ХАБАРИ ДОҒ
Чоршанбе, Нояб 11 2020

6.11.1917. Дар Петроград дастаҳои Горди сурх бо кумаки аскарони ба тарафи болшевикон гузаштаи гарнизони шаҳрӣ, пулҳо аз болои дарёи Нева, почта, телеграф ва итгоҳҳои роҳи оҳанро ишғол намуданд. Ин амалиёт, оғози шӯриши мусаллаҳонаи болшевикон бар алайҳи Ҳукумати муввақати Русия гардид.

6.11.1930. Дар пойтахти СССР, шаҳри Маскав заводи автомобилбарории ба номи КИМ ба фаъолият шурӯ кард. Ин заводи автомобилбарорӣ баъдан АЗЛК "Москвич" номгузорӣ гардида, мошинҳои сабукрави "Москвич"-ро истеҳсол мекард.

6.11.1943. Артиши Сурх дар рафти ҶБВ, пойтахти Украина шаҳри Киевро аз тасарруфи немисҳо озод кард. 

6.11.1991. Дар Русия, бо қарори президенти ин кишвар Борис Елтсин, фаъолияти ҲКИШ ва ҲК РСФСР мамнӯъ эълон карда шуда, амволи он мусодира ва миллӣ гардонида шуд.

7.11.1917. Дастаҳои Горди Сурхи болшевикӣ дар Петроград, Қасри зимистонаро ба тасарруф дароварданд ва Ҳукумати муввақатро сарнагуншуда эълон карданд. Дар Русия инқилоби бузурги болшевикӣ ба пирӯзӣ расид.

7.11.1941. Дар Майдони Сурхи  Маскав, паради ҳарбии Артиши Сурх баргузор гардид. Он шабу рӯз немисҳо дар 25 километрии маркази Маскав қарор доштанд ва баргузории ин паради ҳарбӣ барои руҳияи шаҳрвандони шӯравӣ ва ҷанговарони Артиши Сурх нақши фавқулодда дошт. Ба ҳамин хотир паради мазкурро ба амалиёти муҳими ҷангӣ баробар мекунанд.

7.11.1944. Дар пойтахти Япония шаҳри Токио, ҷосуси барҷастаи шӯравӣ Рихард Зорге ба дор овехта шуд. Зорге таърихи дақиқи ҳуҷуми немисҳо ба СССР ва ба ҷанг ворид нашудани Японияро дар соли 1941 ба Маскав хабар дода буд. Маҳз бо такя ба хабари Зорге, Сталин қисмати зиёди нерӯҳои Артиши Сурхро аз Шарқи Дур ба остонаи Маскав равона кард ва немисҳо дар амалиёти Маскав номком шуданд.

7.11.1990. Суиқасд ба ҷони Михаил Горбачев дар Майдони Сурхи Маскав. Ҳангоми баргузории парад А. Шмонов аз камони пневматикӣ ба сӯи Горбачев, ки дар болои Мавзолей қарор дошт тирандозӣ кард. Горбачев дар ин суиқасд осебе надид.

8.11.1917. Оғози шӯриши мусаллаҳонаи бошлшевикон дар Маскав. Пас аз пирӯзӣ дар Петроград, дастаҳои Горди сурхи болшевикӣ дар Маскав ба амалиёт шурӯ карданд. Дар Маскав задухӯрдҳо шадидтар буданд ва болшевикон бо талафоти сангин, билохира тавонистанд Кремлро тасарруф намоянд.

Чоршанбе, Нояб 04 2020

29.10.1918. Дар Русияи Шӯравӣ Иттиҳоди коммунистии ҷавонон (РКСМ) таъсис дода шуд. Ин ташкилот баъдан ба ВЛКСМ тағйири ном кард ва асоситарин созмонони ҷавонон дар собиқ Иттиҳоди Шӯравӣ ба шумор мерафт.

