ХАБАРИ ДОҒ
Чоршанбе, Дек 23 2020

16.12.1922. Оғози муҳорибаи Кӯлоб миёни Артиши Сурх ва фидоиёни маҳаллӣ. Ин муҳориба, ки бо “мудофиаи Кӯлоб” маъруф буд, то 11 январ идома дошт.

17.12.1916. Дар Петроград, дар соҳили дарёчаи Мойка, назди қасри Юсупов чанд тан аз афсарони рус Григорий Распутинро ба қатл расониданд.

17.12.1920. Оғози экспедитсияи ҳарбӣ-сиёсии Артиши Сурх ба Бухорои Шарқӣ. Ин экспедитсия, ки бо “Экспедитсияи Ҳисор” маъруф аст, то моҳи майи соли 1921 тӯл кашид ва дар натиҷаи он, Артиши Сурх нерӯҳои боқимондаи артиши амириро дар Бухорои Шарқӣ торумор кард.

17.12.1959. Дар СССР бо қарори Шӯрои Вазирон, шохаи нави Нерӯҳои мусаллаҳ- Нерӯҳои мушакии таъиноти махсус (РВСН) таъсис дода шуданд.

18.12.1920. Шӯриши деҳқонон бо сардории Усмон дар бекигарии Қаротегин. Усмон ва тарафдоронаш дар оғоз тавонистанд қудратро дар маркази бекигарӣ, шаҳраки Ғарм бигиранд, аммо баъди чанде торумор карда шуданд.

18.12.1925. Дар Маскав Анҷумани XIV-и РКП(б) доир гардид. Дар ин Анҷуман Низомномаи нави ҳизб қабул гардида, номи ҳизб низ тағйир ёфта, РКП (б) ба ВКП(б) иваз карда шуд.

18.12.1940. Роҳбари Рейхи саввум, Адолф Гитлер директиваи №21-лоиҳаи “Барбарроса”-ро ба имзо расонид.

18.12.1979. Ассамблеяи Генералии СММ, Конвенсияи барҳам додани ҳамаи намудҳои табъиз нисбати занонро, ки бо ташаббуси СССР коркард гардида буд, тасдиқ кард.

19.12.1924. Дар СССР бо қарори КИМ, Коммунаи меҳнатии немисҳои Поволже ба Ҷумҳурии Мухтори Шӯравӣ табдил дода шуд.

19.12.1979. Дар РСС Тоҷикистон, агрегати 9-уми ГЭС-и Норак ба кор шурӯ кард. Агрегати 9-ум, охирон агрегати Норак ба шумор мерафт ва сохтмончиёни шӯравӣ, ГЭС-и Норакро 1 сол пеш аз мӯҳлат пурра ба истифода доданд.

20.12.1917. Дар РСФСР, Комиссияи фавқулоддаи умумирусиягӣ (ВЧК) таъсис дода шуд. Ба ВЧК Феликс Дзержинский сарварӣ мекард ва вазифаи асосии ин ниҳод, мубориза бо зиддиинқилобиён ва харобкорӣ ба шумор мерафт.

20.12.1919. Дар РСФСР бо қарори ШКХ, истеҳсол ва фурӯши маҳсулоти дар таркибашон спиртдошта манъ карда шуд.

20.12.1920. Бо Фармони сардори ВЧК Ф. Дзержинский дар системаи ин ниҳод, бахши хориҷӣ (ИНО) таъсис дода шуд. Ин бахш ба ҷосусӣ дар беруни СССР машғул буда, баъди чанде, ба яке аз бахшҳои асосии ВЧК табдил ёфт.

20.12.1935. Дар пойтахти СССР шаҳри Маскав, меҳмонхонаи “Москва” дарҳои худро ба рӯи меҳмонон боз кард.

Чоршанбе, Дек 16 2020

11.12.1919. Дар РСФСР шумораи аввалини рӯзномаи «Юнний коммунар» рӯи чоп омад. Ин рӯзнома баъдан ба «Московский комсомолетс» тағйири ном карда, то ба имрӯз нашр мегардад.

11.12.1931. Дар СССР Қоидаҳои ҳаракат дар роҳ қабул карда шуданд.

