ХАБАРИ ДОҒ
Чоршанбе, Март 17 2021

 

11.03.1918. Артиши англисҳо дар Мурманск фурӯд омада, ин шаҳрро ишғол кард. Ҳукумати болшевикӣ бошад, аз Петроград ба Маскав кӯчид.

11.03.1920. Болшевикон дастаҳои партизанҳои сурхро дар Сибири шарқӣ ба ҳам муттаҳид карданд ва аз ҳисоби онҳо дар Иркутск Армияи халқӣ-инқилобӣ таъсис дода шуд. 

11.03.1931. Дар СССР вуруди ҳар навъ адабиётӣ динӣ ба кишвар мамнӯъ гардид.

11.03.1941. Кунгураи ИМА қонуни ленд-лизро, ки кумаки ҳарбиро ба иттифоқчиён, аз ҷумла СССР иҷозат медод, қабул кард.  

12.03.1917. Дар Петроград Кумитаи Муваққатии Дума ва Шӯрои шаҳрӣ созмон дода шуданд. Ин кор, маънои пирӯзии Инқилоби февралӣ дар Россияро дошт. 

12.03.19. Ифтитоҳи аввалин мактаби шӯравӣ дар Душанбе. Дар ин мактаб 2 муаллим, ки як рӯз қабл ба Душанбе омада буданд, дарс медоданд.

13.03.192. Дар Ҷумҳурии Шӯравии Мухтори Тоҷикистон аввалин дастаҳои милитсияи ғайримуназам (иррегулярӣ) созмон дода шуданд. 

13.03.1968. Дар Душанбе Анҷумани I-уми ҷомеаи театрӣ баргузор гардид.

13.03.197. Дар пойтахти РСС Тоҷикистон шаҳри Душанбе ноҳия Фрунзе ташкил дода шуд. Ин 3-умин ноҳия дар Душанбе ба шумор рафта, аз ҳисоби қисматҳои ноҳияҳои Марказӣ ва Октябр таъсис ёфта буд. 

14.03.1942. Дар Сталинобод авввалин навбати комбинати бофандагӣ (Текстили имрӯза) ба кор шурӯ кард. 

14.03.1991. Дар СССР аввалин ҳизбҳои ғайрикоммунистӣ расман ба қайд гирифта шуданд. 

15.03.192. Артиши Сурх шаҳри Кӯлобро ишғол кард ва дар ин шаҳр ҳукумати шӯравӣ таъсис дода шуд.  

15.03.1925. Дар Душанбе ба муносибати Эъломияи таъсиси Тоҷикистони мухтору озод, аввалин паради нерӯҳои гарнизони шаҳр ва роҳпаймоии меҳнаткашон баргузор гардид. 

15.03.1936. Дар Сталинобод, курсҳои 3 моҳаи омӯзиши комбайнерҳо кушода шуданд. Дар ин курсҳо 60 нафар аз аҳолии маҳаллӣ таҳсил карда, касби комбайнериро ёд гирифтанд.

15.03.1945. Дар шимоли Тоҷикистон, бо қарори Раёсати ШО РСС Тоҷкистон, посёлкаи типи шаҳрии Чорух-Дайрон таъсис дода шуд. Чорух-Дайрон ба Шӯрои шаҳрии Қайроққум тобеъ буда, дар он, бештар асирони немис ва миллатҳои дигар мезистанд, ки ба истихроҷу коркарди уран машғул буданд. 

Чоршанбе, Март 10 2021

 

4.03.1918. Дар РСФСР бо қарори ШКХ Шӯрои олии ҳарбӣ таъсис дода шуд. Ба ин Шӯро Лев Тротский сарварӣ мекард ва вазифаи асосии он идораи нерӯҳои мусаллаҳ дар ҷанги гражданӣ буд.

4.03.1921. РСФСР ва Ҷумҳурии Халқии Бухоро созишномаи иттиҳодӣ ва қарордоди ҳамкории иқтисодиро ба имзо расониданд.