29.10.1956. Исроил ба Миср ҳамла кард. Баъди чанд рӯз Фаронса ва Англия низ вориди ҷанг шуданд. Танҳо дахолати СССР ва таҳдиди вурудаш ба ин даргирӣ, монеъи ишғоли коноли Суетс ва қисмате аз хоки Миср аз ҷониби Исроил, Фаронса ва Англия гардид.

30.10.1941. Дар рафти Ҷанги ҷаҳонии дуввум, президенти ИМА Франклин Делано Рузвелт барои кумак ба Иттиҳоди Шӯравӣ 1 миллиард доллар ҷудо кард.

30.10.1961. Иттиҳоди Шӯравӣ озмоиши қавитарин бомбро дар таърихи ҷаҳонӣ анҷом дод. Бомби 58 мегатоннаии ҳидрогенӣ, ки бо "Шоҳ бомба" маъруф аст дар майдони озмоишии ҷазираи Замини Нав тарконда шуд. Роҳбари СССР Никита Хрушев дар ин маврид изҳор дошт, ки мо мехостем бомби 100 мегатоннаиро битарконем, аммо ба хотири нашикастани шишаҳо дар Маскав вазни бомбро камтар кардем.

31.10.1922. Дар Итолиё, тарафдорони беннито Мусолинӣ, ки бо "куртасиёҳон" маъруф буданд ба пойтахти ин кишвар, шаҳри Рим ворид шуданд ва бо тантана аз назди қасри подшоҳӣ гузаштанд. Бо ин кор инқилоби фашистӣ дар Итолиё ба пирӯзӣ расид ва расман давраи фашистӣ дар дунё оғоз гардид.

31.10.1961. Ҷасади Иосиф Сталин аз Мавзолеи Ленин бароварда шуд ва дар назди девори Кремл дафн гардид.

1.11.1922. Импературии Усмонӣ ба мавҷудияти худ хотима дод ва Туркия ба ҷумҳурӣ табдил дода шуд.

2.11.1924. Дар панҷ манораи Кремл ситораҳои ёқутӣ насб карда шуданд.  

3.11.1931. Дар Иттиҳоди Шӯравӣ яке аз пурнуфузтарин ва бойтарин муассисаҳо - Институти марсизм-ленинизм таъсис дода шуд, ки бевосита ба КМ ВКП(б) итоат мекард.

3.11.1988. Дар Иттиҳоди Шӯравӣ расман ба омӯзиши забони ибрӣ (забони қадимаи яҳудиён ва забони расмии Исроил) иҷозат дода шуд.

4.11.1945. Оғози конфронси Қрим. Роҳбарони кишварҳои иттифоқчӣ дар ҷанги ҷаҳонии дуввум Иосиф Сталин, Уинстон Чечил ва Франклин Рузвелт дар шаҳри Ялтаи Қрим барои баррасии масоили баъдиҷангӣ бо ҳам дидор намуданд.

4.11.1946. Дар пойтахти Фаронса, шаҳри Порис ташкилоти Созмони Миллали Муттаҳид оиди масоили омӯзиш, илм ва фарҳанг (ЮНЕСКО) таъсис дода шуд.

4.11.1956. Нерӯҳои Артиши Шӯравӣ вориди пойтахти Венгрия, шаҳри Будапешт гардиданд. Роҳбари ин кишвар Имре Над дар сафорати Югославия паноҳ бурд ва ба ҷояш Янош Кадар сари қудрат омада, ҳукумати нави "инқилобии коргару-деҳқониро" таъсис дод.

Чоршанбе, Окт 28 2020

22.10.1942. Артиши Сурх дар рафти муҳорибаи Ленинград, десанти немисию финниро, ки мехост ҷазираи Сухоро дар кӯли Ладога ба тассаруф дарорад маҳв кард. Агар десантчиёни немис дар ин амалиёт муввафақ мешуданд, ягона роҳи таъмини шаҳр бо озуқаро қатъ мекарданд ва Ленинград ногузир таслим мешуд.

22.10.1962. Президенти ИМА Ҷон Кеннедӣ эълон кард, ки кишвараш Кубаро ба муҳосираи ҳавоӣ ва обӣ мегирад.  

