ХАБАРИ ДОҒ
Чоршанбе, Май 05 2021

30.04.1920. Оғози ҷанги РСФСР бо Полша. Дар ин рӯз нерӯҳои поляк ба ҳуҷум гузашта, манотиқи зиёдеро дар Украина ва Беларусия ба тассаруф дароварданд. Худи ҳамон рӯз бо сабаби ҳуҷуми полякҳо дар рӯзномаи «Правда» Муроҷиати КМИ ва ШКХ РСФСР «Ба тамоми коргарон, деҳқонон ва шаҳрвандони содиқи Русия» ба нашр расид, ки аз мардум даъват мекард ба Артиши Сурхро дар мубориза бо полякҳо кӯмак кунанд.

30.04.1944. Дар СССР бо қарори махсуси ҳукуматӣ мактабҳои коргарони ҷавон таъсис дода шуданд.

30.04.1945. Дар Берлин, пойтахти Рейхи саввум Адолф Гитлер ва маъшуқааш Ева Браун даст ба худкушӣ заданд.

30.04.1960. Дар рӯзномаҳои СССР аввалин хабар бобати кашфи нафт дар ҷангалзори Тюмен ба нашр расид. Кашфи нафт дар Сибир барои СССР аҳамияти вежа дошт ва фурӯши нафт солҳи тӯлонӣ қисмати зиёди будҷаи СССР-ро таъмин мекард.

30.04.1961. Роҳбари Куба Фидел Кастро соҳиби ҷоизаи сулҳи Ленинӣ гардид.

1.05.1890.  Барои авваллин бор, ҷашни байналмилалии 1 Май аз ҷониби коргарони Австро-Венгрия, Белгия, Олмон, Дания, Испания ва дигар кишварҳои Аврупо таҷлил гардид.

1.05.1891. Аввалин ҷашнгирии 1 Май дар Русия. 1 Майро дар Русия бори аввал, гурӯҳи сотсиал демократҳо бо сарварии М. Бруснев дар Петербург таҷлил намуданд.

1.05.1907. Дар бештари пойтахтҳои кишварҳои аврупоӣ, роҳпаймоии меҳнаткашон бахшида ба иди 1 Май баргузор гардиданд. Аммо аз ҳама пуршӯртар 1 Майро дар пойтахти Полша, шаҳри Варшава бо корпартоии умумии коргарон истиқбол намуданд. 

1.05.1918. Дар майдони Ходински Маскав, аввалин паради ҳарбии Артиши Сурх доир гардид.

2.05.1945. Артиши Шӯравӣ дар рафти амалиёти Берлин, комилан пойтахти Рейхи саввумро ба тассаруф даровард.  

2.05.1949. Дар СССР аввалин пахши телевизионии бозии футбол намоиш дода шуд. Дар ин бози дастаҳои Динамо ва ЦДКА бо ҳам қувваозмоӣ намуданд.

3.05.1957. Дар СССР бо қарори ҳукумати марказӣ колхозҳо ба совхозҳо тағйир дода шуданд.

Чоршанбе, Апр 28 2021

22.04.1870. Дар шаҳри Симбирски Россия Владимир Ленин (Улянов), ходими сиёсӣ ва давлатӣ, инқилобгаро, бунёдгузори ҳизби болшевикӣ ва яке аз ташкилкунандагон ва роҳбарони Инқилоби октябрии соли 1917 таваллуд шуд.

22.04.1913. Дар пойтахти Россия-шаҳри Петербург аввалин шумораи рӯзномаи «Правда», ниҳоди матбуотии РСДРП рӯи чоп омад. 

22.04.1918. Дар Россияи Шӯравӣ бо қарори КМИ таълими умумии ҳарбии меҳнаткашон ҷорӣ карда шуд. 

22.04.1931. ШКХ-и СССР қарор бобати шаҳрвандии шӯравиро ба тасвиб расонид. 

