ХАБАРИ ДОҒ
Чоршанбе, Фев 03 2021

28.01.1918. Раиси ШКХ РСФСР Владимир Ленин декрети таъсиси Артиши Сурхи Коргарӣ-Деҳқониро (РККА) ба имзо расонид.

28.01.1959. Дастаи мунтахаби баскетболи СССР барои аввалин бор дастаи мунтахаби баскетболи ИМА-ро мағлуб кард.

28.01.1939. Бо қарори Раёсати Шӯрои Олии РСС Тоҷикистон дар пойтахти кишвар-шаҳри Сталинобод ноҳияҳои Марказӣ, Роҳи оҳан ва Душанбе таъсис дода шуданд.

29.01.1956. Дар пойтахти РСС Тоҷикистон-шаҳри Сталинобод аввалин кинотеатри намоиши филмҳои мустанад “Хроника” ифтитоҳ ёфт. 

29.01.1932. Дар РСС Тоҷикистон бо қарори Раёсати КМИ, ноҳияи Ҳисор таъсис дода шуд.  

30.01.1933. Дар Олмон Адолф Гитлер рейхсканслери кишвар таъин карда шуд.

30.01.1938. Дар пойтахти РСС Тоҷикистон-шаҳри Сталинобод машварати илмӣ бобати истилоҳот ва имлои забони тоҷикӣ баргузор гардид, ки дар он олимони варзидаи Маскав, Ленинград, Тошканд ва Самарқанд ширкат варзиданд.

31.01.1924. Дар Анҷумани II-юми Шӯроҳои СССР Сарқонуни аввали СССР ба тасвиб расид.

31.01.1927. Дар Ҷумҳурии Мухтори Шӯравии Тоҷикистон бо қарори Раёсати КМИ ноҳияи Исфара таъсис дода шуд.

31.01.1957. Дар РСС Тоҷикистон бо қарори раёсати Шӯрои Олӣ ноҳия Хуҷанд таъсис дода шуд. 

1.02.1923. Дар шаҳри Ленинград аввалин кассаи амонатӣ дар СССР ба фаъолият шурӯ намуд.

1.02.1992. Президенти Россия Борис Елтсин ва президенти ИМА Ҷорҷ Буши калонӣ, дар шари Кэмп-Дэвиди ИМА эъломияи якҷояро бобати анҷоми Ҷанги сард ба имзо расониданд. 

2.02.1918. Дар Россияи Шӯравӣ бо Декрети ШКХ калисо аз давлат ва макотиб аз калисо ҷудо карда шуданд. 

2.02.1936. Шӯрои Комиссарони Халқии РСС Тоҷикистон Қарори таъсиси театри давлатии сайёри колхозиро ба тасвиб расонид.

2.02.1943. Торумори артиши олмонӣ дар муҳориба Сталинград. Ин рӯз дар Россия чун Рӯзи шӯҳрати ҳарбӣ ҳамасола васеъ ҷашн гирифта мешавад.

2.02.1969. Дар пойтахти РСС Тоҷикистон-шаҳри Душанбе аввалин телефон-автомати байнишаҳрӣ насб карда шуд. Ин телефон Душанберо бо Тошканд пайваст мекард.

Панҷшанбе, Янв 28 2021

21.01.1919. Дар пойтахти Фаронса, дар кохи Версал, Конфронси сулҳи Париж ба анҷом расид. Ин конфронс натиҷаҳои ҷанги ҷаҳонии аввалро ҷамъбаст карда, заминасозӣ ҷанги ҷаҳонии дуввум гардид.

21.01.1924. Дар Маскав Владимир Ленин, доҳии ҳизби болшевикӣ аз олам чашм пӯшид.

21.01.1935. Дар РСС Тоҷикистон бо қарори Раёсати КИМ, ноҳияҳои Ленин ва Пролетар таъсис дода шуданд.

21.01.1945. Дар СССР Иосиф Сталин “бузургтарин сарлашкари ҳамаи давру замонҳо” эълон карда шуд.

22.01.1966. Дар шаҳри Полтаваи РСС Украина бузургтарин корхонаи истеҳсоли алмосҳои сунъӣ дар СССР сохта, ба истифода дода шуд. 

22.01.1969. Хизматчии ҳарбӣ Виктор Илин ба ҷони роҳбари СССР Леонид Брежнев сӯиқасд кард. Илин бо 2 таппонча қатори мошинҳои ҳукуматиро дар назди дарвозаи Кремл тирборон кард, аммо мошинро иштибоҳ гирифта, кайҳонавардони шӯравиро маҷрӯҳ сохт.