22.10.1975. Стансияи кайҳонии шӯравӣ "Зӯҳра-9" (Венера) ба сатҳи сайёраи Зӯҳра фуруд омад ва бори аввал аксҳои сатҳи сайёраи дигари системаи Офтобиро ба Замин ирсол намуд.

23.10.1917. Дар нишасти КМ РСДРП(б), роҳбарони ҳизби болшевикӣ мебоист масъалаи шӯриши мусаллаҳонаро баррасӣ мекарданд. Дар рафти нишаст, аксарияти роҳбарони болшевик зидди шӯриши мусаллаҳона баромад карданд, аммо Ленин, ки ногаҳонӣ ҳузур пайдо кард, тавонист аксариятро бовар кунонад то ба тарафдории шӯришии мусаллаҳона овоз диҳанд. 

23.10.1946. Дар шаҳри Ню-Йорки ИМА, аввалин нишасти Ассамблеяи Генералии СММ баргузор гардид.

23.10.1966. Ҷосуси шӯравӣ Ҷон Блейк аз зиндони "Уормвуд Скрабз"-и шаҳри Лондон фирор кард. Блейк ҳангоми фирор, аз наздиктарин гулфурӯши кӯча як даста гули довудӣ харида, онро дар назди дарвозаи зиндон ба ёдоварӣ гузошт. Ин кори Блейк рӯзноманигорони англисро ҳайратзада карда буд.

23.10.1974. Дар пойтахти Австрия, шаҳри Вена 75-умин нишасти Кумитаи Байналмиллалии Олимпӣ баргузор гардид. Дар ин нишаст қарор дода шуд, бозиҳои XXII-юми Олимпӣ дар пойтахти СССР шаҳри Маскав баргузор гарданд.

23.10.1984. Дар СССР Кумитаи Бехатарии Давлатӣ барҳам дода шуд. КГБ-и СССР асосан вазифаи ҷосусӣ, зиддиҷосусӣ, мубориза бо коршиканиҳои иқтисодӣ ва ғайраро иҷро мекард.

24.10.1939. СССР ва Олмон созишномаи ҳамкориҳои иқтисодиро ба имзо расониданд. Тибқи ин созишнома СССР ӯҳдадор шуда буд ба Олмон ғалла ва нафт ирсол намояд. 

24.10.1941. Артиши олмонӣ дар рафти ҶБВ, саввумин маркази саноатии СССР, шаҳри Харковро ба тассаруф даровард.

25.10.1922. Қисмҳои Артиши халқи-инқилобии Ҷумҳурии Шарқи Дур бо сарварии И.Убаревич ба Владивосток дохил шуданд.

Чоршанбе, Окт 21 2020

16.10.1918. Императори Австро-Венгрия Карли 1-ум эълон кард, ки ният дорад аз кишвараш иттиҳоди чаҳоркишвара барпо кунад. Ин кишварҳо мебоист австро-немисӣ, чехӣ, югославӣ ва украинӣ мешуданд.

16.10.1927. Ҳукумати СССР эълон кард, ки оҳиста оҳиста ба рӯзи кории 7 соата мегузарад.

16.10.1929. Таъсиси Ҷумҳурии Шӯравии Тоҷикистон. Тоҷикистон моҳи октябри соли 1924 ба ҳайси Ҷумҳурии мухтор дар ҳайати РСС Ӯзбекистон таъсис ёфт. Ва баъди саъю талоши 5 солаи инқилобчиёни тоҷик, соли 1929 чун Ҷумҳурии Шӯравӣ ба СССР ҳамроҳ гардид. 

16.10.1941. Воҳима дар Маскав бо сабаби наздик шудани артиши немисӣ ба шаҳр ва овозаҳо бобати гурехтани Сталин аз пойтахт.