11.12.1994. Нерӯҳои Артиши федеролии Русия вориди Ҷумҳурии Чечен гардиданд. Оғози ҷанги аввали чечену-рус.

12.12.1930. Дар РСС Тоҷикистон роҳи мошингарди Сталинобод - Қурғон-Теппа сохта, ба истифода  дода шуд. 

12.12.1937. СССР бори аввал дар Намоишгоҳи умумиҷаҳонии Париж иштирок намуд.

12.12.1979. Бюрои сиёсии КМ ҲКИШ қарори вуруди нерӯҳои низомиро ба Афғонистон қабул кард.

13.12.1922. Таъсиси Ҷумҳурии Шӯравии Федаративии Закавказия. Ба ин ҷумҳурӣ се кишвари қафқозӣ Озарбойҷон, Арманистон ва Гурҷистон шомил гардиданд.

13.12.1969. Дар СССР сохтмони заводи мошинбарории Камск оғоз гардид. Ин завод мошинҳои тамғаи КАМАЗ-ро мебаровард, ки яке аз беҳтарин мошинҳои боркаш дар собиқ СССР ба шумор мерафтанд.

14.12.1917. Дар РСФСР бо Декрети ШКХ тамоми бонкҳо моликияти давлатӣ эълон гардиданд.

14.12.1930. Дар РСС Тоҷикистон бо қарори Раёсати КИМ ноҳияи Дарвоз таъсис ёфт. 

15.12.1917. Дар РСФСР бо Декрети КИМ ва ШКХ Шӯрои Олии хоҷагии халқ (ВСНХ) таъсис дода шуд. Ин ниҳод, асоситарин ниҳоди идоракунии хоҷагии халқи Русияи Шӯравӣ ба шумор мерафт.

15.12.1957. Дар РСС Тоҷикистон ГЭС-и Қайроқум сохта ба истифода дода шуд. Ин ГЭС номи «Дӯстии халқҳо»-ро гирифт ва яке аз бузургтарин иншоотҳои инчунинӣ дар Тоҷикистон ба шумор мерафт. 

16.12.1939. Дар СССР бо қарори ШКХ Главкинопрокат созмон дода шуд. Ин ташкилот ба намоиши филмҳои синамоӣ дар сар то сари СССР, назорати техникии сифати филмҳо ва нигаҳдории онҳо машғул буд.

16.12. 1960. Дар РСС Тоҷикистон бо қарори Раёсати ШО шаҳри Норак таъсис дода шуд. 

16.12.1989. Оғози шуриши мардумӣ дар Тимишоари Руминия. Ин шӯриш ба роҳбари Руминияи коммунистӣ Николай Чаушеску ва қатли ӯву занаш мунҷар гардид.

Чоршанбе, Дек 09 2020

3.12.1936. Дар РСС Тоҷикистон бо қарори КМ ҲКТ 10 ноҳияи нави тобеи марказ: Бартанг, Ванҷ, Ворошиловобод, Роштқалъа, Қалъаи-Лаби-Об, Норак, Пахтаобод, Роҳатӣ, Сангвор, Сари-Хосор ва Шулмак таъсис дода шуданд.   

4.12.1946. Дар заводи мошинҳои сабукрави Маскав, аввалин мошини сабукравӣ “Москвич-400” сохта шуд.

5.12.1924. Аъзоёни Кумитаи Инқилобии Ҷумҳурии Шӯравии Мухтори Тоҷикистон аз Тошканд ба Душанбе омаданд.

5.12.1929. Ҷумҳурии Шӯравии Тоҷикистон ба ҳайати Иттиҳоди Ҷамоҳири Шӯравӣ пазируфта шуд. Тоҷикистон ҷумҳурии 7-уми СССР гардид.

5.12.1941. Оғози ҳуҷуми ҷавобии Артиши Сурх дар назди Маскав. Дар натиҷаи ин ҳуҷум артиши олмонӣ, бори аввал дар рафти ҷанги ҷаҳонии дуввум шикаст хӯрда, аз дарвозаҳои Маскав ба ақиб ронда шуд.

6.12.1917. Финляндия истиқлолияти худро аз Русия эълон кард. Ҳукумати РСФСР ҳам ин истиқлолиятро ба расмият шинохт. 