22.01.1991. Рӯзи сиёҳи рубли шӯравӣ. Дар ин рӯз бо қарори президенти СССР Михаил Горбачев, дар зарфи 3 рӯз тамоми пулҳои 50 ва 100 сӯмаи истеҳсоли соли 1961 аз муомилот бароварда шуданд.

22.01.1992. Дар пойтахти Беларусия шаҳри Минск сарони кишварҳои ИДМ бо хоҳиши Тоҷикистон тасмим гирифтанд, ба ин кишвар Нерӯҳои муттаҳидаи худро равона кунанд. 

23.01.1924. Ҳукумати СССР қарор дод, дар Маскав барои нигаҳдории ҷасади В. Ленин мавзолеи нав аз мармар бунёд намояд. 

24.01.1918. ШКХ РСФСР Декрет бобати гузаштани Русия ба тақвими аврупоиғарбиро ба тасвиб расонид. Одамони 31 январ хоб рафта, 14 феврал бедор шуданд. Ҳамин тариқ, соли 1918 метавон кӯтоҳтарин сол дар таърихи собиқ СССР номгузорӣ кард.

24.01.1922. КМИ бо қарори худ тамоми шиносномаҳоро лағв кард. Ҳамаи шаҳрвандон ҳуқуқ пайдо карданд, ки бе мамониат дар ҳудуди РСФСР рафтуо намоянд.

24.01.1970. Дар шаҳри Хоруғ аввалин фабрикаи дӯзандагӣ дар Бадахшон сохта, ба истифода дода шуд.

25.01.1955. Раёсати Шӯрои Олии СССР қарори “Қатъи ҳолати ҷанги миёни СССР ва Олмон”-ро нашр кард.  

26.01.1963. Дар пойтахти РСС Тоҷикистон фурудгоҳи нави “Душанбе” ба фаъолият шурӯ кард.

26.01.1980. Давлати Канада бозиҳои Олимпии Маскавро таҳрим кард.

27.01.1935. Дар РССС Тоҷикистон бо қарори Бюрои КМ ҲК (б) Тоҷикистон луғати комили русӣ-тоҷикӣ нашр карда шуд. Инчунин дар назди КМ ҲК Тоҷикистон Шӯрои илмии алфавити нави тоҷикӣ таъсис дода шуд. 

Чоршанбе, Янв 20 2021

 

14.01.1939. Дар РСС Тоҷикистон аввалин стансияи сейсмологии “Сталинобод” таъсис дода шуд.

 14.01.1953. Дар Югославия маршал Броз Тито аввалин президенти ин кишвар интихоб гардид.

14.01.1962. Дар СССР хатти интиқоли нафт, ки “Дружба” номгузорӣ шуд, ба фаъолият шурӯ кард. Ин хатти нафткаш нафти Сибири Ғарбиро ба кишварҳои аврупоӣ интиқол медод.

14.01.1972. Дар пойтахи РСС Тоҷикистон шаҳри Душанбе аввалин Иттиҳодияи чарму-пойафзолбарорӣ таъсис ёфт.

15.01.1941. Дар пойтахти ВМБК шаҳри Хоруғ аввалин ГЭС дар Бадахшон сохта ба истифода дода шуд.

15.01.1977. Дар пойтахти РСС Тоҷикистон шаҳри Душанбе Хонаи радио ба пахши мустақими барномаҳояш шурӯ кард.

15.01.1994. Дар Туркманистон раъйпурсии мардумӣ баргузор гардида, 99,9%-и мардум ба тарафдории бекор кардани интихоботи президентӣ ва тамдиди мӯҳлати президентии туркманбошӣ С.Ниёзов то соли 2002 овоз доданд.

16.01.1963. Роҳбари СССР Никита Хрушев эълон кард, ки Иттиҳоди Шӯравӣ дорои бомбаи ҳидрогении 100 мегатонна мебошад.

16.01.1991. Оғози амалиёти “Туфон дар биёбон”. Ин амалиётро артиши муттаҳидаи 30 кишвар бо сарварии ИМА, алайҳи Ироқ анҷом дод, то Артиши Саддом Ҳусайнро аз Қувайт берун кунад. СССР низ ба гунае дар ин амалиёт ба амрикоиҳо кӯмак карда, тамоми сирру асрори иттифоқчиашро пешкашӣ ИМА кард.