16.10.1946. Бо ҳукми додгоҳи Нюрнберг, дар бинои зиндони ҳамин шаҳр 10 аъзои ҳизби фашистӣ ва сарварони Рейхи саввум, Риббентроп, фелдмаршал Кейтел, Калтенбруннер, Розенберг, Франк, Фрик, Штрейхер, Заукел, Йодл ва Зейсс-Инкварт ба қатл расонида шуданд.

17.19.10. Дар Маскав Анҷумани XXII ҲКИШ ба кори худ шурӯ кард. Дар ин Анҷуман Нақшаи 3-юми ҲКИШ қабул гардид, ки тибқи он дар СССР то соли 1980 мебоист коммунизм сохта мешуд.

17.10.1991. Дар СССР аввалин оператори вуруд ба Интернет бо номи Гласнет ба кори худ шурӯ кард.

18.10.1920. Аз 18 то 21 октябр дар Маскав, дар бинои Хонаи матбуот, аввалин Анҷумани уммурусиягии нависандагони пролетарӣ баргузор гардид. Дар Анҷуман низомномаи Иттиҳоди умумирусиягии нависандагони пролетарӣ қабул гардида, Иттиҳоди нависандагон расман рӯи кор омад.

18.10.1929. Аввалин парвози тайёраи мусофирбарӣ "К-5". Ин тайёра аз ҷониби К.А.Калинин сохта шуда, аввалин тайёраи мусофирбари СССР ба ҳисоб мерафт. Тайёраи "К-5" то соли 1940 асоситарин тайёраи ширкати "Аэрофлот" ба шумор мерафт.

18.10.1941. Дар пойтахи Япония, шаҳри Токио ҷосуси шӯравӣ Рихард Зорге дастгир гардид.

19.10.1918. Дар Поволже Коммунаи меҳнатии немисҳо таъсис дода шуд. Ин коммуна баъди 5 сол ба Ҷумҳурии мухтори немисҳо табдил дода шуда, соли 1941 аз ҷониби Сталин барҳам дода шуд.

19.10.1956. СССР ва Япония Эъломияи якҷояро қабул карданд, ки он ҳолати ҷангро миёни ду кишвар аз байн бурда, муносибати дипломатии ду тарафаро миёни онҳо барқарор мекард. Тибқи ин эъломия, СССР муваззаф гардид ба Япония ҷазираҳои Хобомаи ва Шикотани силсилаҷазираҳои Курилро баргардонад. 

Чоршанбе, Окт 14 2020

8.10.1920. Таъсиси Ҷумҳурии Халқии Бухоро. Ин ҷумҳурӣ то соли 1924 арзи вуҷуд карда, баъдан пароканда шуда, дар ҳудуди собиқи он Ҷумҳуриҳои Шӯравии Ӯзбекистон, Туркманистон ва Тоҷикистон таъсис дода шуданд. 

8.10.1961. Дар пойтахи СССР, шаҳри Маскав Қасри кремлини анҷуманҳо ифтитоҳ ёфт. Аз ин ба баъд тамоми Анҷуманҳои ҳизбӣ ва чорабиниҳои асосии давлатии Иттиҳод дар ин қаср баргузор мегардиданд.

8.10.1988. Дар РСС Латвия Фронти халқӣ таъсис дода шуд. Фронти халқии Латвия яке аз аввалин фронтҳои халқӣ дар собиқ СССР ҳисобида шуда, мақсади асосии ин ташкилот, ҷудо кардани Латвия аз СССР ба шумор мерафт.

9.10.1989. Дар телевизиони марказии СССР аввалин сеанси Александр Кашпировский намоиш дода шуд.

9.10.1989. Дар СССР ҳуқуқи кормандон барои корпартоӣ ба расмия шинохта шуд.

10.10.1917. Дар ҳайати ҳизби болшевикӣ, барои роҳбарӣ ба шӯриши мусаллаҳона Бюрои сиёсии КМ таъсис дода шуд. Бюрои сиёсӣ баъдан асоситарин ниҳоди роҳбарикунанда дар собиқ СССР боқӣ монд.

