки намешиносад. Аён шуд, ки журналисти фелетоннависро кайҳо фаромӯш карда будааст. Вақте аз Мирзоев пурсиданд, гуфт, ки айбдоршаванда фалон одам аст. Судяи собиқ баъди шунидани суханҳои шоҳид ӯро ба ёд овард. Ӯ даъво кард, ки журналисти ба қавли худаш тӯҳматчиро бояд ҳабс кунанд. Аммо Мирзоев дар посух гуфт, агар ӯ гуноҳашро исбот карда тавонад, ҳозир аст ҷойҳояшонро иваз кунанд. Судя ва адвокати собиқ ягон далел надошт, аз ин рӯ, паси панҷара рафт.

 Таассуф
Зимни муроҷиат ба донишҷӯён устод таъкид мекард, ки бесалоҳиятӣ ва сатҳӣ муносибат кардан ба мавзӯъ ва мусоҳиб баъзан на танҳо худи журналист, балки расонаҳоеро, ки аз онҳо намояндагӣ мекунанд, беобрӯ мекунанд. Хоса, ба иштибоҳ роҳ додан дар барномаҳои танқидӣ паёмади хеле ҷиддӣ дошта метавонад. Ва қисса ҳам кард:
-Замоне, ки И.Мирзоев директори барномаҳои ТВи тоҷик буд, барномаи танқидии “Ранда” аз обрӯи хос бархурдор шуд. Вақте гуруҳи эҷодии “Ранда” ба ягон ноҳия ё шаҳри ҷумҳурӣ мерафт, он ҷойҳоро ларза мегирифт. Аммо муддате онро як нафари суст муҳаррирӣ мекард. Ӯ 1 касро танқид мекунад, лек санадҳои мувассақ ҷамъ намеорад, балки бештар ба суханҳои бархе такя карда, барномаро таҳия ва пахш месозад. Одами интиқодшуда дар тӯли 2 моҳ ҳуҷҷатҳои қалбакӣ ҷамъ оварда, аз болои муҳаррири барномаи “Ранда” ба суд шикоят мебарад. Мирзоевро ҳамчун директори барномаҳои ТВ ба суд даъват мекунанд Ҷаласаи судӣ 3 рӯз давом мекунад, аммо журналист худро ҳимоя карда натавонист, аз ин рӯ, ӯ ҳамчун шахси масъули ТВ аз қаллоби дар “Ранда” танқидшуда узр пурсид.
Мирзоев бо таассуф зикр мекунад, ҳоло мо 6-7 шабакаи ТВӣ дорем, аммо онҳо қариб ки барномаҳои танқидӣ надоранд. Барномаҳои танқидие, ки ҳаматарафа воқеӣ, санҷидашуда ва объективӣ бошанд.

Ба ҷои хулоса
Ҳоло И.Мирзоев, ки ба синни мубораки 85 мерасад, бознишаста аст, аммо ӯ бинандаи ҳамешагии шабакаҳои ТВи Тоҷикистон аст. Албатта, муносибати ӯ ба барномаҳои ТВ аз муносибати бинандаи одӣ фарқ мекунад, зеро муваффақияту камбудиҳои эҷодкорони имрӯзаро дида метавонад. Ӯ дар ҳар мулоқот бо навқаламон таъкид мекунад, ки барои муваффақ шудан дар касби интихобкардаи худ донишу таҷрибаи хуб андӯзанд, дар ҷомеа мушоҳидакор ва ҳалолкор шаванд, НОМ бароранд ва меафзояд:
-Ном, ки ба ҳалолкорӣ баромад, он, яъне НОМ туро 1 умр НОН медиҳад ва НОНи ҳалол...
Ҳамин аст, ки устод Искандар Мирзоев, пири журналистикаи Тоҷик 1 умр НОНи ҳалол аз пушти НОМи нек хӯрдааст. Муборак бошад. Мо метавонем!

Нуралӣ Давлатов
журналист


Аз редаксия: Вақте матлаб омодаи чоп буд, аз чандин шогирди устод Мирзоев пурсидем, ки омодаанд, зеро он имзо гузоранд? Ҳамагӣ гуфтанд, ки оре, устод бештар аз ин гуфтаҳо манзалат доранд ва имзои моро гузоред:
-Сӯҳроби Зиё, Карим Азизов, Обид Шакурӣ, Сайёфи Мизроб, Илҳоми Ҷамолиён, Бобоҷон Икромов, Неъмат Мирсаидов...ва дигарон!!!