17.01.1921. Дар РСФСР Эъломияи ШКХ “Бобати ҳаракати ҳавоӣ дар фазои ҳавоии РСФСР ва аз болои обҳои ҳудудии он" ба тасвиб расид. Эъломияи мазкур  аввалин санади қонунгузорӣ дар соҳаи ҳуқуқи ҳавоӣ дар Русияи Шӯравӣ ба шумор меравад.

17.01.1930. Ҳукумати РСС Тоҷикистон барои ба наворгирии аввалин филм дар бораи Тоҷикистон 25 000 рубл ҷудо кард.

18.01.1936. Дар СССР лоиҳаи Сарқонуни нави кишвар барои муҳокимаи умумихалқӣ, дар матбуоти кишвар рӯи чоп омад.

18.01.1943. Рахнаи муҳосираи Ленинград аз ҷониби Артиши Сурх дар рафти ҶБВ. Ленинград аз моҳи октябри соли 1941 дар муҳосираи комили немисҳо қарор дошт ва мардуми зиёде дар ин шаҳр аз гуруснагӣ фавтиданд. 

18.01.1961 КМ ҲКИШ нақшаи Никита Хрушевро бобати азнавсозии хоҷагии қишлоқ, ки дар киштукорӣ ҷуворимакка асос ёфта буд, тасдиқ кард

18.01.1983 Кунгураи ИМА қарор дод, мушакҳои миёнбурди “Першинг”-ро дар Аврупои Ғарбӣ ва Марказӣ ҷойгир намояд. Баъди ин, мушакҳои амрикоӣ ба қаламравӣ СССР дастрасӣ пайдо карданд ва ин амали амрикоиҳо боиси ташаннуҷи нави “ҷанги сард” гардид.

Чоршанбе, Янв 13 2021

7.01.1918. Генерал Лев Корнилов сарфармондеҳи Артиши ихтиёрии Русия таъин карда шуд. Ин артиш баъдан ба Артиши сафед таъбир гардида, то соли 1920 алайҳи болшевикон ҷангид. 

8.01.1935. Дар СССР озмуни умумииттиҳодӣ барои беҳтарин тарҳи Герби давлатии РСС Тоҷикистон эълон карда шуд.

8.01.1942. Дар пойтахти РСС Тоҷикистон шаҳри Сталинобод, аввалин навбати корхонаи сементбарорӣ сохта ба истифода дода шуд. 

8.01.1977. Дар вагони метрои Маскав таркиш ба амал омад. Дар натиҷаи ин таркиш 7 нафар кушта ва 37 нафар захмӣ гардиданд. Омилони ин таркиш, се террористи арманӣ С.Затикян, А.Степанян ва З.Багдасарян баъди 2 сол ба ҳукми қатл маҳкум шуданд. 

9.01.1920. Роҳбари анархистони украинӣ Нестор Махно аз ҷангидан алайҳи полякҳо худдорӣ кард ва болшевикон ӯро ғайриқонунӣ эълон намуданд. 

9.01.1925. Дар Тошканд Ҷамъияти омӯзиши Тоҷикистон ва мардуми эронитабори берун аз он, таъсис дода шуд.

9.01.1936. Дар РСС Тоҷикистон, шаҳри Хуҷанд ба Ленинобод тағйири ном кард.

9.01.1944. Дар шимоли РСС Тоҷикистон, бо қарори Раёсати ШО шаҳраки Нов таъсис дода шуд.

10.01.1920. Таъсиси Лигаи Миллатҳо, СММ имрӯза. Роҳбари Россияи болшевикӣ В. Ленин аз рӯзи аввал моҳияти ин ташкилотро дарк кард. Ӯ навишта буд: Лигаи Миллатҳо-иттиҳод танҳо дар қоғаз аст, дар асл бошад ин гурӯҳи ҳайвонҳои ваҳшӣ мебошад”. Бо вуҷуди ин, соли 1934 СССР ба ин ташкилот ҳамроҳ гардида, баъди 5 сол аз он хориҷ карда шуд.

10.01.1965. Дар пойтахти РСС Тоҷикистон шаҳри Душанбе, бузургтарин корхонаи қаннодӣ дар Осиёи Миёна ба истифода дода шуд. Ин корхона “Ширин” ном гирифта, то ба ҳол ҳам фаъолият мекунад.