6.12.1924. Дар Ҷумҳурии Шӯравии Мухтори Тоҷикистон Бюрои ташкилии ҲК (б) Ӯзбекистон таъсис дода шуд.

6.12.1936. Дар СССР Сарқонуни нав қабул карда шуд. Ин Сарқонун бо Сарқонуни сталинӣ маъруф аст ва тибқи он, дар СССР Шӯрои Олӣ (парлумони ду палатаӣ) ниҳоди олии ҳукуматӣ эълон карда шуд.

6.12.1979. Дар РСС Тоҷикистон, шаҳри Регар ба Турсунзода тағйири ном кард.

7.12.1935. Дар Сталинобод, пойтахти РСС Тоҷикистон, аввалин таксиҳои шаҳрӣ ба фаъолият шурӯ карданд.

7.12.1941. Артиши императории Япония ба базаи ҳарбӣ-баҳрии ИМА дар Перл-Харбор ҳамла кард. Бо ин ҳамла, ИМА вориди ҷанг гардид ва миқёси даргириҳои ҷанги ҷаҳонӣ афзоиш ёфтанд.

7.12.1988. Заминларзаи шадид дар Арманистон. Нерӯи заминларза 6,9 баллро бо ҷадвали Рихтер ташкил дод ва шаҳри Спитакро пурра ва Ленинаканро 80% хароб намуд.

8.12.1965. Дар пойтахти РСС Тоҷикистон, шаҳри Душанбе бузургтарин комбинати ширӣ дар ҷумҳурӣ ифтитоҳ гардид. 

8.12.1991. Дар ҷангали Беловеж, президенти РСФСР Борис Елтсин, президенти Украина Леонид Кравчук ва раиси ШО Беларус Станислав Шушкевич созишномаи парокандашавии СССР-ро ба имзо расониданд.

9.12.1918. Дар Русияи Шӯравӣ аввалин Кодекси меҳнатӣ ба тасвиб расид.

Чоршанбе, Дек 02 2020

28.11.1918. Шӯрои Комиссарони Халқии Русияи Шӯравӣ бо қабули як Эъломия, фаъолияти суғуртавиро дар РСФСР роҳандозӣ кард.

28.11.1943. Дар пойтахти Эрон, шаҳри Теҳрон конфронси сарони се кишвари иттифоқчӣ-СССР, Англия ва ИМА доир гардид. Сталин, Черчил ва Рузвелт бо ҳам дидор намуданд, то масоили доғро ҳаллу фасл намоянд.

29.11.1917. Дар Петроград яке аз аввалин нашриётҳои шӯравӣ, Нашриёти Петросовет (баъдан ба Лениздат тағйири ном кард) ифтитоҳ ёфт.

29.11.1920. Дар Русияи шӯравӣ тамоми корхонаҳо, ки бештар аз 10 коргар доштанд, миллӣ кунонида ва ба моликияти давлат даромаданд.

29.11.1941. Сарбозони немис, партизандухтари шӯравӣ Зоя Космедемянскаяро ба қатл расониданд.

29.11.1945. Таъсиси Ҷумҳурии Халқӣ-Федеративии Югославия бо сарварии Иосиф Броз Тито. Соли 1963 Ҷумҳурии Халқӣ ба Ҷумҳурии Сотсиалистӣ тағйири ном кард ва Югославия Ҷумҳурии Федеративӣ-Сотсиалистӣ гардид.

29.11.1994. Артиши Русия пойтахти Чеченистон, шаҳри Грознийро бомбарон кард. Президенти Русия Борис Елтсин бо имзои як ултиматум, аз ҳамаи тарафҳои даргир талаб кард, силоҳашонро ба замин гузоранд.

30.11.1918. Дар Русияи Шӯравӣ, барои роҳбарӣ бар ҷанги шаҳрвандӣ, Шӯрои мудофиаи коргарӣ-деҳқонӣ таъсис дода шуд. Роҳбарии ин Шӯроро худи Владимир Ленин ба зима гирифт.

