ХАБАРИ ДОҒ
Панҷшанбе, 17 Октябр 2019 12:58

Чоршанбе, 16 Октябр 2019 13:45

Чоршанбе, 16 Октябр 2019 11:25

Салом, СССР! Миёнаҳои моҳи июл-чилаи тобистони имсол сафаре доштам бо дӯстон ба Бадахшон. Сафари мо тақрибан соатҳои 17:30 аз ш.Душанбе оғоз ёфт. Шабро дар ш.Кӯлоб гузаронидем. То Кӯлоб роҳ ба дараҷаи олӣ буд. Саҳар барвақт, яъне соати 5:00 сафарро давом додем. Агар гӯем, ки аз Кӯлоб сар карда он тараф роҳи дурустеро надидем, шояд воҳима нашавад. Зеро ҷо-ҷо, то Шӯробод, баъдан то н.Дарвоз асфалтпӯш буду бас. Машаққати роҳ аз ақл берун аст ва сабаб бероҳист! Фикр мекунам, дар асри 21 надоштани роҳи дуруст ақаллан то маркази 1 вилояти калони кӯҳистон айб аст. Тасаввур кунед аз Кӯлоб то маркази вил.Бадахшон-ш.Хоруғ қариб 400 км роҳ ва онро бояд дар 6-7 соат тай кунед. Лек ин роҳро дар 19 соат тай кардем. Фаразан, 3 соатро дар хӯрокхӯрӣ сарф кардаем. Аҷиб ин аст, ки боз ба ҳамин аҳвол сайёҳон ба Бадахшон меоянд. Худо накарда агар дар роҳ мошинатон вайрон шавад, намедонам чӣ кор мекунед. Хуб мешуд, агар ҳар 1 ноҳияи вилоят бригадаҳои ёрии таъҷилӣ ва техникӣ ташкил карда, рақамҳои телефонҳои онҳоро бо забонҳои тоҷикӣ, русӣ ва англисӣ дар роҳ баъди 5-6 км насб мекарданд.

 

Агар кӯҳи Бадахшон лаъл гардад…

Дар бораи мардуми Бадахшон фақат суханҳои нек метавон гуфт. Шаби аввал дар ш.Хоруғ меҳмони хонадони дӯсти азиз Султонназар Холиқназаров будем. Ӯ собиқ роҳбари МЧС дар вилоят будааст. Мошини фарсудаи худро барои таъмир ба дӯши писараш-Лоиқ гузоштем. Баъдан, Султонназар моро то чашмаи «Авҷ»-и н.Ишкошим, ки аз Хоруғ 80 км дур асту ҷои табобати чашм, бо мошинаш бурд. Дар «Авҷ» дар меҳмонхонаи «Шодӣ» ҷой ҷудо карда буданд.

Ба инсони наҷиб, акаи Алидод-роҳбари меҳмонхона ташаккури самимонаи худро мерасонам. Аҳолии н.Ишкошим тоҷикӣ ҳарф мезананду хеле меҳрубонанд. Сайёҳонро дидем, ки аз тамоми давлатҳои Аврупо, Осиё, Амрико, Россия бо мошинҳо, мотосикл, велосипед дар чангу хок ҳаракат доштанду фақат чашмонашон медурахшид. Аз онҳо пурсидам, ки таассуроти шумо аз Бадахшон чист? Онҳо аз набуди инфрасохтор шикоят мекарданд. Чизи дигаре, ки маро азият медод, ин обҳои дарёи бузурге, ки асрҳои аср ба коми бегонагон ройгон меравад. Ба назари ман агар дар Бадахшон НБО-ҳои бузург сохта шаванд, ин ҳам ба фоидаи Ватани азиз ва ҳам ба фоидаи табиат хоҳад буд.

 

Ба дидори бадахшонӣ наарзад!