11.01.1971. Дар пойтахти РСС Тоҷикистон шаҳри Душанбе, Қасри пионерони Тоҷикистон ифтитоҳ гардид. 

12.01.1913. Иосиф Ҷугашвилӣ бори аввал дар навиштаҳояш аз тахаллуси Сталин истифода бурд.  

12.01.1937. Дар РСС Тоҷикистон аввалин нерӯгоҳи барқӣ дар дарёи Варзоб ба кор даромад. 

12.01.1989. Дар СССР барӯйхатгирии аҳолӣ гузаронида, моҳи апрел натиҷаҳои ин бақайдгирӣ эълон карда шуданд. Тибқи онҳо, аҳолии СССР 286 млн 717 000 нафарро ташкил дод.

12.01.1992. Дар Тоҷикистон аз анбори Пажӯҳишгоҳи таърих, бостоншиносӣ ва этнографияи ба номи А. Дониши АУ ҶТ, 185 ашёи нодир аз нуқра, биринҷӣ ва устухони фил дуздида шуданд. Маблағи ашёи дуздидашуда, 4,6 млн доллари ИМА-ро ташкил дод.  

13.01.1939. Дар пойтахти РСС Тоҷикистон шаҳри Сталинобод, бо усули сохтмони босуръат дар зарфи 32 соат, хонаи якошёнаи 4 ҳуҷрадор сохта ба истифода дода шуд.

Чоршанбе, Янв 06 2021

1.01.1919. Таъсиси Ҷумҳурии Шӯравии Беларус. 

1.01.1932. Дар пойтахти СССР шаҳри Маскав заводи мошинсозии ба номи Горкий ба истифода дода шуд.  

1.01.1933. Дар пойтахти РСС Тоҷикистон, шаҳри Сталинобод китобхонаи давлатии ба номи Абдулқосим Фирдавсӣ ифтитоҳ гардид.

1.01.1934. Дар Ленинград Сергей Киров ба қатл расид. Киров яке аз чеҳраҳои саршиноси ҳизби болшевикӣ ба шумор рафта, тибқи баъзе сарчашмаҳо, куштори ӯ аз ҷониби Сталин роҳандозӣ шуда буд, то рақиби сарсахташро аз сари роҳ бардорад. 

1.01.1961. Ислоҳоти пулӣ дар СССР. Пулҳои кӯҳнаро бо таносуби 1:10 бо пулҳои нав иваз карданд. 

1.01.1967. Дар телевизиони марказии СССР барномаи иттилоотии “Время” роҳандозӣ шуд. Аз ин ба баъд “Время” асоситарин барномаи хабарии СССР гардид. 

 2.01.1922. Дар ҳудуди Бухорои Шарқӣ Комиссияи Фавқулоддаи Диктаторӣ созмон дода шуд.

2.01.1925. Бо қарори Раёсати КИМ СССР дар ҳайати РАС Тоҷикистон Вилояти Мухтори Бадахшони Кӯҳӣ таъсис дода шуд. 

2.01.1963. Дар РСС Тоҷикистон қарори КМ ҲКТ ва Шӯрои Вазирон “Бобати таъсиси Ҷоизаи давлатии РСС Тоҷикистон ба номи Абӯабдулло Рӯдакӣ дар соҳаи адабиёт, санъат ва меъморӣ” ба тасвиб расид.

2.01.1969. Дар пойтахти РСС Тоҷикистон шаҳри Душанбе аввалин телефон-автомати байнишаҳрӣ насб карда шуд, ки Душанберо бо Тошканд пайваст мекард.

3.01.1963. Аввалин парвози тайёраи мусофирбари ИЛ-62. ИЛ-62 аввалин тайёраи турбореактивии дурпарвози шӯравӣ ба шумор мерафт ва созандагони он бо мукофоти Ленинӣ қадрдонӣ гардиданд. 

4.01.1940. Дар ҳудуди ба СССР ҳамроҳ гардидаи Беларусияи Ғарбӣ мамнӯъгоҳи Бешаи Беловежск таъсис дода шуд. Маҳз дар ин Беша соли 1991 сарони се кишвари славянӣ созишномаи парокандашавии СССР-ро ба имзо расониданд.  

4.01.1943. Маҷаллаи амрикоии “Таймс” ҷамъбандии соли 1942-ро анҷом дод ва тибқи ин ҷамъбандӣ роҳбари СССР Иосиф Сталин Одами сол муаррифӣ гардид. 