Чоршанбе, Март 20 2019


«Сарояндаи беназир ва дилогоҳ»-чунин ном дорад китоби тозанашри олими шинохтаи тоҷик, устод Холназар Муҳаббатов. Китоб дар бораи яке аз чеҳраҳои барҷаста, шукуҳманд ва соҳибмактаби ҳунари сарояндагии асри 20 ва аввали садаи 21 устоди зиндаёд Зафар Нозимов таълиф шудааст. Банда яке аз ҳаводорони самимии ҳунар, овоз ва оҳангҳои дилошубу гушнавози устод Зафар будам ва ҳастам. Вақте саодати дарёфти ин китоб насибам гашт, бесаброна ба мутолиаи он пардохтам.
Бояд гуфт, Муҳаббатов, ки худ ҳаводори асили ҳунари сарояндаи воқеан мардумии Тоҷикистон-Зафар Нозимов буданд, китобро бо муҳаббати тамом ва масъулияти том навиштаанд. Чунон устодона нигоштаанд, ки ҳини хондан борҳо аз ваҷд ашки банда аз чашмонам беихтиёр ҷорӣ мешуд. Аҳсант ва сипоси бепоён ба заҳмати зиёд ва амри хайру савобе, ки устод Муҳаббатов камари ҳиммат баста, анҷом додаанд. Дар китоб маводи зиёде гирдоварӣ шудааст, ки шумо-хонандаи гиромӣ, дар вақти мутолиа бо ҷонибҳои мухталифи ҳунари Зафар Нозим шинос мешавед ва ҳамчунин дар бораи ҷараёни ривоҷу равнақи санъати овозхони тоҷик дар 40 соли ахири асри 20 ва 10 соли ибтидои асри 21 маълумоти муфассал хоҳед гирифт.
Ба назари ман мутаассифона, теъдоди нашри китоб ба зоти худ пурарзиш (300 адад) ниҳоят кам аст, зеро ҳаводорони овоз, ҳунар ва санъати ин ҳунарпешаи асил бешуморанд ва дастрасӣ ба ин китоб муҷиби хушӣ, ризо ва қаноатмандии ишон мегардад, ки амрест савоб. Воқеан бояд гӯям, чун мухлиси асил, ки банда ҳамеша гумон доштам, дар бораи ҳунари устод Зафар ва паҳлуҳои мухталифи эҷод ва зиндагии ишон иттилооти кофӣ дорам. Вале баъд аз мутолиаи китоб бояд иқрор шуд, ки аз рӯзгори ин абармарди ҳунар бехабар будаам. Агар ягон нашрия ё сахие ин китобро аз нав ба теъдоди бештар (ақаллан 5000 нусха) чоп мекард, коре мешуд хайру савоб ва хизмате мешуд ба мардум ва миллати хеш.
Ба умеди рӯзҳои равшани бештар аз пештари Тоҷикистони азиз ва рушди бештар ва беҳтари ҳунару санъати асили миллати шарифи он!

Зиёҷон Хошматов,
рустои Шайнаки Муллогадо, н.Рӯдакӣ

Душанбе, Март 18 2019


 Тантанаҳои асосии наврӯзии вилояти Суғд иборат аз намоиши дастовардҳо ва барномаи калони театрии фарҳангӣ бо иштироки меҳмонони олимақом аз тамоми минтақаҳои ҷумҳурӣ имсол дар н.Бобоҷон Ғафуров баргузор хоҳад гашт.
 Дар баробари ин аз 12 то 26 март дар шаҳру навоҳии вилоят баргузории  конфронсҳои илмӣ, озмуну фестивалҳо, маҳфилҳои адабӣ, аз ҷумла, озмуни “Дастархонороӣ”, барномаҳои наврӯзӣ иборат аз шеъру дубайтихонӣ дар васфи баҳору Наврӯз, мадҳияи “бойчечакхонӣ”, бозию ҳунарҳои миллӣ,  аз қабили “Кокулбофӣ”, “Ҳаппакбозӣ”, “Ошиқбозӣ”, “Лаппар”, “Нақшхонӣ”,  оростани дастархони наврӯзӣ бо ҳафтсину ҳафтшин ва  тайёр намудани таоми анъанавии суманак дар назар аст.
 Инчунин дар ин муддат мусобиқаҳои варзишии суннатӣ, чун пойга ва бузкашӣ, барномаҳои рангини консертӣ ва ташкили ярмарка-фурӯши маҳсулоти кишоварзӣ  низ  баргузор карда мешаванд.

саҳ 6 аз 48

Китобҳо

Flag Counter