22.04.1975. Дар СССР сохтмони БАМ (роҳи оҳани Байкалу Амур) оғоз меёбад. БАМ яке аз бузургтарин сохтмонҳои собиқ СССР ба шумор рафта, нақши муҳиме дар иқтисоди шӯравӣ дошт.

23.04.1918. Дар РСФСР Декрети ШКХ «Бобати милликунонии савдои беруна» нашр гардид, ки монополияи давлатиро ба савдои беруна ҷорӣ мекард.

23.04.1929. Дар Маскав Конфронси XVI-уми ВКП(б) оғоз гардида, дар он нақшаи панҷсолаи 1-ум қабул гардид. 

23.04.1985. Дар Маскав Пленуми апрелии КМ КПСС баргузор гардид, ки дар он оғози давраи бозсозӣ эълон карда шуд. 

24.04.1965. Дар РСС Арманистон бори аввал Рӯзи ёдбуди қурбониёни қатли омми (генотсид) арманиҳо дар Туркияи усмонӣ дар солҳои 1915-1923 баргузор карда шуд.

25.04.1917. Дар Россия бори аввал дар таърихи ин кишвар Қонун бобати озодиҳои ҷамъомадҳо ва анҷуманҳо қабул карда шуд. 

25.04.1945. Дар рафти ҶБВ сарбозони шӯравӣ ва амрикоӣ дар соҳили дарёи Элба бо ҳам дидор намуданд.

26.04.1920. Дар Осиёи Миёна ба ҷои хонигарии Хева Ҷумҳурии Халқии Шӯравии Хоразм таъсис дода шуд. 

26.04.1986. Садама дар Нерӯгоҳи атомии Чернобили РСС Украина. Ин садама яке аз бузургтарин фоҷеаҳо дар СССР ба шумор рафта, оқибатҳои он то ба ҳол бартараф нагардидаанд.

27.04.1918. Дар РСФСР Декрети КМИ бобати бекор кардани ҳаққи меросбарӣ ба тасвиб расид. Ин Декрет соли 1922 бекор карда шуда, то ин замон, дар аввалин кишвари Шӯроҳо касе аз касе ирс намебурд. 

27.04.1963. Роҳбари инқилобии Куба Фидел Кастро Рус бори аввал ба Маскав ташриф овард.

Чоршанбе, Апр 21 2021

 

15.04.1919. Туфони инқилоби болшевикӣ дар Россия ба соҳили Ирландия ҳам расид ва графигарии Ламерики ин ҷазира Ҷумҳурии шӯравии Ламерик эълон карда шуд.

15.04.1952. Бо қарори Раёсати ШО РСС Тоҷикистон деҳаи Ҷиҷикруди ноҳияи Айнӣ ба поселкаи типи шаҳрии Зарафшон тағйири ном кард. Бештари аҳолии ин деҳаро коргарони кони Сарвода ташкил медоданд. 

16.04.1917. Сарвари ҳизби болшевикӣ Владимир Ленин аз муҳоҷират бозгашт ва дар вокзали Финии Петроград аз тарафи мардум васеъ истиқбол гардид.  

16.04.1922. СССР ва Олмон дар рафти Конфронси Генуэз дар шаҳри Рапаллои Италия созишномаи дӯстӣ ва ҳамкориро ба имзо расонида, муносибати дипломатиро байни ҳамдигар барқарор карданд. 

16.04.1926. Дар Душанбе, Анҷумани I-уми Иттифоқҳои касабаи Ҷумҳурии Мухтори Шӯравии Тоҷикистон доир гардид.

16.04.1938. КИМ ва ШКХ-и РСС Тоҷикистон Қарор “Бобати ҷорӣ кардани таълими ҳатмии забони русӣ дар мактабҳои тоҷикӣ ва ӯзбекӣ”-ро ба тасвиб расонд.