4.01.1964. Дар корхонаи яхдонбарории шаҳри Душанбе аввалин намунаи яхдони “Помир” сохта шуд. Яхдонҳои “Помир” бисёр бо сифат буда, дар тамоми СССР маъруфияти хос доштанд.  

5.01.1919. Дар шаҳри Мюнхени Олмон Ҳизби коргарии немис таъсис дода шуд. Ин ҳизб баъди як сол ба Ҳизби миллӣ-сотсиалистии немис тағйири ном кард ва соли 1933 дар интихобот пирӯз гардида, сари қудрат омад. Адолф Гитлер рейхсканслери Олмон гардид.

5.01.1968. Дар Чехословакия Александр Дубчек сари қудрат омад. Омадани Дубчек “Баҳори Прага”-ро заминасозӣ карда, баъди чанде Артиши кишварҳои Ташкилоти созишномаи Варшава ба Прага ворид гардида, ин баҳорро ба хоку хун кашиданд. 

Чоршанбе, Дек 30 2020

23.12.1947. Дар СССР ба қарори Раёсати ШО, 1 январ Рӯзи ид ва истироҳат эълон карда шуд. 

24.12.1935. Дар РСС Тоҷикистон Анҷумани I-уми табибони ҷумҳурӣ ифтитоҳ гардид.

24.12.1989. Анҷумани 2-юми вакилони халқии СССР, вуруди Артиши Шӯравиро ба Афғонистон маҳкум кард.

25.12.1917. Таъсиси Ҷумҳурии Шӯравии Украина.

25.12.1939. Дар рӯзномаҳои СССР телеграммаҳои ҷавобии Сталин ба Гитлер ва Рибентроп нашр гардиданд. Дар ин телеграмма аз ҷумла омада буд, ки “Дӯстии халқҳои Олмон ва СССР, ки бо хун баста шудааст, барои пойдору устувор буданаш ҳама асосҳоро дорад”.

25.12.1991. Соати 19:30 дар телевизиони марказии СССР, Михаил Горбачев бори охир расман баромад карда, гуфт: “Ба хотири ҳолати пешомада ва таъсиси Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил (СНГ) ман фаъолияти худро дар маснади Президенти СССР қатъ мекунам”.

26.12.1919. Шӯрои Комиссарони Халқии РСФСР Декрети маҳви бесаводиро дар кишвар қабул кард.  

26.12.1946. Дар СССР аввалин реактори атомӣ “Ф-1” (Физикии аввалин) ба кор андохта шуд. Реактори мазкур аз ҷониби Николай Анатолиевич Доллежал ихтироъ гардида буд. 

26.12.1974. Дар СССР додани шиносномаҳо ба аҳолии деҳотӣ оғоз гардид. 

27.12.1929. Сталин эълон кард, ки дар СССР коллективикунонии оммавӣ оғоз гардида, давлат сиёсати “маҳви кулакҳо чун синф”-ро амалӣ мегардонад.

27.12.1938. Дар СССР унвони Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ ҷорӣ карда шуд. 

28.12.1965. Дар пойтахти РСС Тоҷикистон шаҳри Душанбе, Хонаи меъморони Тоҷикистон ифтитоҳ ёфт.

29.12.1927. Дар СССР бо ташаббуси Феликс Дзержинский аввалин коммунаи кӯдакон таъсис дода шуд. Ба коммунаи мазкур, Антон Макаренко сарварӣ мекард.

29.12.1939. Дар РСС Тоҷикистон аввалин интихобот ба Шӯроҳои маҳаллии меҳнаткашон доир гардид.

29.12.1972. Бо қарори Раёсати ШО СССР, РСС Тоҷикистон ва ВМБК бо ордени Дӯстии халқҳо мукофотонида шуданд. 

29.12.1974. Бо қарори Раёсати ШО СССР, РСС Тоҷикистон бо ордени Инқилоби октябрӣ мукофотонида шуд.

30.12.1922. Дар Анҷумани I-уми Умумиттиҳодии Шӯроҳо, Эъломияи таъсиси Иттиҳоди Ҷамоҳири Шӯравӣ қабул карда шуд.

31.12.1917. Ҳукумати РСФСР бо қабули як Декрет, истиқлолияти давлатии Финляндияро расман эътироф кард. 

саҳ 8 аз 48

Китобҳо

Flag Counter