5.03.1921. Амири Бухоро Сайид Олимхон дар мавзеи Чубак, дарёи Панҷро убур карда, ба Афғонистон гурехт.

5.03.1946. Сарвазири Британия Уинстон Черчил хатти тақсими Аврупоро “пардаи оҳанин” унвон кард. Ин суханронии Черчилро оғози ҷанги сард медонанд.

5.03.195. Иосиф Сталин, ходими давлатӣ, сиёсӣ ва ҳарбии шӯравӣ аз олам чашм пӯшид. Сталин зиёда аз 30 сол ба СССР роҳбарӣ кард ва маҳз кӯшишҳои ӯ, давлати СССР-ро ба 1 абарқудрат табдил доданд.

5.03.1956. Раёсати КМ КПСС қарор дод тамоми коммунистон ва комсомолонро бо маърӯзаи Н.Хрушев, ки шахспарастии Сталинро ифшо мекард, ошно кунанд.

6.03.1918. Дар Маскав Анҷумани VIII-уми РСДРП (б) доир гардид, ки ҳизби болшевикиро ба РКП (б) тағйири ном дод.

6.03.1959. Дар Сталинобод, Анҷумани I-уми Иттиҳоди журналистони Тоҷикистон доир гардид. 

7.03.1935. Дар СССР бо фармони махсуси ҳукуматӣ тамоми асарҳои Тротский, Зиновев ва Каменев аз китобхонаҳо гирифта шуданд.

7.03.1935. Дар ноҳияҳои гуногуни РСС Тоҷикистон аввалин мактабҳои 6 моҳаи тракторчиён созмон дода шуданд. Дар ин мактабҳо 1000 нафар ҷавон аз аҳолии маҳаллӣ таҳсил мекарданд, ки 75% онро тоҷикон ва 25% онро ӯзбекҳо ташкил медоданд. 

8.03.1910. Бо қарори Интернатсионали Сотсиалистӣ, ки дар пойтахти Дания-шаҳри Копенгаген доир гардид, 8 март Рӯзи Байналмиллалии занон эълон карда шуд.

8.03.1963. Мао Дзедун созишномаи Айгунро, ки соли 1858 миёни Чин ва Россия баста шуда буд, бекор намуда, аз СССР талаб кард заминҳои Чинро пас бидиҳад.

9.03.193. Бо қарори КМ ҲК Тоҷикистон дар Сталинобод осорхонаи ҷумҳуриявӣ таъсис дода шуд. Ин осорхона баъдан ба Осорхонаи миллии ба номи К. Беҳзод тағйири ном кард.

Чоршанбе, Март 03 2021

24.02.1919. Ҳизби Коммунисти Венгрия аз мардуми венгр даъват кард, то ҳукумати буржуазии ин кишварро сарнагун кунанд.

24.02.1931. Қабули аввалин Сарқонуни РСС Тоҷикистон.

25.02.1921. Дар Гурҷистон ҳокимияти советӣ барқарор гардида, РСС Гурҷистон таъсис дода шуд.  

25.02.1932.  Дар Сталинобод аввалин Анҷумани Иттифоқҳои касабаи РСС Тоҷикистон доир гардид. 

25.02.1935.  Дар Сталинобод Анҷумани I-уми колхозчиёни Тоҷикистон ба кори худ шурӯ кард.

25.02.1946.  Дар СССР Артиши Сурх ба Артиши Советӣ тағйири ном намуд.

26.02.1917. Подшоҳи рус Николайи 2-юм фармони пароканда кардани Думаи давлатӣ ва қатъи бесарусомониҳо дар пойтахтро содир кард. Соати 12-и рӯз гирдиҳамоиҳои нав оғоз гардида, бо истифодаи Артиш пароканда карда шуданд. Баъди ин, корпартоии умумӣ дар Петроград шурӯ шуда, нерӯҳои низомӣ ба тарафи шӯришгарон гузаштанд. Оғози инқилоби февралӣ дар Россия.