Дар «Авҷ» 8 рӯз мондем ва ман аз он ягон фоидае надидам, аммо одамонеро вохӯрдам, ки мегуфтанд, баъди бори аввал омадан бе айнак баргаштаанд. Инро ба виҷдони онҳо ҳавола мекунам ва шахсан инро тасдиқ ё инкор намекунам. Вале ин маънои онро надорад, ки ин сафар ба ман маъқул нашуда бошад. Чизи дигаре, ки ба ман маъқул уфтод ин обу ҳавои тозаи Бадахшон аст. Вақте обуҳавошиносон гармии ҳаворо дар Душанбе +48 градус мегуфтанд, он ҷо гармии ҳаво +23-25 дараҷа буд. Дар охир, сипоси худ ва рафиқонамро ба хонадони акаи Султонназар мерасонам. Илоҳо, ҳаргиз дасти камро набинед, акаи Султонназар, янгаи меҳрубон ва Лоиқи азиз. Ҳар мушкиле дидем ин дар роҳҳои Бадахшон буд, дигар камбудие нест. Бовар дорам, вақтҳои наздиктарин Ҳукумати марказӣ роҳҳои Бадахшонро таъмири ҷиддӣ мекунад.

Зиёҷон Хошматов,

деҳаи Шайнаки Муллогадо, н.Рӯдакӣ

 

Чоршанбе, 16 Октябр 2019 11:21

 

Узви Ихвон-ал-СССР, Маҳмадшариф Давлатови 44-сола, сокини деҳаи Марғзори ҷамоати Эсамбойи ноҳияи Рӯдакӣ (тел: 919 01 91 61) дар меҳмонии газетаи мардумии СССР гуфт, ки банда аз соли 1993 ронандаи троллейбус ҳастам ва муддате аз ин кор канор рафта, ба сохтмон рӯ овардам. Соҳиби чандин ҳунар ҳастам. Ҳатто дар бунёди баландтарин парчам дар дунё – Парчами Душанбе, ки дар китоби реккордҳои Гиннес ҳам ворид шуд, саҳм дорам... Хуллас, аз сохтмон хаста шудаму хостам ба кори пешинаам-ронандагӣ гузарам. Бо ин ният 2 моҳ пеш ба Корхонаи коммуналии воҳиди давлатии “Троллейбус”-и шаҳри Душанбе рафта, пеши роҳбар-Бегназар Саидов даромадам. Саидов ҳангоми суҳбат гуфт, ки “рӯзҳои наздик роҳҳо маҳкам мешавад ва мувақаттан коргаронро ҷавоб медиҳанд...”. Аммо гапи ӯ дурӯғ баромад. Зеро мушоҳида кардам, баъди ман даҳҳо нафарро дар ин корхона ба кор гирифтанду роҳҳо низ то ҳол кушодаанд! Пас барои чӣ дурӯғ мегӯянд? Барои чӣ рӯирост намегӯянд, ки “ҷои холӣ надорем”, то сарсону саргардон ва баумед нашинам? Хоҳиш мекунам, ки Саидов ба ин суоли ман расман посух гардонад.

 

Чоршанбе, 16 Октябр 2019 11:19

Президенти Туркманистон Қурбонгулӣ Бердимуҳаммадов дар ҷаласаи аъзои комиссияи кишвараш гуфт, ки тағйирот ба Конститутсия ба вазъи тағйирёбандаи иқтисодиву сиёсии ҷаҳон рабт дорад. Бори охир Қонуни асосии Туркманистонро сентябри с.2016 ислоҳ карда буданд. Он замон яке аз бандҳои муҳими тағйирот бардоштани маҳдудияти синни номзад ба мақоми президентӣ буд. Дар гузашта афроди аз 70-сола боло ҳаққи номзад шудан ба мақоми президентро надоштанд ва ин банд дар тарҳи 3 соли пеш бекор карда шуд. Вале Қонуни асосӣ танҳо ба афроди аз 40-сола боло иҷоза медиҳад, ки довталаби курсии президентӣ шаванд. Ин банд аллакай роҳро барои ба қудрат расидани афроде ба мисли писари президент Сардор Бердимуҳаммадов-раиси вилояти Ахал, ҳамвор мекунад.

 

Чоршанбе, 16 Октябр 2019 11:13

Дареғу афсӯс, ки аз 1 миллиону 300.000 мисраъ, ба ривояти дигаре аз 700.000 мисраъ, ба ривояте аз 300.000 байт ва ё ҳатто аз 100.000 байти устод Рӯдакӣ имрӯз беш аз 1000 байт расидаву бас. Ва ин аст, ки чун аз миёни сафҳаҳои китобе донишмандон қитъае ё байтеро аз устод пайдо мекунанд, табиист, ки боиси хурсандии ҳазорон ҳазор ҳаводори шеъри форсӣ дар саросари густараи бузурги забони форсӣ мешавад. Инак, донишмандони эронӣ Заҳро Насиришироз, Насруллоҳи Имомӣ ва Саҷҷоди Деҳқон устод ва устодёрони забону адабиёти форсии Донишгоҳи Аҳвози Ҷумҳурии Исломии Эрон аз луғатномае 3 байти тозаи устод Рӯдакиро пайдо ва онро зимни мақолае ба таваҷҷуҳи муҳаққиқон ва дӯстдорони адаб ироа додаанд.