10.10.1919. Кишварҳои узви Антанта ва ИМА, ба Русияи Шӯравӣ муҳосираи иқтисодӣ эълон карданд. 

11.10.1931. Ҳукумати СССР қарор дод, дар кишвар тиҷорати хусусиро комилан аз байн бибарад.

11.10.1994. "Сешанбеи сиёҳ" дар Русия. Дар ин рӯз қурби рубли руси якбора нисбат ба доллар поин рафт.

12.10.1924. Таъсиси Ҷумҳурии мухтори Молдавия дар ҳайати РСС Украина. Ин ҷумҳурии мухтор то соли 1940 арзи вуҷуд карда, баъди ҳамроҳшавии Буковина ба СССР ба Ҷумҳурии шӯравии Молдавия табдил дода шуд.

12.10.1958. Дар СССР, дар рӯзномаи "Патриоти шӯравӣ" (Советский патриот) бори аввал шиори "Нақшаҳои ҳизб-нақшаҳои халқ" рӯи чоп омад.

12.10.1960. Роҳбари СССР, Никита Хрушев дар Иҷлосияи 15-уми СММ бо пойафзолаш минбарро кӯбид ва ҳушдор дод, ки "ба Ғарби пӯсида" модари кузкаро нишон медиҳад.

Чоршанбе, Окт 07 2020

2.10.1929. Парвози ҳавоӣ бо хатсайри Тошканд-Душанбе-Ғарм-Хоруғ. Бо ин парвоз ҳавонавардони шӯравӣ роҳи ҳавоӣ ба Бадахшонро ифтитоҳ бахшиданд.

2.10.1936. Дар Иттиҳоди Шӯравӣ мӯҳлати ниҳоии ҷазои ҷиноӣ, аз 10 то 25 сол зиёд карда шуд.

2.10.1940. Дар СССР бо қарори Раёсати Шӯрои Олӣ, Захираҳои давлатии корӣ таъсис дода шуданд.

2.10.1944. Артиши олмонӣ дар Варшава, шӯриши аҳолии шаҳрро саркӯб намуд. Ин шӯриш 1 августи соли 1944 оғоз гардида, дар натиҷаи он, зиёда аз 250 000 полякҳо ба ҳалокат расиданд.

3.10.1924. Дар Иттиҳоди Шӯравӣ аввалин шумораи рӯномаи "Газетаи муаллимон" ба нашр расид. Ин рӯзнома солҳои тӯлонӣ асоситарин минбари муаллимони шӯравӣ ба шумор мерафт.

3.10.1968. Дар СССР аввалин парвози тайёраи мусофирбарӣ "Ту-154" анҷом ёфт. Ин тайёра аз ҷониби ОКБ Туполев сохта шуда, яке аз асоситарин тайёраҳои мусофирбар дар собиқ Иттиҳод ба шумор мерафт.

3.10.1993. Дар пойтахти Русия, шаҳри Маскав муқовимати тарафдорони Елтсин ва Шӯрои Олии ин кишвар ба задухӯрди ошкор мунҷар гардид. Тарафдорони Шӯрои Олӣ ҳалқаи муҳосираи Қасри сафедро рахна карда, бинои шаҳрдории Маскавро ишғол намуданд.

4.10.1921. Дар Русияи Шӯравӣ Бонки давлатӣ (Госбанк) таъсис дода шуд.

4.10.1957. Иттиҳоди Шӯравӣ аввалин радифи маснӯъии Заминро ба фазои кайҳонӣ партоб кард.

4.10.1991. Сарони тамоми ҷумҳуриҳои СССР, ғайр аз роҳбарони ҷамоҳири Назди Балтик, созишномаи ҳамкории иқтисодиро бо ҳам ба имзо расониданд.

4.10.1992. Конфедератсияи халқҳои Қафқоз, аз Русия ва Гурҷистон талаб намуд, то соҳибистиқлолии Ҷумҳурии Чечен, Абхазия ва Осетияи Ҷанубиро ба расмият бишносанд.

саҳ 10 аз 48

Китобҳо

Flag Counter