17.04.1937. Дар Намоишгоҳи умумуҷаҳонии Париж, ки дар пойтахти Фаронса баргузор мешуд, консерваҳои зардолуи истеҳсоли Хуҷанд соҳиби мукофоти аввал гардиданд. Маҳсулоти абрешимии Комбинати абрешимии шаҳр ва маҳсулоти кандакорӣ дар чӯб бошанд, соҳиби Дипломи дараҷаи аввал ва Медали калони тиллоӣ шуданд.    

17.04.1941. Артиши Югославия санади таслими комили худро дар рафти Ҷанги ҷаҳонии дуввум ба имзо расонид. Амалиёти Югославия барои 6 моҳ “Барбаросса”-ро ба таъхир андохт ва “блитскриги” немисҳо дар СССР ба ҳадаф нарасид. 

17.04.1967. Дар Душанбе-пойтахти РСС Тоҷикистон аввалин пойгаи  дучархасавории (велосипед) бисёррӯза доир гардид. Масофаи ин пойга 780 км-ро ташкил медод ва иштирокчиёни ин пойга ин масофаро дар чанд рӯз тай мекарданд.

18.04.1922. Дар Маскав дастаи футболи МКС таъсис дода шуд. Ин даста баъдан чандин бор тағйири ном кард ва имрӯз бо номи “Спартак” (дастаи футбол, Маскав) дар чемпионатҳои футболи Россия баромад мекунад..

 18.04.1939. Дар Сталинобод корҳои сохтмонии хатти фозилоб (канализатсия) оғоз гардиданд.

19.04.1948. Дар Маскав Анҷумани I-уми оҳангсозони СССР доир гардид. 

19.04.1970. Дар СССР аввалин автомобили “ВАЗ-2102» сохта ва пешкашӣ рӯзноманигорон гардид. Аз ин рӯз “ҳаммосаи Жигулӣ” дар СССР оғоз ёфт.

Чоршанбе, Апр 14 2021

8.04.1918. Дар РСФСР парчами се рангаи Россияи подшоҳиро бо парчами сурх ҷойгузин карданд.

8.04.1928. Дар СССР бо қарори КИМ калисо аз мақоми шахси ҳуқуқӣ маҳрум карда шуд.  

8.04.1966. Леонид Брежнев котиби генералии КМ КПСС интихоб гардид. Брежнев бо ҳамроҳии аъзоёни дигари КМ тавассути кудато Хрушевро аз қудрат сарнагун карданд.   

9.04.1923. Артиши Сурх дастаҳои қурбошӣ Холбуттаро дар болооби дарёи Зарафшон торумор намуд ва дар Кӯҳистони Мастчоҳ ҳокимияти шӯравӣ барпо карда шуд. 

9.04.1932. Дар сохтмони канали калони Вахш, ки бо “Вахшстрой” маъруф буд, аввалин куби бетон рехта шуд. 

10.04.1919. Дар ин рӯз, аввалин шумораи маҷаллаи “Шӯълаи инқилоб” ба забони тоҷикӣ нашр гардид. Ин маҷалла, ҳафтае 1 маротиба чоп шуда, нақши зиёде дар фазои фарҳангии Бухоро ва Тошканд ифо мекард. 

10.04.1930. Аввалин барномаи Радиои Тоҷикистон ба эфир баромад. 

10.04.1933. Дар шаҳри Ленинград Конфронси омӯзиши захираҳои табиии Тоҷикистон ифтитоҳ ёфт. Конфронс то 16 апрел идома дошта, дар рушди иқтисодии Тоҷикистони шӯравӣ нақши бисёр муҳим бозид.  

11.04.1929. Нерӯҳои Артиши Сурх дар Қаротегин амалиётро алайҳи дастаҳои Фузайл Махсум ва Кӯри Шермат оғоз намуданд. Баъди чанд даргирӣ 3 май дастаи Фузайл Махсум ва 27 май дастаи Кӯри Шермат торумор гардида, дар Ғарм бори 3-юм ҳокимияти шӯравӣ барқарор карда шуд.   

12.04.1941. Дар пойтахти СССР-шаҳри Маскав аввалин Даҳаи адабиёт ва ҳунари РСС Тоҷикистон доир гардид. 