Мақолаи эшон ба номи “Баррасии абёти тоза ва мансуб ба Рӯдакии Самарқандӣ дар фарҳанги “Луғати Ҳалимӣ” (Шарҳи “Баҳр-ул-ғароиб”) дар маҷаллаи “Матншиносии адаби форсӣ” (1397, шумораи 4(40) чоп шудааст. Бояд гуфт, фарҳанги “Луғати Ҳалимӣ” фарҳанги дузабонаи форсӣ ба туркӣ буда, дар ҳудуди асри 9 ҳиҷрии қамарӣ (15 мелодӣ) ба риштаи таҳрир даромадааст. Муаллиф вожаҳои форсиро ба забони туркӣ шарҳ дода, баъд ашъори шуарои форсизабонро ба шоҳид овардааст. Дар ин луғат (чунонки дар фарҳангҳои форсии дигар низ) ашъори Рӯдакӣ фаровон истифода шудааст. Зимнан, бояд таъкид кард, ки ин фарҳанг низ аз маъохизи устод Саиди Нафисӣ будааст, вале зоҳиран эшон аз нусхаи ноқисе аз ин луғат истифода бурдаанд, чун 3 байти тозаеро, ки танҳо дар ин луғат дида мешавад, дар китоби хеш наёвардаанд. Муаллифони мақола, 2 нусхаи ин луғатро, ки дар китобхонаи миллии Эрон ва китобхонаи Маҷлис нигаҳдорӣ мешавад, ҳамчунин фарҳанги Шуъуриро, ки низ фарҳанги туркӣ ба форсӣ буда, аз фарҳанги “Луғати Ҳалимӣ” таъсир гирифтааст, баррасӣ кардаанд. Инак, 3 байти навёфтаи Рӯдакӣ, ки дар ин фарҳангҳо омадааст ва дар ҳеч маъхази дигаре дида намешавад:

Мар маро дар банди ғам созад асир,

Чун зи пича бозгирад пичабанд.

Лозим ба таъкид аст, ки дар асли фарҳанг вожаҳои “пича” ва “пичабанд” ба гунаи “пунҷа” ва “пунҷабанд” омада, ва “пунҷа” ба маънии “пешонӣ” шарҳ шудааст ва муаллифони мақола бо барқарор кардани асли ин калимаҳо онро ба гунаи дуруст сабт кардаанд. Азбаски “пича” ва “пичабанд” вожаҳои хоси форсии мовароуннаҳрӣ будаанд (ки ба яке аз маъноҳояш имрӯз низ дар миёни тоҷикон роиҷ аст) бештари фарҳангҳои форсӣ ин калимаҳоро ба шаклҳои ғалати “пунҷа” ё “пунча” овардаанд. Байти дувум дар нусхаи Маҷлис ба сурати

Нахусб, кун сипарӣ кори он ҷаҳони дигар,

Зи пеши он ки кунад марг умри ту сипарӣ.

омада, вале дар нусхаи Китобхонаи миллӣ мисраи аввал ба гунаи

Махусбу кун сипарӣ кори он ҷаҳони дигар

омада, ки низ боиси тааммул аст. Ва муаллифони мақола ҳадс задаанд, шояд калимаи аввали байт “нахуст” бошад, ки ба фикри мо чунин нест ва ҳамон “нахусб”-у “махусб” афзалтар менамояд. Байти севум, ки зайли вожаи “навард” ба маънои “дархуранда” (сазовор, писандида) омада, ин аст:

Хоҷа аз меҳтарон наварди ман аст,

Ҳамчунон шеъри ман ба дил-ш навард.