27.02.1917. Дар Петроград шӯришгарон Арсенал ва Қасри Зимистониро тассаруф намуданд. Ҳукумати подшоҳӣ сарнагун карда шуда, Кумитаи муваққатии Думаи давлатӣ ба фаъолият шурӯ кард. Дар баробари ин, нерӯҳои инқилобӣ Кумитаи Иҷроияи вакилони коргарон ва аскарони Петроградро таъсис доданд.

27.02.1936. Дар Донишкадаи театрии Маскав аввалин студияи тоҷикӣ роҳандозӣ гардид. Дар ин студия 32 донишҷӯи тоҷик таҳсил карда, касби актёрӣ меомӯхтанд.

27.02.1972. Дар пойтахи РСС Тоҷикистон-шаҳри Душанбе аввалин конкурси эстрадии “Торҳои офтобӣ-72” баргузор гардид.

28.02.1917. Оғози инқилоби февралӣ дар Маскав.

1.03.1937. Дар Сталинобод Анҷумани IV-и Шӯроҳои РСС Тоҷикистон, Сарқонуни 2-юми Тоҷикистонро қабул кард.

1.03.1953. Роҳбари СССР Иосиф Сталин дучори сактаи мағзӣ (инсулт) гардид, аммо Берия ва Маленков даъвати табибонро ба назди ӯ манъ карданд.

1.03.1981. Дар пойтахти РСС Тоҷикистон-шаҳри Душанбе бори аввал Рӯзҳои ҷавонони мактабхони Тоҷикистон баргузор гардиданд.

Панҷшанбе, Фев 25 2021

18.02.1930 Бригадаи фурӯши ашёи гаронбаҳо ба хориҷ аз Оружейная палатаи Кремли Маскав ба маблағи 1 миллиону 300 000 рубл ҷавоҳирот гирифт. Ин ҷавоҳирот баъди чанде, бо маблағи 680 000 рубл ба хориҷа фурӯхта шуд. 

 19.02.1918. Оғози амалиёти “Сафари яхин”. Ин амалиёт барои наҷоти Флоти Балтикии рус аз дасти немисҳо роҳандозӣ гардид. Амалиёт дар шароити бисёр душвор, ки ҳамаҷоро яхбандии шадид фаро гирифта буд, амалӣ шуд. Дар натиҷа ба болшевикон муяссар гардид, ки 236 киштиро наҷот диҳанд. 

19.02.1930. Артистони Маскав бори аввал ба Тоҷикистон бо сафари ҳунарӣ омаданд ва дар Хонаи деҳқон (бинои Театри собиқи Маяковский) чанд барномаи консертиву намоишномаи театрӣ иҷро карданд.

19.02.1949. СССР бо ҳамроҳии РСС Беларус ва РСС Украина аз Созмони Ҷаҳонии Тандурустӣ берун омад

19.02.1954. Бо қарори Раёсати Шӯрои Олии СССР Вилояти Қрим аз ҳайати РСФСР ба ҳайати РСС Украина гузаронида шуд. 

20.02.1926. Дар Душанбе аввалин стансияи гидрометеорологӣ таъсис дода шуд, ки обу ҳаворо дар кишвар пешгӯӣ мекард. 

20.02.1932. Ҳукумати СССР Лев Тротскийро, ки он ҳангом дар Норвегия сукунат дошт, аз шаҳрвандии СССР маҳрум намуд.

21.02.1920. Дар РСФСР бо қарори Раёсати ВСНХ Комиссияи давлатии электрикунонии Россия (ГОЭЛРО) таъсис дода шуд. 

21.02.1921. Ишғоли Душанбе аз ҷониби Артиши Сурх. Нерӯҳои Артиши Сурх Бухорои шарқиро ишғол карданд ва дар ин сарзамин ҳокимияти шӯравӣ таъсис дода шуд.