12.04.1961. Аввалин парвози инсон ба фазои кайҳонӣ. Ин парвоз тавассути кайҳонаварди шӯравӣ Юрий Гагарин дар киштии кайҳонии “Восток” доир гардид. 

13.04.1925. Дар Тоҷикистони мухтори шӯравӣ муассисоти (институти) оқсақолҳо, минбошиҳо ва амлакдорон барҳам дода мешаванд. Аз ин ба баъд, мардум даъвоҳояшонро дар додгоҳи шӯравӣ анҷом медоданд. 

14.04.1951. Филиали тоҷикистонии АИ СССР ба Академияи илмҳои РСС Тоҷикистон табдил дода шуд.  

14.04.1952. Дар РСС Тоҷикистон бо қарори Раёсати ШО дар назди Шӯрои шаҳри Қайроққум шаҳраки Олтин-Топкан бунёд карда шуд. Ин шаҳрак дар сарҳади Тоҷикистону Ӯзбекистон қарор дошта, имрӯз Зарафшон ном дорад.  

14.04.1978. Иҷлосияи VIII-уми ғайринавбатии ШО РСС Тоҷикистон, Сарқонуни нави кишварро қабул кард. Дар Тоҷикистони шӯравӣ ин 3-юмин Сарқонун ба шумор мерафт. 

Чоршанбе, Апр 07 2021

31.03.1935. Дар пойтахти РСС Тоҷикистон аввалин мактаби 10 солаи ӯзбекӣ ба фаъолият шурӯ кард.

31.03.1940. СССР ба НАТО бо ташаббуси пазируфтанаш ба ин ташкилот муроҷиат намуд. Мутаасифона, намояндагони НАТО, баъди баррасии пешниҳоди СССР онро рад карданд.

31.03.1955. Ҳукумати СССР қарор дод ба Олмони демократӣ (ГДР) ганҷинаҳои галереяи Дрезденро баргардонад.

31.03.1975. Заводи алюмини шаҳри Турсунзода аввалин алюминии худро истеҳсол намуд.

1.04.1923. Дар СССР аввалин шумораи маҷаллаи “Огонек” рӯи чоп омад. Ин маҷалла, яке аз маъруфтарин нашрияҳо дар собиқ СССР ба шумор рафта, ҳоло ҳам таҳти ин унвон нашр мегардад.

1.04.1967. Дар СССР бори аввал филми “Асираи қафқоз ё Саргузашти нави Шурик” намоиш дода шуд. Ин филм яке аз маъруфтарин ва дӯстдоштатарин филмҳо дар собиқ СССР ба шумор мерафт. 

2.04.1935. Дар пойтахти РСС Тоҷикистон-шаҳри Сталинобод аввалин Сирк (барои 1000 тамошобин) ба фаъолият шурӯ кард. 

3.04.1922. Иосиф Сталин ба вазифаи котиби генералии КМ РКП(б) интихоб карда шуд.   

3.04.1931. Дар Сталинобод Бойгонии (Архив) марказии РСС Тоҷикистон таъсис дода шуд. 

3.04.1991. Дар СССР Қонун “Бобати тартиби ҳалли масъалаҳои вобаста ба баромадани ҷумҳурии иттиҳодӣ аз ҳайати СССР” қабул гардид.

4.04.1917. Владимир Ленин аз муҳоҷират ба Петроград баргашт ва “Тезисҳои апрелӣ”-ро таҳия намуд. Дар ин “Тезисҳо” Ленин аз ҳаммаслаконаш даъват кард, аз давраи 1-уми инқилоб (буржуазӣ) ба давраи 2-юм (сотсиалистӣ) гузаранд.

 4.04.1936. Дар Институти педагогии Сталинобод бо қарори Бюрои КМ ҲКТ аввалин аспирантура барои донишҷӯёни тоҷик таъсис дода шуд. Ин аспирантура, дар оғоз 11 нафар донишҷӯро ба тадрис фаро гирифт. 