Ҳамчунин дар ин луғат байтҳое ҳастанд, ки дар фарҳангҳои дигар ба шоирони дигар мансубанд ва дар ин ҷо ба номи Рӯдакӣ забт шудаанд, ва низ байтҳое мавҷуданд, ки дар соири фарҳангҳо ба номи Рӯдакӣ омада, дар ин луғат ба номи шоирони дигар забт шудаанд. Ва низ байтҳое аз Рӯдакӣ дар ин луғат бо ривоятҳои дигаргуна омадаанд, ки чун баҳси ихтисосӣ аст, аз шарҳи онҳо худдорӣ кардем...

Абдуқодири Рустам,

адиб

 

Чоршанбе, 16 Октябр 2019 10:56

(Номаи доди 1 мухлис)

Боби 1. Истаравшан-Истиқлол

Давраи 11 ва 12-и чемпионати Лигаи Олии ҶТ ҷамъбаст шуд. Дар давраи 11-уми Чемпионат дастаи «Истаравшан» бо чемпиони чандкаратаи Тоҷикистон дастаи «Истиқлол» вохӯрд. Бозӣ тамошобобу диданӣ буд. Меҳмонҳо бозиро бо ҳисоби 1:0 бурд карданд. Аз маҳорати бозингарони ҳар 2 даста мухлисон қонеъ буданд. Зеро «Истиқлол» яке аз тимҳои барӯманду номдори Тоҷикистон ва ҳомии мо дар бозиҳои байналхалқист. Ҳама дастаи яккачинро мухлисӣ мекунем. Ин даста шарафи моро ҳимоя мекунад. Аммо мехоҳад, ё на, дар бозии ЛО ҳар шахс тими дӯстоштаи худро дорад. Гап сари ин, ки дар бозии байни ин 2 даста доварон 6 корти зардро танҳо ба бозингарони «Истаравшан» нишон доданд. Инро чӣ хел фаҳмидан мумкин?! Доварон бозингарони «Истиқлол»-ро танҳо шифоҳӣ меогоҳониданд. Ба хаёлам меҳмонҳо имтиёз доштанд. Магар ҳар 2 даста аз Тоҷикистон ва лагандбардории доварон бар зиёни пешравии бозии «Истиқлол» нест?

 

Боби 2. Истаравшан-Хатлон

Дар давраи 12-уми чемпионат «Истаравшан» тими овозадори «Хатлон»-ро қабул намуд. То бозӣ байни мухлисон миш-мишҳо буд, ки гӯё дар даври якуми дидор байни «Хатлон»-у «Истаравшан», дар 1 лаҳзаи бозӣ Шаҳром Исмоилов дарвозабони «Хатлон» нисбати бозингари «Истаравшан» беҳурматӣ зоҳир карда, бо мушт задааст. Ин лаҳзаро аз ТВ борҳо намоиш доданд. Ин ҷо бояд тан дод, ки дар қисми аввали бозӣ афзалият пурра ба тарафи меҳмонҳо буд. Дар қисми дуюм соҳибони майдон ба худ омада, ҳисобро 2:2 карданд. Аммо афсӯс, довари канорӣ голи дуюми истаравшаниҳоро ба инобат нагирифт. Гӯё сардори даста Илҳом Баротов дар ҳолати нобозӣ қарор дошт. Ин рафтори ноҷояи довари канорӣ мухлисонро ба шӯр овард. Дар ин лаҳзаи ҳассос довари асосӣ марказро нишон дод. Назди довари канорӣ мураббии «Хатлон» меистод. Бо фишори довари канорӣ байрақча бардошта шуд. Баъди ин довари асосӣ қарори аввали худро дигар кард. Он лаҳза гӯиё ба ҷароҳати мухлисон намак пошида бошанд, судяро гапҳои пасту баланд гуфтанд. 

 

Боби 3. Чаро Истаравшанро дӯст намедоранд?

Доварони бе виҷдон намеандешад, ки бо ин рафтори ноҷо 2 тимро бо ҳам зид мекунанд. Дар охир комиссия қарор бароварда, довари канориро аз 4 бозӣ дур кард. Довари асосӣ чӣ? Ҳисоби бозӣ чӣ? Зарари маънавии мухлисонро кӣ ҷуброн мекунад? Аз доварон инсоф металабем. Аз кормандони ҳафтаномаи СССР хоҳишу илтиҷо дорам, ки ҳамчун мухлиси 69-сола ин матлаби маро ба самъи доварон расонанд. Истаравшаниҳо ба ивази ягон чиз виҷдонро нафурӯхтаанд. Гузаштагони мо барои ҳимояи хоки Ватан то ҷон дар рамақ доштанд, ҷангидаанд.