22.02.1921. Дар РСФСР бо Декрети ШКХ дар назди Шӯрои меҳнат ва мудофиа, Комиссияи давлатии ба нақшагирии умумӣ (Госплан) таъсис дода шуд. Соли 1948 ин комиссия ба Кумитаи давлатии банақшагирӣ тағйири ном кард ва ба Шӯрои Вазирони СССР итоат мекард.

23.02.1918. Дар РСФСР даъвати умумии ихтиёриён ба Артиши Сурх оғоз гардид. Сабаби ин даъват, ҳуҷуми артиши олмонӣ ва шикасти пурраи артиши собиқи подшоҳӣ гардид, ки роҳро барои немисҳо ба Петроград боз кард. Солҳои тӯлонӣ ин рӯз дар СССР чун Рӯзи Артиши Шӯравӣ васеъ ҷашн гирифта мешуд. 

23.02.1925. Дар Душанбе аввалин бемористони ҷумҳуриявӣ ифтитоҳ ёфт. 

Панҷшанбе, Фев 18 2021

 

12.02.1921. Вуруди Артиши Сурх ба хоки Гурҷистон.

12.02.1921. Дар назди фармондеҳии Нерӯҳои мусаллаҳи Украина комиссияи мубориза бо авбошӣ таъсис дода шуд. 

12.02.1958. Фуруди аввалин чархбол (МИ-1) дар фурудгоҳи Сталинобод

12.02.1990. Дар пойтахти РСС Тоҷикистон шаҳри Душанбе ба хотири  

тазоҳуроти мардумӣ вазъияти фавқулодда ва соати комендантӣ ҷорӣ карда шуд. Ин воқеа “Баҳманмоҳ” ном гирифта, дар ВАО-и Тоҷикистон васеъ инъикос карда шудааст. 

13.02.1918. ШКХ РСФСР декрети таъсиси “биржаҳои меҳнатӣ”-ро қабул кард. Ин “биржаҳо” муассисаҳои давлатӣ буда, дар бозори меҳнат фаъолияти миёнаравиро анҷом медоданд. “Биржаҳои меҳнатӣ” дар СССР то авохири соли 1930 фаъолият карданд ва бо барҳам додани бекорӣ дар ин кишвар, аз миён бардошта шуданд.   

13.02.1921. Дар Маскав княз Куропаткин-роҳбари анархистони рус фавтид. Барои ширкат дар маросими ҷанозаи ӯ анархистонро аз тамоми зиндонҳои Маскав, танҳо бо ваъдаи баргаштан озод карданд. Маросими дафни роҳбари анархистон дар қабристони Новодевичии Маскав баргузор шуд. Баъди маросими дафн тамоми анархистони зиндонӣ бо шиори “Анархия модари тартиб” ба зиндонҳояшон баргаштанд. 

13.02.1923. Дар Петроград кормандони ГПУ яке аз авбошони маъруфи рус Леонид Пантелкинро, ки бештар бо номи Лёнка Пантелеев маъруф аст, ба қатл расониданд.

14.02.1918. Болшевикон бо қабули як декрет тамоми заминҳои Россияро моликияти давлатӣ карданд. 

14.02.1922. Артиши муттаҳидаи Иброҳимбек ва Анварпошшо Душанберо ишғол намуданд. 

15.02.1918. Таъини Вячеслав Менжинский ба вазифаи Комиссари халқии молияи РСФСР.  

15.02.1989. Артиши СССР ба пуррагӣ аз хоки Афғонистон бароварда шуд. Ин рӯзро дар собиқ СССР чун Рӯзи ёдбуди ҷанговарони интернатсионалист ҷашн мегиранд. Баъди пошхурии Иттиҳод ҳам Рӯзи ёдбуд аз байн нарафта, онро дар бештари ҷумҳуриҳои собиқи то ба ҳол СССР ҷашн мегиранд.