30.11.1939. Оғози ҷанги СССР бо Финляндия. Ин ҷанг дар таърихнигории шӯравӣ, бо ҷанги зимистона маъруф аст ва ба СССР бо машаққати зиёд муяссар гардид, Финляндияи хурдакакро шикаст диҳад. Лигаи миллатҳо (СММ-и кунунӣ) моҳи декабри соли 1939 СССР-ро барои оғози ин ҷанг истилогар унвон карда, аз ҳайати худ хориҷ намуд.

1.12.1959. Дар Вашингтон 12 кишвари дунё (Аргентина, Австралия, Белгия, Англия, Чили, Фаронса, Япония, Зеландияи Нав, Норвеж, Иттиҳоди Африқои Ҷанубӣ, ИМА ва СССР) Созишномаро бобати истифодаи сулҳомезӣ Антарктида ба имзо расониданд.

2.12.1918. ШКХ-и РСФСР бо қарори худ, фаъолияти тамоми бонкҳои хориҷиро дар қаламравӣ Русияи Шӯравӣ мамнӯъ эълон кард. 

2.12.1956. Роҳбари инқилобчиёни Куба Фидел Кастро бо гурӯҳи ҳаммаслаконаш дар вилояти Орентеи Куба фуруд омада, муборизаи мусаллаҳонаро бо ҳукумати Батисто оғоз кард. Дар гурӯҳи Фидел, табиби ҷавони аргентинӣ Эрнесто Гевара ҳам ҳузур дошт, ки баъдан бо лақаби Че миёни инқилобиён маъруф гардид.

Чоршанбе, Нояб 25 2020

20.11.1937. Дар СССР, яке аз роҳбарони руҳонияти провославӣ, митрополити собиқ Кирилл ба қатл расонида шуд.

20.11.1940. Венгрия ба Пакти сегонаи давлатҳои фашистӣ ( Пакти зиддикоминтернӣ) пайваст ва баъди чанде вориди ҷанг бо СССР шуд.

20.11.1945. Оғози мурофиаи Нюрнберг. Дар шаҳри Нюрнберги Олмон, мурофиаи судии роҳбарони аршади Рейхи саввум баргузор гардид. Дар ин мурофиа 24 роҳбари олии Рейхи саввум, аз ҷониби Додгоҳи ҳарбии байналмиллалии кишварҳои иттифоқчӣ, мавриди муҳокима қарор гирифтанд.

20.11.1954. Иҷлосияи Генералии СММ ба тамоми кишварҳои дунё тавсия намуд, ин рӯзро чун Рӯзи ҷаҳонии кӯдак ҷашн бигиранд. Дар қарори Иҷлосия аз ҷумла омада буд, ки дар ин рӯз-20 ноябри соли 1959 Иҷлосияи Генералии СММ Эъломияи ҳуқуқи кӯдакон ва 20 ноябри соли 1989 Конвенсияи ҳуқуқи кӯдаконро ба имзо расонид. 

20.11.1990. Дар СССР қотили маъруф Андрей Чикотило дастгир карда шуд.

21.11.1918. Дар Русия Шӯравӣ савдои дохилӣ монополияи давлатӣ эълон карда шуда, дар кишвар сиёсати “коммунизми ҳарбӣ” ҷорӣ гардид.

21.11.1920. Роҳбари болшевикон Владимир Ленин ҳангоми баромади худ дар конфронси РКП (б) дар вилояти Маскав иброз намуд: “Коммунизм, ин Ҳокимияти Шӯравӣ ва барқароркунонии кулли кишвар аст”.  

22.11.1934. Дар СССР бо қарори КМИ ва ШКХ-и кишвар, Комиссариати Халқии мудофиа таъсис дода мешавад. Комиссариати Халқии нав, аз ҳисоби Комиссариати халқии корҳои ҳарбӣ-баҳрӣ ва Комиссариати халқии флотӣ ҳарбӣ-баҳрӣ созмон дода  шуд.

22.11.1941. Ифтитоҳи Роҳи ҳаёт дар Ленинград. Ин роҳи яхӣ, тавассути кӯли Ладога сохта шуда, роҳи ягонаи таъмини Ленинград бо озуқа маҳсуб меёфт. Дар ин рӯз, аввалин корвони 60 мошина ба самти Кобона барои овардани гандуми ҷавин ба роҳ баромаданд.