Бо салом, Набӣ Ҷумъа,

адиб, ш.Истаравшан

Аз СССР: Мо матлаби мухлиси КФ «Истаравшан»-ро нашр кардем ва медонем, ки Истаравшан яке аз дастаҳои сермухлистарин ва дӯстдоштанӣ дар Лигаи Олист. Вале!!! Чаро шумо-мухлисони солдида ба бозингарону фанатҳои ҷавонатон панду насиҳат намедиҳед, ки футбол ҷои латукӯби футболбозони меҳмон нест? 3 бозингари Истаравшан-Баротов, Азизбоев, Азизов бо кадом ақлу фаросат бозингарони меҳмонро хобондаву лату кӯб мекунанду садҳо «мухлис» меҳмононро сангборон??? Магар ин аст одоби мухлисиву варзишкорӣ??? Хафа нашавед, ҳар ҳақиқат 2 паҳлӯ дорад. Ва баъди чунин бенизомӣ фикр доред, ки Истаравшанро дар тамоми Тоҷикистон бояд дӯст доранд? Ҷав корӣ-ҷав даравӣ… Мо Метавонем!

 

Чоршанбе, 16 Октябр 2019 09:20

10.10.1919.Антанта ва ИМА муҳосираи иқтисодии Русияи Шӯравиро эълон намуданд.

11.10.1922. Дар Русияи Шӯравӣ бо Декрети ШКХ воҳиди нави пулӣ - червонетс роҳандозӣ гардид.

11.10.1931. Дар СССР бо қарори ҳукумат савдои хусусӣ комилан манъ карда шуд ва савдогарӣ дар аввалин кишвари Шӯроҳо як кори зишт таъбир мешуд.

11.10.1961. Дар полигони Семипалатинскийи РСС Қазоқистон аввалин озмоиши зеризаминии бомбаи атомӣ анҷом дода шуд.

12.10.1924. Дар ҳайати Ҷумҳурии Шӯравии Украина Ҷумҳурии Мухтори Шӯравии Молдавия таъсис дода шуд.

12.10.1958. Дар маҷаллаи "Ватандӯсти Шӯравӣ" (“Советский патриот”) бори аввал шиори "Нақшаҳои ҳизб - нақшаҳои халқ" роҳандозӣ шуд.

12.10.1960.Дар ассамблеяи 15-и СММ роҳбари СССР Н.Хрушёв бо кафши худ минбарро кӯфта, таҳдид кард, ки "модари Кузка"-ро ба "Ғарби пӯсида" нишон медиҳад.

13.10.1921. Имзои созишномаи Карск. Ин созишномаи дӯстӣ бо миёнаравии РСФСР миёни Ҷамоҳири Шӯравии Арманистон, Озарбойҷон ва Гурҷистон бо Туркия ба имзо расид.

14.10.1962.Тайёраи ҷосусии ИМА дар ҳудуди Куба мушакҳои шӯравиро ошкор намуд. Маҳз бо ин ошкоршавӣ буҳрони Кариб оғоз гардид.

14.10.1964.Дар СССР Леонид Брежнев котиби генералии КМ ҲКИШ ва роҳбари кишвар интихоб гардид. Ӯ дар ин маснад Хрушёвро иваз кард. 

15.10.1964.Дар СССР бузургтарин хатти интиқоли нафт бо номи "Дӯстӣ" (“Дружба”) ифтитоҳ ёфт, ки нафти Сибири Ғарбиро ба Аврупо интиқол медод.

15.10.1970.Якумин ҳолати рабудани тайёра дар СССР, ки ба шакли густарда миёни ҷомеъа ошкор шуд. Падару писар Бразинскасҳо тайёраи "Аэрофлот" Ан-24 ро, ки дар хатсайри Сухумӣ-Батумӣ парвоз мекард, рабуданд. Ҷинояткорон ҳамроҳи парвоз (бортправодница) Надежна Курченкоро ба қатл расонида, тайёраро маҷбур карданд, ки дар ш.Трабзони Туркия ба замин фарояд.

  •  << 
  •  < 
  •  1 
  •  2 
  •  3 
  •  4 
  •  5 
  •  6 
  •  7 
  •  8 
  •  > 
  •  >> 
саҳ 1 аз 8

Китобҳо

Flag Counter