4.04.1977. Дар РСС Тоҷикистон бо қарори Раёсати ШО вилояти Қӯрғон-Теппа таъсис дода шуд. 

5.04.1930. Таъсиси экспедитсияи илмӣ-тадқиқотии Помир дар Академияи улуми СССР.  

5.04.1937. Николай Ежов сарвари НКВД-и СССР таъин карда шуд. 

5.04.1957. Дар пойтахти СССР-шаҳри Маскав Даҳаи адабиёт ва санъати тоҷик баргузор гардид. 

6.04.1921. Дар Душанбе пойтахти РАСС Тоҷикистон аввалин курсҳои 3-моҳаи омодасозии муаллимон ташкил карда шуданд. 

Чоршанбе, Март 24 2021

17.03.1917. Ҳукумати муваққати Россия дар Бухоро иқоматгоҳи доимӣ (Резидентсия) бунён кард. Дар Хуҷанду Ӯропеппа бошад, кумитаҳои иҷрояи Ҳукумати муваққатӣ таъсис дода шуданд. 

17.03.1935. Адолф Гитлер, фюрери Олмон дар Берлин паради бошукӯҳи ҳарбӣ баргузор кард. Дар ин парад нерӯҳи Вермахти навтаъсис аз пойтахт убур карда, 500 000 немис ба дидани он омада буд.

18.03.1918. Кишварҳои эътилофи Антанта (Фаронса, Англия ва ИМА) эълон карданд, ки натиҷаҳои Созишномаи Брестро миёни Россия ва Олмон ба расмият намешиносанд.

18.03.1920. КМИ РСФСР Декретеро ба тасвиб расонид, ки тибқи он ВЧК ҳақ дошт афроди машкукро, ки ҷурмашон тавассути тафтишот собит нагардида буд, ба мӯҳлати 5 сол дар лагери меҳнатӣ маҳбус намояд.    

18.03.1925. Дар Тоҷикистони шӯравӣ аввалин рӯзномаи давлатӣ бо номи “Иди тоҷик” рӯи чоп омад. Соли 1925 рӯзнома “Бедории тоҷик” номида шуд ва соли 1928 “Тоҷикистони сурх” ном гирифт. Сипас соли 1955 “Тоҷикистони Советӣ”, соли 1990 “Тоҷикистони шӯравӣ” ва соли 1991 “Ҷумҳурият” номида шуд. Ва то ба ҳол бо ҳамин ном дар кишвар нашр мегардад.

19.03.1917. Дар Украина роҳпаймоии азими мардумӣ бо шиорҳои “Украинаи озод дар Россияи озод” ва “Зинда бод Украинаи озод бо сарварии Гетман” баргузор гардид. Дар ин роҳпаймоӣ зиёда аз 100 000 нафар украинӣ ширкат варзиданд. 

19.03.1931. Дар дарёи Панҷ пароходи (киштии буғӣ) бо номи “Тоҷик” ба фаъолият шуру кард. Ин киштии буғӣ дар масири Тирмиз-Сарой-Қамар ҳаракат карда, аҳолӣ ва бор мекашонид. 

19.03.1950. Дар СССР мошинҳои сабукравӣ “Победа” ва “Москвич” ба фурӯши озод бароварда шуданд. Акнун шаҳрвандони шӯравӣ ҳуқуқ пайдо карданд, барои худашон мошини сабукрав бихаранд. 

20.03.1953. Дар пойтахти СССР-шаҳри Маскав стантсияи радиошунавоии ба номи Коминтерн, маркази радиошунавонӣ дар ҷаҳон ба фаъолият шурӯ кард, ки он шабу рӯз бузургтарин маркази радиошунавонӣ дар олам маҳсуб меёфт. 

20.03.1953. Раёсати ШО РСС Тоҷикистон бо қарори худ низомномаи Парчами давлатиии РСС Тоҷикистонро ба тасвиб расонид.

саҳ 6 аз 48

Китобҳо

Flag Counter