23.11.1917. Дар Русияи Шӯравӣ бо қарори КМИ ва ШКХ табақот ва дараҷаҳои мадании Руссияи то инқилобӣ лағв гардиданд. Бо ин кори худ, ҳукумати болшевикӣ “Ҷадвали рутбаҳо”-ро, ки Петри 1-ум ҳанӯз дар соли 1722 ҷорӣ намуда буд, лағв кард. Аз ин ба баъд тамоми сокинони Русия шаҳрванд (гражданин) хитоб мегардиданд.

23.11.1917. Маросими дафни болшевикони кушташуда, ҳангоми ҷангҳо дар Маскав. Болшевикон шаҳидони худро бо тантана дар назди девори Кремл ба хок супориданд. Ин сунат баъдан дар СССР роиҷ гардида, роҳбарону қаҳрамонони миллиро дар назди ин девор ба хок месупориданд..

Чоршанбе, Нояб 18 2020

13.11.1918. Дар РСФСР ба овозхони маъруфи рус Федор Шаляпин унвони Артисти халқӣ дода шуд. Аммо Шаляпинро дар соли 1927 бо қарори ШКХ РСФСР барои фаъолияти хайриавиаш нисбати муҳоҷирони рус, аз ин унвон маҳрум карданд.

13.11.1982. Президенти ИМА Р.Рейган таҳримҳои иқтисодиро алайҳи СССР, ки баъди эълони вазъияти ҳарбӣ дар Полша ҷорӣ шуда буданд, бекор кард.

14.11.1920. Дар деҳаи Кашинои назди Маскав, аввалин чароғаки барқӣ дар деҳоти Русия фурӯзон карда шуд. Дар ифтитоҳи ин нерӯгоҳи хурдакак, сарвари ҳукумати РСФСР Владимир Ленин ширкат варзид.

14.11.1940. Дар пойтахти Рейхи саввум, шаҳри Берлин гуфтушуниди олмонӣ-шӯравӣ, бобати ҳамроҳгардии СССР ба иттиҳоди давлатҳои фашистӣ (Пакти сегона) бо нокомӣ анҷом ёфт. Тарафи СССР-ро дар ин гуфтушунид, вазири корҳои хориҷии кишвар В. Молотов сарварӣ мекард.

14.11.1991. Дар қароргоҳи Ново-Огарево, роҳбарони ҳафт ҷумҳурии СССР созишномаи таъсиси Иттиҳоди Давлатҳои Мустақилро ба имзо расониданд.

15.11.1923. Раёсати Асосии Сиёсӣ (ГПУ), ки пештар ВЧК ном дошт, баъди таъсиси СССР ба Раёсати Асосии Сиёсии Муттаҳида (ОГПУ) тағйири ном кард. Инчунин Раёсати мазкур аз тобеъияти НКВД бароварда шуд. 

15.11.1944. Дар СССР бадарғакунии туркони-месхетӣ аз манотиқи сарҳадии  Гурҷистон бо Туркия оғоз гардид. Туркони-месхетӣ ба Қазоқистон ва Ӯзбекистон кӯчонида шуданд.

16.11.1920. Артиши Сурх дар рафти ҷанги гражданӣ, шаҳри Керчро дар Қрим ба тассаруф даровард ва бо ҳамин нимҷазираи Қрим пурра аз артиши сафедҳо озод карда шуд.

17.11.1919. Бо қарори Шӯрои инқилобии РСФСР (Реввоенсовет) Корпуси савораи, собиқ афсари хурди драгунӣ Семён Буденний ба Артиши Якуми савора табдил дода шуд. 

17.11.1938. ШКХ ва Бюрои сиёсӣ қарор "Бобати ба ҳабсгирӣ, назорати прокурорӣ ва бурдани тафтишотро" ба тасвиб расониданд. Тибқи ин қарор дар СССР "дугона" ва "сегонаҳои" ғайрисудӣ бекор карда шуда, ба ҳабс гирифтани гунаҳкорон, танҳо бо қарори суд ё санксияи прокурор амалӣ мегардид.

17.11.1960. Дар пойтахти СССР, шаҳри Маскав Университети дӯстии халқҳо ифтитоҳ ёфт. 

 18.11.1918. Латвия соҳибистиқлолии худро эълон кард.

саҳ 9 аз 48

Китобҳо

Flag Counter