16.02.1932. Ирсоли аввалин кӯмаки башардӯстона аз Тоҷикистон ба Арманистон. Ин кӯмак ба бошандагони шаҳри Зангезури РСС Арманистон, ки аз заминларза осеб дида буданд, расонида шуд.

Чоршанбе, Фев 10 2021

5.02.1925. Дар Бухорои шарқӣ Кумитаи Марказии Иҷроя (КМИ) барҳам дода мешавад.

5.02.1947. Дар РСС Тоҷикистон бо қарори Раёсати ШО-и кишвар унвони “Ҳофизи халқии РСС Тоҷикистон” таъсис дода шуд. 

6.02.1925. Аввалин дастаи милиса бо сардории Абдулло Ёрмуҳаммадов, аз Бухоро вориди Душанбе гардид.  

6.02.1930. Дар РСС Тоҷикистон рӯзномаи “Деҳқони камбағал” таъсис дода шуд.

7.02.1936. Дар шаҳри Хуҷанд аввалин Анҷумани ҷумҳуриявии ордендорон ва пешқадамони соҳаи пахтакорӣ доир гардид. Дар ин Анҷуман пахтакорони беҳтарин аз сар то сари ҷумҳурӣ ширкат варзиданд. 

7.02.1952. Дар пойтахти СССР шаҳри Маскав мурофиаи пӯшида нисбати аъзоёни маҳфили адабӣ-сиёсии зиддишӯравии мактаббачагони Маскав баргузор гардид. Аъзоёни ин маҳфил дар гектограф варақаҳоеро чоп карда буданд, ки дар онҳо системи интихоботии шӯравӣ ғайридемократӣ унвон гардида буд. Дар рафти мурофиа, аъзоёни ин гурӯҳ 3 нафарашон ба қатл, 10 нафарашон ба 25 сол зиндон ва 3 нафари дигар ба 10 сол зиндон маҳкум шуданд. 

7.02.1964. Дар рӯзномаи “Правда” мақолае рӯи чоп омад, ки бори аввал дар СССР расман даст доштани Сталинро дар қатли Киров ҳадс мезад. 

8.02.1919. Дар Русияи Шӯравӣ декрети “Ҷорӣ кардани системаи байналмилалии ҳисобкунии вақт” ба нашр расид. 

8.02.1955. Тағйироти ҷиддии кадрӣ дар СССР. Раиси Шӯрои Вазирон Георгий Маленков аз мансаб сабукдӯш ва вазири нерӯгоҳҳои барқӣ таъин карда шуд. Раиси Шӯрои Вазирон бошад, маршалл Николай Булганин таъин гардид. Маршал Георгий Жуков бошад, ба ҷои Булганин, вазири мудофиаи СССР таъин гашт.  Ҳамин тариқ, Хрушев бо кумаки ҳарбиён қудратро аз дасти ҳаммаслакони Сталин берун кашид, аммо баъди чанде ҳамин ҳарбиёнро ҳам пушти киштӣ гузошт. 

8.02.1987. Дар пойтахти РСС Тоҷикистон-ш.Душанбе даҳаи Рӯзҳои Тошканд баргузор гардида, фарҳангиёни зиёд ба Душанбе ташриф оварданд. 

9.02.1918. Дар Русияи Шӯравӣ КМИ “Қонуни асосии иҷтимоисозии замин”-ро ба тасвиб расонид. 

9.02.1918. Имзои сулҳи 1-уми Брест. Ин сулҳ миёни Украина ва Олмон баста шуд ва тибқи ин сулҳ, нерӯҳои олмонӣ чун кафили амният мебоист Украинаро ишғол мекарданд. 

9.02.1934. Имзои Антантаи Балканӣ. Ба Антантаи Балканӣ ё Антантаи хурд, Юнон, Руминия, Туркия ва Югославия шомил гардиданд. Ин 4 кишварро Фаронса пуштибонӣ мекард ва фаъолияти ташкилот зидди СССР равона гардида буд.  

саҳ 7 аз 48

Китобҳо

Flag Counter